OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1037/1627-8)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Doğum YeriGörüntüle
2Süleyman, Şeyh Süleyman Efendid. 1646-1647 - ö. 31 Aralık 1703Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Akif Ersoyd. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936Doğum YeriGörüntüle
4HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Doğum YılıGörüntüle
5Süleyman, Şeyh Süleyman Efendid. 1646-1647 - ö. 31 Aralık 1703Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Akif Ersoyd. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936Doğum YılıGörüntüle
7HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Ölüm YılıGörüntüle
8Süleyman, Şeyh Süleyman Efendid. 1646-1647 - ö. 31 Aralık 1703Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Akif Ersoyd. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936Ölüm YılıGörüntüle
10HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06MeslekGörüntüle
11Süleyman, Şeyh Süleyman Efendid. 1646-1647 - ö. 31 Aralık 1703MeslekGörüntüle
12Mehmet Akif Ersoyd. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936MeslekGörüntüle
13HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Süleyman, Şeyh Süleyman Efendid. 1646-1647 - ö. 31 Aralık 1703Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Akif Ersoyd. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HULÛS, İsmail Hulûs Deded. ? - ö. 1805-06Madde AdıGörüntüle
17Süleyman, Şeyh Süleyman Efendid. 1646-1647 - ö. 31 Aralık 1703Madde AdıGörüntüle
18Mehmet Akif Ersoyd. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936Madde AdıGörüntüle