Madde Detay
RAHMETÎ, Şeyh Rahmetullah Dede
(d. ?/? - ö. 1030/1620)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı Rahmetullah olan Rahmetî, şimdi Yunanistan sınırları içinde bulunan Serez'de doğdu. Önceleri Serez camilerinde hatiplik yaparken, Mevlevîliğe meyl ederek, Adnî Dede (öl. 1095 / 1683)'nin Gelibolu Mevlevîhanesi'nde bulunduğu sıralarda, ona hizmette bulundu. Şeyhi Adnî Dede'nin, Belgrat Mevlevîhanesi'ne nakl edilmesi üzerine, onun yerine şeyh oldu. Ne kadar şeyhlik yaptığı belli değildir. Sicill-i Osmanî yazarı, onun İskilip ve Gelibolu Mevlevîhaneleri'nde şeyhlik yaptığını ifade eder. Rahmetî, Konya'ya giderek, Mevlânâ Dergâhı ve Şems-i Tebrizî Tekkesi'nde mesnevîhânlık da yaptı. Dönüşünde Üsküp Mevlevîhanesi'ne şeyh oldu. Şeyhliğinin hangi yıla denk geldiği bilinmemektedir. Daha sonra Gelibolu Mevlevîhanesi'ne nakledildi. Burada vefat etti ve Mevlevîhane Mezarlığı'na gömüldü. "Rahmetî" ve "Rahmî Dede" olarak tanınan şâirin, Sefîne ve Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye'de Türkçe tasavvufî, mevlevîyâne şiirleri vardır. Tezkirelerde yer alan bu şiirlerinde şâirin aruza ve dile hakim olduğu, şiirlerine Mevlevîlik unsurlarını ustalıkla kattığı görülmektedir.
Kaynakça
Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.
Ali Enver (1309/ 1891). Semâhâne-i Edeb.
Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.
Mustafa Sakıp Dede (1283). Sefîne-i Nefise fi'l-Menâkıb-ı Mevleviyye (Sefine-i Nefise fî Menakıb-ı Sülale-i Mevlevîyye). Millî Ktp. MF. 1994 A 3333. 2 / 217.
Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. NİLGÜN AÇIK ÖNKAŞ
Yayın Tarihi: 23.12.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020
Eserlerinden Örnekler
Es-salâ erbâb-ı 'aşka açılıp meydân-ı hû
Tutdı ser-tâ-ser cihânı pertev-i cevlân-ı hû
Âdem ü 'âlem olup per-kâr-ı devr ü dâ'ire
Sâbit ü seyyârı yek-reng eyledi devrân-ı hû
Girdi ehl-i vecd ü hâlet birbirine şevk ile
Başları saldı ayaga gerdiş-i çegân-ı hû
Enfüs ü âfâkı gark-ı mevce-i tûfân idüp
Cûş itdi her tenûr-ı sîneden 'irfân-ı hû
Pey-rev-i nây u kudûm ü sîne-çâk ü zahm-ı hâr
Olmak isterdi vird-i Mevlânâ ile meydân-ı hû
Mesnevî vü Mevlevî şîr ü şekerdür bezmine
Hasretü'l-Firdevsdür 'ayş-i hoş-ı rindân-ı hû
Evvel ü âhir ile çün zâhir ü bâtın odur
Rahmetî olsa n'ola dil gevher-i 'ummân-ı hû
(Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | ŞEYDÂ | d. ? - ö. 1580 | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | KANDÎ, Serezli Kandî | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | KUL HASAN, Sefil Hasan, Hasan Dede | d. ? - ö. 1736 | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | ŞEYDÂ | d. ? - ö. 1580 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | KANDÎ, Serezli Kandî | d. ? - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | KUL HASAN, Sefil Hasan, Hasan Dede | d. ? - ö. 1736 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | ŞEYDÂ | d. ? - ö. 1580 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | KANDÎ, Serezli Kandî | d. ? - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | KUL HASAN, Sefil Hasan, Hasan Dede | d. ? - ö. 1736 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | ŞEYDÂ | d. ? - ö. 1580 | Meslek | Görüntüle |
11 | KANDÎ, Serezli Kandî | d. ? - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
12 | KUL HASAN, Sefil Hasan, Hasan Dede | d. ? - ö. 1736 | Meslek | Görüntüle |
13 | ŞEYDÂ | d. ? - ö. 1580 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | KANDÎ, Serezli Kandî | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | KUL HASAN, Sefil Hasan, Hasan Dede | d. ? - ö. 1736 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | ŞEYDÂ | d. ? - ö. 1580 | Madde Adı | Görüntüle |
17 | KANDÎ, Serezli Kandî | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
18 | KUL HASAN, Sefil Hasan, Hasan Dede | d. ? - ö. 1736 | Madde Adı | Görüntüle |