Madde Detay
LÜTFÎ, Lutfullâh Efendi (Tatar Lutfî)
(d. ?/? - ö. 1115/1703)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Vekayiü’l-Fudalâ (Özcan 1989: 471) ve Sicill-i Osmanî’ye (Akbayar 1986: 902) göre ismi Abdüllatif 'tir. Kırım’da, Bahçesaray yakınlarındaki Tavla kasabasında doğdu. Gençliğinde İstanbul’a gelerek tahsil gördü. Önce mülazım oldu. Sonra kadı olarak Rumeli’de görev yaptı ve mesleğinde seçkin bir yer edindi. Kaynaklarda verilen bilgiye göre Kırım’da kımız içmeye alışkın olan Lütfî, İstanbul’da bunun yokluğunu çekmiş, yerine şarap içmeye başlamış, zaman içinde alışkanlığı artarak meyhaneden çıkmaz olmuş, bu gibi uygunsuz davranışları yüzünden memuriyetten azledilmiştir. Kasımpaşa’da yaşadığı sırada, Galata’dan sarhoş olarak evine dönerken çıkan bir kavgada, Kanlıgözlü adlı mevkide öldürülmüştür. Mezarı Kasımpaşa’dadır. Safâyî Efendi’nin tezkiresinde ölümüne düşürülen şu tarih yer alır:
İki melek geldi târîhin dedi
Cennet-i Adn ola Lütfî’ye makarr (Çapan 2005: 530-31)
Hoş sohbet biri olarak tanınan Lütfî’nin şiirleri ve kullandığı hayaller beğenilmiştir. Ayrıca Arabî ve Farisî ilimlerde de başarılıdır.
Kaynakça
Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Sicill-i Osmânî, Mehmed Süreyya. C.3. İstanbul:Tarih Vakfı Yay.902.
Arslan, Mehmet (1994). Mehmed Sirâceddin: Mecma’-ı Şu’arâ ve Tezkire-i Üdebâ. Sivas. 52-54.
Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi: Tezkire-i Safâyî, Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-Eş’âr, İnceleme, Metin, İndeks. Ankara: AMY Yay. 530-33.
İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 604-05.
Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî - Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.883-84.
Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şakaik-i Numaniyye ve Zeyilleri, Vekayiü’l-Fudalâ II-III. Şeyhî Mehmed Efendi. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay. 471.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. FATMA BÜYÜKKARCI YILMAZ
Yayın Tarihi: 02.04.2014
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020
Eserlerinden Örnekler
Gazel
Mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü fe’ûlün
Kîn saklama kalbinde ki insâf değildir
Neylerler o âyîneyi kim sâf değildir
Gösterme gözün yaşın o sîmîn-tene zîrâ
Bilmez güherin kadrini sarrâf değildir
Keşf eyle kitâb-ı dili kim görmege lâyık
Âlemde hemân nüsha-i Keşşâf değildir
Sarf etsem eger yoluna ey pâdişeh-i hüsn
Gencîne-i cân u dili isrâf değildir
Allâh bilir muhteşem-i tab’ını Lütfî
Vassâf-ı zamâne der isem lâf değildir
(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi: Tezkire-i Safâyî, Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-eş’âr, İnceleme, Metin, İndeks. Ankara: AKM Yay. 531.)
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algan | d. 1517 - ö. 1577 | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendi | d. 1780-81 - ö. 1831-32? | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendi | d. ? - ö. 1881 | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algan | d. 1517 - ö. 1577 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendi | d. 1780-81 - ö. 1831-32? | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendi | d. ? - ö. 1881 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algan | d. 1517 - ö. 1577 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendi | d. 1780-81 - ö. 1831-32? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendi | d. ? - ö. 1881 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algan | d. 1517 - ö. 1577 | Meslek | Görüntüle |
11 | RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendi | d. 1780-81 - ö. 1831-32? | Meslek | Görüntüle |
12 | MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendi | d. ? - ö. 1881 | Meslek | Görüntüle |
13 | DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algan | d. 1517 - ö. 1577 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendi | d. 1780-81 - ö. 1831-32? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendi | d. ? - ö. 1881 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | DEVLETÎ, Devlet Giray Han, Kırım Hanı, Taht-Algan | d. 1517 - ö. 1577 | Madde Adı | Görüntüle |
17 | RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendi | d. 1780-81 - ö. 1831-32? | Madde Adı | Görüntüle |
18 | MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendi | d. ? - ö. 1881 | Madde Adı | Görüntüle |