RÂMİZ, Râmiz Abdullah Paşa

(d. ?/? - ö. Rebiülâhir 1226/Nisan-Mayıs 1811)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kırım hanının kazaskeri Seyyid Feyzullah Efendi’nin oğludur. Seyyid Feyzullah Efendi'nin sülalesi Bahçesaray'da medfun ehllullahtan Ebu Bekir'e dayanır. Babasıyla birlikte 1189/1775-76’da İstanbul’a geldi. 1211 / 1796-97 yılı başlarında eğitim hayatına başladı. Daha sonra imtihanla müderris olup Mahmud Paşa Mahkemesi nâibi/başkâtibi oldu. 1213/1798-99’da Ordu-yı humâyun kadısı, kudüs kadısı, küçük ruznamçeci ve Mısır ordusu kadısına nâib oldu. Sonra hâcegân olup 1217/1802-03’te Mısır’a memur oldu. Bir sene sonra İstanbul’a humbarahâne nâzırı ve Safer 1221/Nisan-Mayıs 1806’da başmuhasebeci; Recep 1221/Eylül-Ekim 1806’da eyâletli nâzırı olup Şevval 1221/Aralık-Ocak 1806-07’de yine başmuhasebeci oldu. Rebiülevvel 1222/Mayıs-Haziran 1807’de azledilip Kavala’ya sürülmüşse de Filibe’ye varınca Alemdar Mustafa Paşa’nın kethüdası tarafından kurtarılarak Alemdar Mustafa Paşa’nın yanına gönderildi. 21 Cemaziyelâhir 1223 / 14 Ağustos 1808’de vezir rütbesiyle Silistre valisi; Alemdar Mustafa paşa'nın maiyyetiyle İstanbul'a dönerek 1 Recep 1223 / 23 Ağustos 1808’de kaptân-ı deryâ oldu. Vezire karşı yeniçerilerin isyan etmesi üzerine kaçmaya mecbur kalıp Rusçuk’ta Alemdar Mustafa Paşa’nın kedhüdası Köse Kethüda’nın evinde kaldığı sırada idamına karar verildiği hususunda haber alması üzerine Köse Kethüdâ ile birlikte Rusya’ya kaçtı. İki sene kadar burada kalarak affedildiğine ilişkin bilgi alması sonrasında 1226/1811-12’de Tuna yoluyla İstanbul’a dönerken Sadrazam Hurşîd Paşa tarafından sahilde beklettirilen askerler tarafından Boğdan civarında katledildi. Rebiülâhir 1226 / Nisan-Mayıs 1811'de vefat etti. Sicill-i Osmânî'de vefat tarihi 1228/1813 olarak kaydedilmiştir. (Mehmed Süreyyâ 1308-15: 367). Yergöği Kalesi civarına defnedildi. Aynî Efendi vefatına "Râmiz-i bahr-ı ledünnî kapudan paşadur" mısraını tarih düşürdü.

Mevlevî tarikatına mensup (M. Şemseddin Sami 1996: 2254), âlim ve fâzıl bir şâirdir. Oğlu, İzzet Bey’dir (Mehmed Süreyyâ: 1308-15: 367). İzzet Bey'in Harîta-yı Kapudânân-ı Deryâ adlı mufassal eserinde de Râmiz'in tercüme-i hâli bulunur. Matbu bir Dîvânçesi vardır. Dîvânçesi'nde, "Nevâ yok bezm-i gurbetde figân u âhdan gayrı / Kime dem-sâz olursan nâle-i cân-gâhdan gayrı" beytiyle başlayan terci-i bendiyle, Mevlevîlerin malumu olduğu "Hemân Ayn-ı Muhammedle Âlî'dir Şems ü Mevlânâ" mısra-ı bercestesi onun irfânına delil olarak gösterilir. Bu mısra, Şeyh Gâlîb tarafından da tazmîn edilmiştir (Bursalı Mehmed Tahir 1333-42: 194). Hâtimetü’l-Eş’âr’da, üslubunun renkli, nazım ve nesrinin ise akıcı ve güzel olduğu söylenir (Çifçi: 165). Dîvânçesi elde bulunmamakla birlikte, Terci-i Bendi, Edirne Selimiye Yazma Eser Kütüphanesi nr. 22 Sel 1758'de kayıtlıdır. 

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333-42). Osmanlı Müellifleri. C.II. İstanbul: Matbaa-i Âmire. 194-95. 

Çifçi, Ömer. Fatîn Davud Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf.163-65.

Erdem, Sadık (hzl.) (2014). Ârif Hikmet Tezkire-i Şuara. Ankara. TTK Yay. 77.

Kurnaz, Cemal-Tatcı, Mustafa (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. I/323. 

Mehmed Süreyyâ (1308-15). Sicill-i Osmânî. C.II. İstanbul: Matbaa-i Âmire. 367. 

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsü'l-A'lâm. C.III.  İstanbul: Kaşgar Neşriyat. 2254. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 29.01.2015
Güncelleme Tarihi: 17.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Urulursam ne olur âfet-i tannâz sana

Harbe vü nîze sunar gamze-i gammâz sana

Merd-i meydân-ı cefâ şûh-ı levendâne-edâ

Dil-rübâ fitne-i dünyâ der isem az sana

Yine sürgün avına çıkdı meger gamzelerin

Sürüsüyle tutulur âşık-ı ser-bâz sana

Esb-i tâzî sola saga sürerek elde cirîd

Râst geldi gönül ey şûh-ı çep-endâz sana

Yürü var murg-ı dil-i zârını pek tut Râmiz

Yoksa sayda süzülür gamze-i gammâz sana

(Çifçi, Ömer. Fatîn Davud Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf. 163-64.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RIZÂ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1756-57Doğum YeriGörüntüle
2ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3FÜRÛGÎ, Fürûgî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RIZÂ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1756-57Doğum YılıGörüntüle
5ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6FÜRÛGÎ, Fürûgî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RIZÂ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1756-57Ölüm YılıGörüntüle
8ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9FÜRÛGÎ, Fürûgî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10RIZÂ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1756-57MeslekGörüntüle
11ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12FÜRÛGÎ, Fürûgî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13RIZÂ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1756-57Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FÜRÛGÎ, Fürûgî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RIZÂ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1756-57Madde AdıGörüntüle
17ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18FÜRÛGÎ, Fürûgî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle