Madde Detay

İstanbul'da doğdu. Asıl adı Mehmed'dir. Dedesi Abdülaziz Efendi'dir. Onun da babası meşhur Hoca Saadeddin Efendi'dir (Kurnaz vd. 2001: 1036). Hasan Can sülalesinden Şeyhülislâm Bahâyî Efendi'nin kardeşi Yahya Efendi'nin oğlu olup Cezmî'nin küçük kardeşidir. Öğrenimini tamamladıktan sonra müderris oldu.  1097/1685-86'da Çavuşbaşı, 1099/1687-88'de Sittî Hatun, 1101/1689-90'da Zeynî Çelebi, 1102/1690-91'de Kadı Abdülhalîm, 1104/1692-93'te Rüstem Paşa Medreseleri'nde müderris oldu. 1105/1693-94'te Manisa kadısı oldu, 1106/1694-95'te ayrıldı. 1109/1697-98'de Diyarbakır'a kadı tayin edildi. 1110/1698-99'da İstanbul'a döndü. 1115/1703-04 ya da 1116/1704-05'te ikinci defa Manisa kadısı oldu (Arslan 1994:81-82). 1118/1706-07 yılında İstanbul'da vefat etti. Eyüp'te büyük dedesi Şeyhülislam Sadeddin Efendi Zaviyesi'nde medfundur (Arslan 1994: 81-82; Kurnaz vd. 2001: 1036). Vefat tarihini, Sicill-i Osmânî'nin 1108/1697-98 ve Tezkire-i Şu'arâ-yı Âmid'in 1115/1703-04 göstermeleri yanlıştır (Mehmed Süreyya 1308-15/ 1890-97: 338; Kurnaz vd. 2001: 1036).

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.). (1999). İsmâil Belîğ, Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyli Zübdeti'l-Eş'âr. Ankara: AKM Yay.

Arslan, Mehmet (hzl.). (1994). Mehmed Sirâceddin, Mecma-ı Şuarâ ve Tezkire-i Üdebâ. Sivas: Dilek Matbaacılık.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî. C.3. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Müstakimzâde Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB. Kütüphaneler Genel Müdürlüğü.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 2. İstanbul: Çağrı Yay.

Bir niçe gündür izâr-ı tâbdârın görmedük

Ol nihâl-i işvenün bir nev-bahârın görmedük

Tâze dâgunla ser-â-pâ sînem itsen dâgdâr

Hayli demdür deşt-i hecrün lâlezârın görmedük

Dil ümîd eyler visâl-i yâri dâim ey Necîb

Mevce-i deryâ-yı ışkun hiç karârun görmedük

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1036.)