KÂMÎ, Yahya Efendi

(d. ?/? - ö. 1128/1716)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kayseri’de doğdu. Asıl adı Yahya’dır. Kayseri âlimlerinden bir müddet ders gördükten sonra İstanbul’a gitti ve tezkire sahibi Sâlim’in babası Şeyhülislâm Mirza Mustafa Efendi’ye intisab ederek ondan ders aldı. Devlet işlerinde aldığı birçok makam, bu şeyhülislâm olan hocası zamanına tekabül etmektedir. Hocasının ilk kazaskerliği zamanında tezkireci olan Kâmî, üçüncü kazaskerliği zamanında şer’iyyât hizmetinde (şer’î mahkemelerde bir nevî kâtiplik) bulundu. Şeyhülislâmlığı zamanında da Diyarbakır kadılığından ayrılıp fetvâ emini oldu. Kâmî, Şeyhülislâm Mirzâ Mustafa’dan mülazım olduktan sonra 1107 Rebi’ülevvelinde /Ekim 1696 Müsevvid Ahmed Efendi’nin yerine Lutfî Beğ Medresesi’ne atanmasıyla başlayan müderrislik görevi sırasıyla, Merdümiye, Ferhad Paşa, Feyziye-i Cedîde, Piyâle Paşa Medreseleri, daha sonra Sahn-ı Semâniye’den biri ve Sinan Paşa Sultânî Medresesi ile devam etti. 1124 Şevvâli’nde /Kasım 1712 Diyarbakır kadılığına getirildi. 1126 Zilhiccesi’nde /Aralık 1714-Ocak 1715 ise fetvâ eminliği makamına atandı. 1127 Rebiülevveli’nde /Mart-Nisan 171 Karînâbâd kazâsı arpalık olarak verildi. 28 Rebiülâhir 1128 /21 Nisan 1716 tarihinde vefat etti. Mezarı “Zincirlikuyu hâricinde”dir. Sâlim, tezkiresinde onu tanıtırken devrin şiir ortamından da bahisle, Râmî Mehmed Paşa, Nâbî, İshak Hocası Ahmed Efendi, Abdullah Ağa, Ârif Efendi gibi kimselerin katıldığı şiir sohbetlerinde Kâmî’nin de bulunduğunu kaydetmektedir. Yine Sâlim onun tam ilmi revaç bulacak zamanda ömrü vefa etmeyerek ve olduğunu belirtmektedir. Şair için “Bu devirde yaşasaydı mahlası gibi kâm alırdı” diyen Sâlim şairin üç dilde (Türkçe, Arapça, Farsça) şiir söylediğini de bildirmektedir.

Kaynakça

“Kâmî” (1982). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C.5.İstanbul: Dergâh Yay.131.

Köksal, M. Fatih (1998). Kayserili Divan Şairleri. Kayseri: Geçit Yay. 84-87.  

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.845.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmanî. C.4. İstanbul: Matbaa-i Âmire. 639. 

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Vakâyi’ü’l-Fuzalâ Şakâik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri. C.3. İstanbul: Çağrı Yay. 382. 

Sâlim. Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Kayseri Raşid Efendi Ktp. nu. 979. vr. 207a-209b.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 30.11.2013
Güncelleme Tarihi: 21.11.2020

Eserlerinden Örnekler

GAZEL

N'ola dûr olduk ise dîdeden genc-i nihânuz biz

Anınçün sâha-i âlemde bî-nâm u nişânuz biz

Cihânun yâl ü bâl-i nakşına magrûr olan câhil

Göze almaz bizi ammâ ki kuhl-ı Isfahânuz biz

Has ü hâşâk ile âlûde olduk sûretâ ammâ

Dür-i hikmetle pür ma’nîde bahr-i bî-kerânuz biz

Bülend-pervâz-ı tab’-ı şâhbâza olmadı menzil

Hevâ-yı ma’rifetde bir hümâ-yı lâ-mekânuz biz

Neler resm eylemişdür dilde ressâm-ı hayâl ammâ

Harîdâr-ı hüner yok şimdilik kef-ber-dehânuz biz

Meded-kârâ Hudâyâ Çâre-sâzâ feyz-i lutfından

Ümîd-i devlet-i ikbâl ider leb-teşnegânuz biz

Olayduk behre-yâb-ı devlet-i şâh-ı cihân Kâmî

Revâ idi diseydük her cihetden kâm-rânuz biz 

(Sâlim. Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Kayseri Raşid Efendi Ktp. nu. 979. 209a)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905Doğum YeriGörüntüle
2CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Tufan Gündüzd. 11 Mayıs 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905Doğum YılıGörüntüle
5CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Tufan Gündüzd. 11 Mayıs 1964 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905Ölüm YılıGörüntüle
8CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Tufan Gündüzd. 11 Mayıs 1964 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905MeslekGörüntüle
11CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Tufan Gündüzd. 11 Mayıs 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
13EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Tufan Gündüzd. 11 Mayıs 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16EMÎN EFENDİ, Divrikli Dâmâd Emîn Efendid. 1821 - ö. 1905Madde AdıGörüntüle
17CİNGÖZOĞLU SEYİD OSMANd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Tufan Gündüzd. 11 Mayıs 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle