MESTÎ

(d. ?/? - ö. 900-905 ?/1495-1500 ?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Edirnelidir. Kaynaklarda adından söz edilmesine rağmen hakkındaki bilgiler çok azdır. Mestî, özellikle yüz güzelliği ile meşhurdur. Nitekim tezkirelerde de şairliğinden çok bu yönüyle anılmaktadır. Latîfî (1314: 309), şairin Mestî mahlasını mestane gözleri olduğu için aldığını söylemektedir. II. Bâyezîd devri (1482-1512) ortalarında, Mehmed Süreyyâ’ya (1311: 364) göre de sonlarında, henüz genç yaştayken vefat etmiştir. Pek çok şair hakkında verdiği bilgiler diğer kaynaklarla çelişen Sicill-i Osmânî’deki bu kayda itibar edilmeyecek olursa, Mestî’nin 1495-1500 yılları arasında öldüğü tahmin edilebilir. Necâtî’nin “Yalınız ben degülüm her kişi dîvâne durur / Sen perî-rû vü melek-manzara Mestî Çelebi” beytini şair Mestî için yazdığı da kaynaklarda zikredilmektedir. Latîfî Tekiresi’nde şairle ilgili başka nükteler de vardır. Kınalı-zâde Tezkiresi’nde ise şairin Necâtî ile ilişkisi öne çıkarılmakta ve biyografik olarak Latîfî’ye ilave edilebilecek bir bilgiye yer verilmemektedir. Genç yaşta ölen Mestî’nin bir eseri bilinmemekle birlikte Eğridirli Hacı Kemal’in Câmi’u’n-Nezâ’ir’inde 1, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde 6 ve bazıları mükerrer olmak üzere Pervâne Bey Mecmû’ası’nda 7 şiiri bulunmaktadır. Latîfî (1314: 309), “rindâne eş’ârı ve mestâne güftârı vardur” diyerek Mestî’nin şiirlerini beğendiğini belirtmektedir. 

Kaynakça

Abdurrahman Hıbrî. Enîsü’l-Müsâmirîn. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. TY. 451. vr. 84b.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

Eğridirli Hacı Kemâl. Câmi’u’n-Nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi. No. 5782. vr. 10a.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 25.08.2013].

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. C. 1. Ankara: TTK Yay.

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. 4. İstanbul.

Peremeci, Osman Nuri (1940). Edirne Tarihi. İstanbul.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 324b, 352a, 386a.

Şemseddîn Sâmî (1316). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 6. İstanbul.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi  (1986). C. 6. “Mestî”. İstanbul: Dergâh Yay. 289. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 01.10.2013
Güncelleme Tarihi: 04.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Her kaçan kim yüzüme lutf idüp ol yâr basar

Ayagı tozı virür gözlerüme kuhl-ı basar

 

Didüm ey gonçe-dehen gülden ise tâze yüzün

Nâz ile güldi didi kim dahı nâzük dahı ter

 

Sana cân virdügiçün kuluna hışm eyleme kim

A benüm begcegizüm n’eylesün ölsün mi sever

 

Kanda kim şerbet-i la’l-i lebün anılsa şehâ

Edebinden eriyüp suya döner şehd ü şeker

 

Sûfiye sadr-nişîn olmaga mescid var ise

Mesti’yem bana dahı gûşe-i mey-hâne yiter

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf [erişim tarihi: 25.08.2013]. 821.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SAFHÎ, Tavlabaşı-zâde Mustafad. ? - ö. 1723-24Doğum YeriGörüntüle
2SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NİSÂRÎ, Hüseyin Nisârî Efendid. ? - ö. 1662-63/1664-65Doğum YeriGörüntüle
4SAFHÎ, Tavlabaşı-zâde Mustafad. ? - ö. 1723-24Doğum YılıGörüntüle
5SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6NİSÂRÎ, Hüseyin Nisârî Efendid. ? - ö. 1662-63/1664-65Doğum YılıGörüntüle
7SAFHÎ, Tavlabaşı-zâde Mustafad. ? - ö. 1723-24Ölüm YılıGörüntüle
8SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9NİSÂRÎ, Hüseyin Nisârî Efendid. ? - ö. 1662-63/1664-65Ölüm YılıGörüntüle
10SAFHÎ, Tavlabaşı-zâde Mustafad. ? - ö. 1723-24Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12NİSÂRÎ, Hüseyin Nisârî Efendid. ? - ö. 1662-63/1664-65Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SAFHÎ, Tavlabaşı-zâde Mustafad. ? - ö. 1723-24Madde AdıGörüntüle
14SİHRÎ, Mehmed Sihrî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15NİSÂRÎ, Hüseyin Nisârî Efendid. ? - ö. 1662-63/1664-65Madde AdıGörüntüle