OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1037/1627-8)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RAHMÎ, Osmand. 1832 - ö. 1 Şubat 1896Doğum YeriGörüntüle
2Necip Fazıl Kısakürekd. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983Doğum YeriGörüntüle
3Kerime Nadir Azrakd. 5 Şubat 1917 - ö. 20 Mart 1984Doğum YeriGörüntüle
4RAHMÎ, Osmand. 1832 - ö. 1 Şubat 1896Doğum YılıGörüntüle
5Necip Fazıl Kısakürekd. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983Doğum YılıGörüntüle
6Kerime Nadir Azrakd. 5 Şubat 1917 - ö. 20 Mart 1984Doğum YılıGörüntüle
7RAHMÎ, Osmand. 1832 - ö. 1 Şubat 1896Ölüm YılıGörüntüle
8Necip Fazıl Kısakürekd. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983Ölüm YılıGörüntüle
9Kerime Nadir Azrakd. 5 Şubat 1917 - ö. 20 Mart 1984Ölüm YılıGörüntüle
10RAHMÎ, Osmand. 1832 - ö. 1 Şubat 1896MeslekGörüntüle
11Necip Fazıl Kısakürekd. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983MeslekGörüntüle
12Kerime Nadir Azrakd. 5 Şubat 1917 - ö. 20 Mart 1984MeslekGörüntüle
13RAHMÎ, Osmand. 1832 - ö. 1 Şubat 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Necip Fazıl Kısakürekd. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kerime Nadir Azrakd. 5 Şubat 1917 - ö. 20 Mart 1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RAHMÎ, Osmand. 1832 - ö. 1 Şubat 1896Madde AdıGörüntüle
17Necip Fazıl Kısakürekd. 9 Haziran 1904 - ö. 25 Mayıs 1983Madde AdıGörüntüle
18Kerime Nadir Azrakd. 5 Şubat 1917 - ö. 20 Mart 1984Madde AdıGörüntüle