KÖYLÜ OZAN/KÖYLÜ, Mehmet Özkaya

(d. ? / ö. ?)
âşık, öğretmen, memur
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mehmet Özkaya olan âşık, Antalya'nın Korkuteli ilçesine bağlı Çaykenarı köyünde dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi bilinmemektedir. Ortaokul mezunu olan Özkaya, iki yıl köylerde vekil öğretmenlik yapmıştır. Öğretmenlik yaptığı yılların ardından 1966'da askere gitmiştir. 1969-1997 yılları arasında bir kamu kurumunda memurluk yapmıştır. Özkaya 1970 yılında evlenmiş ve bu evlilikten iki kızı olmuştur. Şu an yalnızca âşıklık yapmaktadır (Çolak 2013: 331).

Özkaya’nın şiire merakı ilkokul yıllarında başlamıştır. Bu yıllarda şiir söylemeye başlayan Özkaya, şiirini hayalindeki isimsiz kişiye söylemiştir. İçinden gelen tarifsiz bir duygunun onu şiir yazmaya ve söylemeye yönelttiğini söyler (Çolak 2013: 331). İlk yazdığı ve ilk yayımlanan şiiri “Gitme” adlı şiiridir. Konya Meram Gazetesi bu şiiri 1959 yılında yayımlamıştır (Çolak 2013: 331). Özkaya’nın, Köylü Ozan mahlasını alma hikâyesi ise şu şekildedir: “Memurluğum nedeniyle gazete ve dergilerde yazı yazmama izin verilmedi. Ben de emekli oluncaya kadar köylü imzası ile yazı ve şiirler yazdım. Emekli olunca da Ȃşık Firganî ve Ȃşık Gürkanî’nin önerileri ile Köylü Ozan mahlasını kullanmaya başladım." (Çolak 2013: 332). Mehmet Özkaya, köylü bir ailenin çocuğudur ve köy yaşamını, haksızlıkları ve dışlanmışlığı gördüğü ve nereden geldiğini unutmamak için bu mahlası kullandığını söylemektedir. Özkaya ayrıca Metin Lökçü’ye “Kul Metin” mahlasını vermiştir (Çolak 2013: 332).

Şiir yazmasındaki en büyük etken sosyal içerikli olaylardır. Şair bu hususta örnek olarak Anadolu kadınının ezilmişliğini, dinin istismarını, haksızlıkları ve insanın hakir görülmesini vermektedir. Bu çerçevedeki şiirlerinden bazıları “Abduş Efendi", "Anadolu Kadını", "Unutma", "Yaratmadı mı", "Hasan Efendi", "Gelememiş" ve "Kul Olma Yeter”dir (Çolak 2013: 332).

Ȃşık kahvelerine de ara sıra giden şair halk hikâyeleri de anlatmaktadır. İrticalen şiir söyleyebilen Özkaya, şiirlerini dosyalarında ve defterlerinde saklamaktadır. İlk söylediği şiirler üzerinde değişiklikler yapan Özkaya, şiirlerini genelde şölen, şenlik, toplantı, okul, radyo ve televizyon programlarında icra etmektedir (Çolak 2013: 333). Antalya ART televizyonunda 2004 ve 2005 yıllarında Ramazan aylarında program yapmış, Antalya’da mahalli radyolarda ve Ankara Hedef Radyo’da pek çok programa katılmıştır.

Özkaya, 1998 yılında Kültür Bakanlığına kayıt olmuş ve 2010 yılında da eleme sınavına girerek kimlik almıştır. Ankara Dünya Ȃşıkları, Şairleri ve Yazarları Kültür Araştırma Geliştirme Eğitim Derneğine üyedir (Çolak 2013: 333).

Kaynakça

Çolak, Muhammed İkbal (2013). "Mehmet Özkaya (Köylü Ozan/ Köylü)". Sazın ve Sözün Sultanları, Yaşayan Halk Şairleri. C. IX. Ed. Fatma Ahsen Turan, Reyhan Gökben Saluk. Ankara: Gazi Kitabevi. 331-333.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: EMİNE VARIŞOĞLU
Yayın Tarihi: 25.04.2019
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Doğum YeriGörüntüle
2MECBURİ/SALİH/SALİH MECBURİ, Salih Kayad. 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Doğum YılıGörüntüle
5MECBURİ/SALİH/SALİH MECBURİ, Salih Kayad. 1942 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Ölüm YılıGörüntüle
8MECBURİ/SALİH/SALİH MECBURİ, Salih Kayad. 1942 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959MeslekGörüntüle
11MECBURİ/SALİH/SALİH MECBURİ, Salih Kayad. 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
12EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MECBURİ/SALİH/SALİH MECBURİ, Salih Kayad. 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Madde AdıGörüntüle
17MECBURİ/SALİH/SALİH MECBURİ, Salih Kayad. 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?Madde AdıGörüntüle