Madde Detay

Derviş Ahmed Sâfî Efendi’nin mahlası Sâfî, adı Ahmet’tir. Doğum tarihi bilinmeyen şairin memleketi hakkında iki farklı bilgi vardır. Safâyî Tezkiresi’nde Bolulu (Çapan 2005: 341), Sicill-i Osmânî’de Yenişehirli olduğu kaydedilmiştir (Mehmed Süreyya 1996: 1431). Tuhfe-i Nâilî’de ise Yenişehir Fenarlı veya Bolulu olabileceği ifade edilerek her iki bilgi de paylaşılmıştır (Tuman 2001: 536).
Mevlevî olan şair, önce Kerîm Dede’in terbiyesinde yetişti.. Daha sonra Yenişehir Fenerde Vecdî Dede’ye intisap etti. Yenişehir Mevlevihanesi’nde uzun müddet kalan şair, burada Manevi Dede ve Şeyh Muhammed Dede’yle sohbet etme imkânı buldu.
Derviş Ahmed Sâfî Efendi, Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye’ye göre 1100 /1688’de Yenişehir Mevlevihanesi’nde vefat etmiş ve burada defnedilmiştir. Şairin ölüm yılı Sicill-i Osmânî’de 1066/ 1656’dır (Mehmed Süreyya 1996: 1431). Bu bilgi diğer kaynaklarla uyuşmamaktadır. Dolayısıyla Nâil Tuman bu tarihin yanlış olduğu düşüncesindedir (Kurnaz 2001: 536). Nazı kaynaklarda ise hicri 1076/ miladi 1665 senesinde vefat ettiği yazmaktadır.
Esrâr Dede şiir ve inşada yetenekli olduğunu belirtmektedir. Ancak şairin tezkirelerdeki şiirlerinin dışında elimize ulaşan bir eseri yoktur. İranlı şair ve mutasaavıf Feridüddin Attar ile ilgili bilgisinin üst seviyede olduğu belirtilir (Genç 2000: 313).

Açık, Nilgün (2007). “Sâfî” Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 7: AKM Yay. 428.

Ali Enver (1309). Semâhâne-i Edeb. İstanbul: Âlem Matbaası. 139.

Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkire-i Safâyî ‘Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr’ İnceleme- Metin- İndeks. Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyya (1996). Sicill-i Osmanî. hzl. Nuri Akbayar. C. 5. İstanbul: Kültür Bakanlığı ile Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Ortak Yay.

Sîne pür-dâg-ı gamındır nâleler bülbüllerim
Eşk-i çeşmimden alır neşv ü nemâyı güllerim

Dûd-ı âhım revnak-ı bâg-ı derûndur ammâ
Açılır fasl-ı hazan bilmez benim sünbüllerim

(Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkire-i Safâyî ‘Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr’ İnceleme- Metin- İndeks. Ankara: AKM Yay. 341.)