KEVSER ALİ ŞEHBAZÎ

(d. 1962 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kevser Ali Şehbazî, 1341/1962 yılında Miyana’nın Ağcakışlak köyünde dünyaya gelmiştir. 1354/1975’te ailesiyle birlikte Tahran’a yerleşmiştir. Erken yaşlarda âşıklığa ilgi duyan Şehbazî, bu isteği doğrultusunda Âşık Evez’e çıraklığını talep etmiş ve ustasının kabulüyle âşıklık eğitimine başlamıştır. Dört yıl boyunca Âşık Evez’den saz ve söz öğrenmiş, ancak 1361/1982 yılında askerlik görevi sebebiyle ustasından ayrılmak zorunda kalmıştır. Askerlik dönüşünde ustasının vefat ettiğini öğrenen Şehbazî, aldığı eğitimi yarım bırakmamak için bu kez Faruk ve Cengiz Mehdipur kardeşlerden birkaç yıl süreyle ders almış, 1367/1988 yılında ise âşık kimliğiyle meclislerde icraya başlamıştır. Geleneğin içinde rüştünü ispat edip tanınırlığını artırmasının ardından birçok çırak yetiştirmiş, bu süreçte Muhammed Hüseyn (Düzgün) tarafından kendisine “Âşık Selçuk” mahlası verilmiştir.

1367/1988 yılında Âşık Selçuk öncülüğünde “Âşıklar” topluluğu kurulmuş, bu grubun adı 1371/1992 yılında “Dede Korkut Âşıkları” olarak değiştirilmiştir. Dede Korkut Âşıkları hem Âşık Selçuk’un sanatsal serüveni hem de bölgedeki Türk âşıkları açısından bir dönüm noktasıdır. Bu tarihten sonra Âşık Selçuk, yurt içi ve yurt dışında âşıklık geleneğiyle ilgili çok sayıda etkinliğe katılmış, farklı platformlarda çeşitli ödüllere layık görülmüştür. 1378/1999 yılında ise ülkedeki tanınırlığının artmasına paralel olarak İran radyo ve televizyonlarında âşık musikisi üzerine programlar sunmaya başlamıştır.

Âşık Selçuk, âşıklık geleneğine dair birikimini ve bölge âşıklarına ilişkin gözlemlerini kaleme aldığı Tepeden Dırnağa Azerbaycanam (1387/2008), Aşık Dastanları (1390/2011) ve Aşık Edebiyyatı (1392/2013) adlı eserleriyle yazıya aktarmıştır. Bunun yanında kendi üslubunu yansıtan ve Şehbazî Dubeytisi, Şehbazî Geraylısı, Şehbazî Döşemesi, Şehbazî Köroğlusu, Şehbazî Hak Divanisi, Şehbazî’nin Zerbi Divanisi, Şehbazî’nin Bayatisi, Şehbazî’nin Bayati Layla adlarını taşıyan sekiz farklı âşık havası oluşturmuştur. Yaklaşık bir yıllık yoğun bir çalışmanın ürünü olan bu havalar, bölgedeki âşıklık geleneğinin ezgisel ve biçimsel zenginleşmesine önemli katkı sağlamaktadır.

Şehbazî’nin hikâye repertuvarında Tufarganlı Abbas ile Gülgez, Garip ile Şahsenem, Kerem ile Aslı, Şah İsmail, Meretli Allahî ve Köroğlu gibi bölgede yaygın olarak bilinen halk hikâyeleri yer almaktadır. Bu repertuvar onun hem klasik halk hikâyeciliği geleneğine hâkimiyetini hem de bu geleneği modern icra ortamlarına taşıma çabasını göstermektedir.

Kaynakça

Gün, Faruk (2021a). Kevser Ali Şehbazî, 1962 Ağcakışlak doğumlu, âşık. [15.11.2021 tarihinde Faruk Gün tarafından Kevser Ali Şehbazî ile yapılan görüşme].

Gün, Faruk (2021b). “İran Âşıklar Birliği ve Kültürel Faaliyetleri”. Âşık Alesker - 200 Uluslararası Bilim, Kültür ve Eğitim Kongresi “Türk Saz, Söz ve Halk Sanat Gelenekleri” (9 Aralık 2021, Bakü/Azerbaycan).

http://ashiqshahbazi.blogfa.com/ [Erişim tarihi: 16.11.2021].

Şehbazî, Selçuk (2013). Aşık Edebiyyatı. Tehran: Neşr-e Perdis-e Danış.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: Doç. Dr. Faruk Gün
Yayın Tarihi:
Güncelleme Tarihi: 19.02.2026

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERTLİ POLAT, Mustafa Bolatd. 1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
2Önder Çağırand. 19 Ocak 1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
3Ayhan Uçmaklıd. 1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4PERVANE, Sinan Pervaned. 1866 - ö. 1941MeslekGörüntüle
5TAHİRÎ, Ortaköylüd. 1812/1814 - ö. 1884?MeslekGörüntüle
6MİSRİ/SEYİT/BİÇARE SEYİT, Seyit Yalçınd. 1908 - ö. 18.12.1994MeslekGörüntüle
7ELŞAN ALİLİ, Elşan Alili Ferhad Oğlud. 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
8GULU MUSUKİd. 1927 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9MUHTAR KURBANPURd. 1921 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10Ali Münib Ilband. 1910 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
11Ali Pirovd. 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
12Ali Bayramd. 09 Haziran 1973 - ö. ?Madde AdıGörüntüle