Madde Detay

Bursa’da doğdu. Asıl adı Mahmud’dur. Kâmûsu’l-Âlâm (Ş. Sami 1314: 4663), Fatin (1271: 434) ve Safâyî (Çapan 2005: 711) tezkirelerinde ismi Mehmed diye kaydedilmişse de M. Nâil Tuman bunun doğru olmadığını belirtir (Kurnaz ve Tatçı 2001: 1143). Meşhur hattat, müderris ve şair olan Ahmed Efendi’nin oğludur. Babası İshak Hocası ve Acem Ahmed Efendi diye meşhur olduğu için kendisi de daha çok İshak Hocası Ahmed Efendi-zâde veya Acem Ahmed Efendi-zâde Mahmud diye tanındı. İlk öğrenimini babasından gören Vâkıf Efendi, 1107/1695-96 yılında Bursa’da Gazi Ambar Gazi Medresesi’nde öğrenimini tamamlayarak mülazım oldu. Çeşitli medreselerde müderrislik yaptıktan sonra en son Bursa Orhaniye Medresesi müderrisi iken 1137/1724-25  yılında henüz 43 yaşındayken vefat etti. Müstakîm-zâde “ez-zâhir” kelimesini ölümüne tarih olarak düşürmüştür.

Hüsn-i hattın talik çeşidini babası Ahmed Efendi’den meşk eden Vâkıf Efendi, babasının eserlerini kendi hattıyla istinsah etti. Hattatlığının yanında şairliğiyle de tanınan Vâkıf Efendi’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır.

Vâkıf, Arapça ilimlerde emsalsiz bir âlim, şiir ve inşada ise usta bir şair ve nasirdi.

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ, Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Başkanlığı Yay. 506.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay. 1650.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkîre-i Safâyî, (Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idü’l-Eş’âr). Ankara: AKM Yay. 711-12.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurefâsı, İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük. Ankara: AKM Yay. 277-78.

Fatîn Dâvûd (1271). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul. 434.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 688-89.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay. 1143.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul. 734-35.

Oğraş, Rıza (hzl.) (2001). Es’ad Mehmed Efendi ve Bâğçe-i Safâ-Endûz’u. Ankara: KB Yay.190.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 6. İstanbul: Mihran Matbaası. 4663.

Gazel

Neşâta bâ’is olur nev-bahâr anıldıkda

Gider humâr mey-i hoş-güvâr anıldıkda

Nigâh-ı şefkat eder mi aceb o meh-pâre

Dil-i sitem-zede-i bî-karâr anıldıkda

Vücûdu âşık-ı ser-geştenin gubârâsâ

Reh-i nigâra düşer rûzgâr anıldıkda

Bir iki nâvek-i dil-sûzun eylesin irsâl

Bu çâk-i sîne-i uşşâk-ı zâr anıldıkda

Zamân-ı hâme-i Vâkıf güher-feşânlık eder

Bu gûne bir gazel-i âbdâr anıldıkda

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkîre-i Safâyî, (Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idü’l-Eş’âr). Ankara: AKM Yay. 711.)