LÜTFÎ, Lutfullâh Efendi (Tatar Lutfî)

(d. ?/? - ö. 1115/1703)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Vekayiü’l-Fudalâ (Özcan 1989: 471) ve Sicill-i Osmanî’ye (Akbayar 1986: 902) göre ismi Abdüllatif 'tir. Kırım’da, Bahçesaray yakınlarındaki Tavla kasabasında doğdu. Gençliğinde İstanbul’a gelerek tahsil gördü. Önce mülazım oldu. Sonra kadı olarak Rumeli’de görev yaptı ve mesleğinde seçkin bir yer edindi. Kaynaklarda verilen bilgiye göre Kırım’da kımız içmeye alışkın olan Lütfî, İstanbul’da bunun yokluğunu çekmiş, yerine şarap içmeye başlamış, zaman içinde alışkanlığı artarak meyhaneden çıkmaz olmuş, bu gibi uygunsuz davranışları yüzünden memuriyetten azledilmiştir. Kasımpaşa’da yaşadığı sırada, Galata’dan sarhoş olarak evine dönerken çıkan bir kavgada, Kanlıgözlü adlı mevkide öldürülmüştür. Mezarı Kasımpaşa’dadır. Safâyî Efendi’nin tezkiresinde ölümüne düşürülen şu tarih yer alır:

İki melek geldi târîhin dedi

Cennet-i Adn ola Lütfî’ye makarr (Çapan 2005: 530-31)

Hoş sohbet biri olarak tanınan Lütfî’nin şiirleri ve kullandığı hayaller beğenilmiştir. Ayrıca Arabî ve Farisî ilimlerde de başarılıdır.

 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Sicill-i Osmânî, Mehmed Süreyya. C.3. İstanbul:Tarih Vakfı Yay.902.

Arslan, Mehmet (1994). Mehmed Sirâceddin: Mecma’-ı Şu’arâ ve Tezkire-i Üdebâ. Sivas. 52-54.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi: Tezkire-i Safâyî, Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-Eş’âr, İnceleme, Metin, İndeks. Ankara: AMY Yay. 530-33.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 604-05.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.883-84.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şakaik-i Numaniyye ve Zeyilleri, Vekayiü’l-Fudalâ II-III. Şeyhî Mehmed Efendi. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay. 471.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATMA BÜYÜKKARCI YILMAZ
Yayın Tarihi: 02.04.2014
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü fe’ûlün

Kîn saklama kalbinde ki insâf değildir

Neylerler o âyîneyi kim sâf değildir

 

Gösterme gözün yaşın o sîmîn-tene zîrâ

Bilmez güherin kadrini sarrâf değildir

 

Keşf eyle kitâb-ı dili kim görmege lâyık

Âlemde hemân nüsha-i Keşşâf değildir

 

Sarf etsem eger yoluna ey pâdişeh-i hüsn

Gencîne-i cân u dili isrâf değildir

 

Allâh bilir muhteşem-i tab’ını Lütfî

Vassâf-ı zamâne der isem lâf değildir

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi: Tezkire-i Safâyî, Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-eş’âr, İnceleme, Metin, İndeks. Ankara: AKM Yay. 531.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂŞIK ÖMERd. 1621? - ö. 1707Doğum YeriGörüntüle
2MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendid. ? - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
3RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendid. 1780-81 - ö. 1831-32?Doğum YeriGörüntüle
4ÂŞIK ÖMERd. 1621? - ö. 1707Doğum YılıGörüntüle
5MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendid. ? - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
6RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendid. 1780-81 - ö. 1831-32?Doğum YılıGörüntüle
7ÂŞIK ÖMERd. 1621? - ö. 1707Ölüm YılıGörüntüle
8MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendid. ? - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
9RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendid. 1780-81 - ö. 1831-32?Ölüm YılıGörüntüle
10ÂŞIK ÖMERd. 1621? - ö. 1707MeslekGörüntüle
11MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendid. ? - ö. 1881MeslekGörüntüle
12RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendid. 1780-81 - ö. 1831-32?MeslekGörüntüle
13ÂŞIK ÖMERd. 1621? - ö. 1707Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendid. ? - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendid. 1780-81 - ö. 1831-32?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂŞIK ÖMERd. 1621? - ö. 1707Madde AdıGörüntüle
17MERD-İ GARÎB, Şuayb Efendid. ? - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
18RİF’AT, Kırımlı Ebû Bekir Rif'at Efendid. 1780-81 - ö. 1831-32?Madde AdıGörüntüle