SÜLEYMAN ERDOĞMUŞ

(d. 1924 / ö. 11.09.2013)
âşık, işçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Süleyman Erdoğmuş, Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Ortaköy’de 1924'te doğmuştur (Kırcı ve Gözükızıl vd. 1992: 126). İlkokula başlar ancak çok istemesine rağmen geçim sıkıntısı nedeniyle tamamlayamaz. Babasıyla birlikte Adana’ya çalışmaya gider. 1947'ye kadar Adana’ya gidip gelerek çeşitli yerlerde işçi olarak çalışır. 1947'de evlenen âşığın biri kız, üç evladı vardır. 1964'te geçim sıkıntısı iyice artınca ailesiyle birlikte Ankara’ya gelir (Demirel 2011: 427). Ankara'da muhtelif işlerde çalışan âşık, 1984'te emekli olur. 11 Eylül 2013 tarihinde vefat eden Erdoğmuş, vasiyeti üzerine memleketi Sivas Ortaköy’e defnedilir.

Daha küçük yaşlarda gurbetin ve hasretliğin ne olduğunu öğrenen Erdoğmuş, yaşadıklarından etkilenerek şiir yazmaya başlar. Şiir yazmaya başlamadan önce Âşık Garip, Kerem ile Aslı gibi halk hikâyelerini ve Karacaoğlan’ın şiirlerini okur. Ustası yoktur, ancak köyünün büyüklerinden Salih Sağanak, şiir yazmasına destek olmuştur. Şiirlerinde mahlas olarak bazen adını bazen de soyadını kullanır. Rüya gören, ama bade içmeyen Süleyman Erdoğmuş, rüyasında Hz. Peygamberi, Hz. Hasan ile Hüseyin’i, Hz. Muhammed’in eşini ve Celal Abbas’ı gördüğünü söyler (Demirel 2011: 427).

Erdoğmuş’un bir şiirinde yer alan “Şiir çeşmesinden içtim suyumu”, “Erdoğmuş der şiir benim canımdır. Damarda dolaşan kızıl kanımdır” dizeleri şiir yazmaya olan isteğini ve bağlılığını anlatır. Doğan Kaya, Erdoğmuş’un şiir tekniğinin sağlam olduğunu özellikle vurgular (2009: 186). Erdoğmuş, şiirlerini genellikle yaşadıklarından etkilenerek yazar. Şiirlerinin konularını gurbet, memleket özlemi, tabiat, vatan, bayrak sevgisi, Atatürk’e olan sevgi sevda, ayrılık, ölüm ve haksızlıklar oluşturur. İlk yazdığı şiirlerinin bulunduğu defteri ablasına verir, acak defteri ablasının yanlışlıkla yaktığını söyler. Kızı İsmihan Erdoğmuş da âşıklık geleneği içinde yetişmiş, şiirleri olan bir âşıktır. Erdoğmuş, 2005'te Gönül Bahçem adındaki şiir kitabını yayımlar.

Kaynakça

Demirel, Mehtap (2011). “Süleyman Erdoğmuş”. Yaşayan Halk Şairleri Sazın ve Sözün Sultanları. C. VII. Ed: Fatma Ahsen Turan, Özlem Ünalan. Ankara: Gazi Kitabevi. 427-439.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. C. V. Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yay.

Özhan, Mevlüt, Emine Kırcı vd (1992). Yaşayan Halk Ozanları Antolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FATMA AHSEN TURAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Gönül BahçemGenç Ofset / Ankara2005Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÜLEYMAN, Süleyman Yıldırımd. 1924 - ö. 1999Doğum YeriGörüntüle
2ABİDİN, Abidin Yıldırımd. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3CA’FERÎ MEDDÂH, Ca’fer-i Meddâh (?)d. - - ö. -Doğum YeriGörüntüle
4ÇATAK, Alid. 1924 - ö. 21.06.1996Doğum YılıGörüntüle
5Tuna Baltacıoğlud. 1924 - ö. 15 Mart 2012Doğum YılıGörüntüle
6MİKAYIL AZAFLI/AZAFLI MİKAYIL/AZAFLI, Mikayıl Zeynelovd. 21.03.1924 - ö. 12.10.1990Doğum YılıGörüntüle
7ÇATAK, Alid. 1924 - ö. 21.06.1996Ölüm YılıGörüntüle
8Tuna Baltacıoğlud. 1924 - ö. 15 Mart 2012Ölüm YılıGörüntüle
9MİKAYIL AZAFLI/AZAFLI MİKAYIL/AZAFLI, Mikayıl Zeynelovd. 21.03.1924 - ö. 12.10.1990Ölüm YılıGörüntüle
10ÇATAK, Alid. 1924 - ö. 21.06.1996MeslekGörüntüle
11Tuna Baltacıoğlud. 1924 - ö. 15 Mart 2012MeslekGörüntüle
12MİKAYIL AZAFLI/AZAFLI MİKAYIL/AZAFLI, Mikayıl Zeynelovd. 21.03.1924 - ö. 12.10.1990MeslekGörüntüle
13ÇATAK, Alid. 1924 - ö. 21.06.1996Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Tuna Baltacıoğlud. 1924 - ö. 15 Mart 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MİKAYIL AZAFLI/AZAFLI MİKAYIL/AZAFLI, Mikayıl Zeynelovd. 21.03.1924 - ö. 12.10.1990Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÇATAK, Alid. 1924 - ö. 21.06.1996Madde AdıGörüntüle
17Tuna Baltacıoğlud. 1924 - ö. 15 Mart 2012Madde AdıGörüntüle
18MİKAYIL AZAFLI/AZAFLI MİKAYIL/AZAFLI, Mikayıl Zeynelovd. 21.03.1924 - ö. 12.10.1990Madde AdıGörüntüle