ŞEYDÂ, Derviş Şeydâ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Buhara’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Şeydâ’dır. Derviş Şeydâ olarak tanındı. Öğrenim gördükten sonra birçok yeri dolaştı. İstanbul’a gelip Üsküdar’a yerleşti. Nakşîbendî tarikatına intisap etti. 18. yüzyıl şairlerinden olup vefat tarihine dair bir bilgi yoktur. Derviş olup şiirleri güzeldi ve sözleri beğenilirdi. Tezkirelerdeki (Çapan 2005: 326; İnce 2005: 445) şiir örneğinden Farsçaya hâkim olduğu anlaşılmaktadır.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmayan şairin Safayî (Çapan 2005: 326) ve Sâlim (İnce 2005: 445) tezkirelerinde şiirlerinden örnekler bulunmaktadır. 

Kaynakça

Bağlı, Emine (2007). “Şeydâ”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 8. Ankara: AKM Yay. 100. 

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 325-326.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 445.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 482.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 524.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). “Şeyda (Derviş-Buharalı)”. C. 8. İstanbul: Dergâh Yay. 143. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 13.06.2014
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Ve lehû Türkî

Çözdükçe her gece o sanem zülfü bâgını

Bâd-ı sabâ mu‘attar eder cân dimâgını

Harfü’s-sâdi’l-mühmele

Harf-i sâd’ın edip erbâbını yek-ser tahrîr

Eyledik cümlesini yerli yerinde tastîr

Vefk-ı dil-hâh üzere anlara etdik hidmet

Komadık lâzıme-i vasfa mugâyir ta‘bîr

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 445.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.Doğum YeriGörüntüle
2Abdurauf Abdurahim Fitretd. 1886 - ö. 4 Ekim 1938Doğum YeriGörüntüle
3ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Doğum YeriGörüntüle
4HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.Doğum YılıGörüntüle
5Abdurauf Abdurahim Fitretd. 1886 - ö. 4 Ekim 1938Doğum YılıGörüntüle
6ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Doğum YılıGörüntüle
7HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.Ölüm YılıGörüntüle
8Abdurauf Abdurahim Fitretd. 1886 - ö. 4 Ekim 1938Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Ölüm YılıGörüntüle
10HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.MeslekGörüntüle
11Abdurauf Abdurahim Fitretd. 1886 - ö. 4 Ekim 1938MeslekGörüntüle
12ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861MeslekGörüntüle
13HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Abdurauf Abdurahim Fitretd. 1886 - ö. 4 Ekim 1938Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalıd. ? - ö. 1819 ds.Madde AdıGörüntüle
17Abdurauf Abdurahim Fitretd. 1886 - ö. 4 Ekim 1938Madde AdıGörüntüle
18ŞEVKÎ, Muhammed Şerîf, Kettekorganîd. 1785 - ö. 1861Madde AdıGörüntüle