Madde Detay
Sait Hikmet
(d. 1883 / ö. 1930)
Yazar, Hariciyeci
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Tam adı Mehmet Sait Hikmet olan yazar, Adliye müfettişlerinden Mustafa Hikmet Bey’in oğlu olarak 1883’te İstanbul’da dünyaya geldi. Ortaöğrenimini Vefa İdadisinde tamamlamasının ardından Mülkiye ve Hukuk mekteplerinden mezun oldu. Sonrasında Paris’e giderek siyasi bilimler alanında öğrenim gördü. Yurt dışından döndükten sonra Hariciye Nezareti Mektubî Kalemine girdi. Daha sonra bir süre Bursa İktisat Müdürlüğü görevini yaptı. Sonrasında Preveze Şehbenderliği’ne atandı. Mütareke Dönemi’nde İstanbul’dan Ankara’ya yaya olarak gitti ve Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Cumhuriyet’in ilan edilmesinin ardından Maarif ve Hariciye’de çeşitli görevlerde bulundu. Bu süreçte sağlığı giderek bozuldu ve alkol bağımlılığı nedeniyle bu görevlerde uzun süre kalamadı. Hastalığının ilerlemesi neticesinde 1930’da vefat etti (Yalçın 2001: 712).
Edebiyata ilgisi öğrencilik yıllarında başladı. Dönemin çeşitli yayın mecralarında makale, öykü türünde yazıları yayımlandı (Yalçın 2001: 712) II. Meşrutiyet’in ilanından sonra oyun yazarı Sermet Muhtar’la El-Üfürük adlı mizah dergisini çıkardı (Sermet Muhtar 1934: 10). Bu dönemde çeşitli tiyatro oyunları yazdı. En bilinen eseri olan Mazi ve Ati adlı oyunu 1909’da Talebe-i Hukuk Cemiyeti’nin kuruluşu dolayısıyla Tepebaşı Kışlık Tiyatrosunda sahnelendi (Töre 2006: 123). Dört perdeden oluşan bu piyeste, yazar, bir toplumsal mesele olarak eski rejimin jurnal yoluyla mevki kazanma usulsüzlüğünü ele alıp eleştirdi (Yalçın 2002: 89). Yazarın ayrıca “Kimi Seviyor” adlı tek perdelik komedisi dönemin yayın mecralarından Musavver Tiyatro’da yayımlandı (And 1971: 168).
Kaynakça
And, Metin (1971). Meşrutiyet Döneminde Türk Tiyatrosu (1908-1923). Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Sermet Muhtar (1934). “Sait Hikmet- Merhum”. Yedigün. İstanbul. nu. 66, C. 3, s. 8-10.
Töre, Enver (2006). II. Meşrutiyet Tiyatrosu (Yazarlar ve Piyesler). İstanbul: Duyap Yayınları.
Yalçın, Alemdar (2002). II. Meşrutiyette Tiyatro Edebiyatı Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
Yalçın, Murat (ed.) (2001). Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. EBRU ÖZLEM YILMAZYayın Tarihi: 15.05.2019Güncelleme Tarihi: 12.11.2020
Yayın Tarihi: 15.05.2019Güncelleme Tarihi: 12.11.2020
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Mazi ve Ati | Matbaa-i Hayriye / İstanbul | 1909 | Tiyatro |
| Mülkiyet-i Edebiye ve Fenniye | Hakimiyyet-i Milliye Matbaası / Ankara | 1923 | Diğer |
| Kanun-ı Medeniye Anahtar | Cihan Matbaası / İstanbul | 1927 | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Orhan Seyfi Orhon | d. 23 Ekim 1890 - ö. 22 Ağustos 1972 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | LEBÎB, Mehmed Lebîb Efendi, İstanbullu | d. 1789 - ö. 1867 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | MEHMED ATÂULLAH BEY, İstanbullu | d. 1809 - ö. 1851 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Celal Sahir Erozan | d. 29 Eylül 1883 - ö. 16 Kasım 1935 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | GAMLI, Bekir Durak Gürsoy | d. 1883 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Nüzhet Sâbit | d. 1883 - ö. 6 Ocak 1920 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Mehmet Ziya Bey | d. 1866 - ö. 27 Mart 1930 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Hikmet Şevki | d. ? - ö. 28 Nisan 1930 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | KÂŞİF, Mehmet | d. 1865? - ö. 1930? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Salih Zeki Aktay | d. 1896 - ö. 21 Mart 1971 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Vartan İhmalyan | d. 22 Mart 1913 - ö. 29 Ocak 1987 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Suavi Süalp | d. 23 Nisan 1926 - ö. 14 Nisan 1981 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Reşat Nuri Güntekin | d. 26 Kasım 1889 - ö. 7 Aralık 1956 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Ali Suavi | d. 8 Aralık 1839 - ö. 20 Mayıs 1878 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Mehmet Asım Us | d. 1884 - ö. 11 Aralık 1967 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Tufan Hikmet Daye | d. 02 Ocak 1943 - ö. 01 Nisan 1982 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | HİKMET, Deli Hikmet | d. 1842 - ö. 1888 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Hikmet Şevki | d. ? - ö. 28 Nisan 1930 | Madde Adı | Görüntüle |