Alper Canıgüz

(d. 13 Şubat 1969 / ö. ?)
Yazar, Psikolog, Reklam Yazarı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Yıldız Hanim ile memur Hayri Bey'in oğlu olarak İstanbul'da dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladıktan sonra 1987'de Darüşşafaka Lisesini bitirdi. 1994'te Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümünden mezun oldu. "Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümünde deneysel psikoloji alanındaki çalışmasını tez aşamasında yarım bıraktı (1996). Harlequin Yayınevinde çevirmen (1995-96) Boğaziçi Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak çalıştı" (Yalçın 2010: 261). 1996'dan beri çeşitli şirketlerde metin ve reklam yazarı olarak çalıştı. 2000'den sonra roman çalışmalarına ağırlık verdi. Evli olan Canıgüz İstanbul'da yaşamakta ve hâlen yazı çalışmalarını sürdürmektedir.

Alper Canıgüz, yazı hayatına hikâye ile başlamış ve ilk hikâyeleri lise dönemlerinde Darüşşafaka Edebiyat dergisinde yayımlanmıştır. Edebiyat dünyasında daha çok 2000'li yıllardan itibaren kaleme aldığı romanlarıyla tanınmıştır. Kendine has üslubu ve fantastikle kara mizahı etkileyici bir şekilde harmanlayan romanlarıyla son zamanların en dikkat çekici yazarlarından biri olarak değerlendirilmiştir (Öktemer 2017). İlk romanı Tatlı Rüyalar (2000) psiko-absürd romantik komedi türündedir. Yazar gerilimli bir kurgu içinde psikolojinin parodisini yapmıştır. Şahin, ikinci romanı Oğullar ve Rencide Ruhlar (2004)'ı "Roman Alper Kamu adlı beş yaşında kendi kendine okumayı sökmüş, Nietzche ve Oğuz Atay okuyan, Şostakoviç dinleyen bir çocuğun komşuları Hicabi Amca'nın ölümünü anlatır... Kitapta Alper Kamu'nun 'narkotik seyahat' adını verdiği bölümde yatağının altına girerek biçok düşünce silsilesini farklı anlatım tekniklerini üst üste bindirerek anlatması Türkçede eşine nadir bir bölümün yazılmasını sağlamıştır. Kitapta Alper Canıgüz'ün Tatlı Rüyalar (2000), Gizli Ajans (2008) ve Cehennem Çiçeği (2013)'nde de kullandığı sabit kahramanlar Amcabey, Tahtakafa ve Kız Tevfik de yer alır." (Şahin 2017) cümleleriyle değerlendirmiştir.

Canıgüz'ün romanlarına toplu olarak bakıldığında; sırları ve polisiye vukuatları çözen beş yaşındaki Alper Kamu başta olmak üzere, zamanda seyahat edenler, uzaylılar gibi sıradışı olaylar ve kişilerin yanı sıra -Şahin'in de işaret ettiği gibi- ortak karakterlerle karşılaşılmaktadır. Gizliajans (2008)'ta; uzaylıların işlettiği bir reklam şirketinin içinde dönen garip hikâyeler ve ilişkileri anlatmıştır. Yazar; Tesla, Prens Charles, Kaan Sezyum, Küçük Prens, Süpermen gibi şöhretleri Ercan, Şaban, Senem ve Mehtap gibi kendi kurguladığı karakterlerle buluşturmuştur. Psikoloji eğitimi alan yazar ilk romanında psikolojinin imkânlarından oldukça faydalanmıştır. Verdiği bir söyleşide ilk üç romanını şöyle değerlendirmiştir. "Psikoloji zengin bir dünyaya sahiptir. Mesela ilk kitapta direkt Freudyen paradosi varken, ikinci romanım Oğullar ve Rencide Ruhlar psikanaliz bir detektiflik hikâyesidir. Polisiye ile psikanalizi birlikte işledim. Yeni romanım Gizliajans ise psikolojiden epey uzak duran bir kitaptır. Ama ilk ikisinde çok daha yoğun olarak vardır. Genel olarak da Freud; hâliyle psikanaliz beni kendine çekiyor. Gizliajans’ta polisiye türüne daha yakın gibi sanki… Evet. Aslında üç romanda da bu izlek söz konusu, ama tabii Oğullar ve Rencide Ruhlar’da en net bir biçimde ortaya çıkıyor." (Öztop 2009). Yarattığı Alper Kamu karakterinin maceraları Cehennem Çiçeği (2013)'nde de devam eder. Karakteri Alper Kamu ve geleceği hakkında yazar "Alper Kamu’nun bundan sonraki hikâyelerde büyüyüp büyümeyeceği sıkça karşılaştığım bir soru. Yaşadıkları onun üzerinde belli değişimlere yol açacaktır muhakkak ki ama biyolojik olarak büyümesi pek mümkün görünmüyor. Neden böyle olduğunun, hatta olması gerektiğinin yanıtı Cehennem Çiçeği’nde mevcuttur aslında." şeklinde bir değerlendirme yapmıştır. Yazar, son romanı Kan ve Gül (2017)'de ise polisiye kurguyu daha ön plana çıkararak yine fantastik anlatımla X kuşağını ve ruhsal tükenişini ele almıştır. Romanları dikkate alındığında Alper Canıgüz'ün günümüzün polisiye ve fantastik türde yazan önemli isimlerinden biri olduğu söylenebilir.

Kaynakça

Altan, Mehtap (2013) "Alper Canıgüz: Cehennem Çiçeği". Kitap Haber. 18 Ekim 2013. http://www.kitaphaber.com.tr/alper-caniguz-cehennem-cicegi-k1447.html [Erişim Tarihi: 15.06.2019]

Öktemer, Can (2017). "Alper Canıgüz: “Tarihin bir durup nefeslenemediği bir coğrafyada yaşıyoruz maalesef”. Edebiyathaber. 5 Mayıs 2017. https://www.edebiyathaber.net/alper-caniguz-tarihin-bir-durup-nefeslenemedigi-bir-cografyada-yasiyoruz-maalesef/ [Erişim Tarihi: 15.06.2019]

Öztop, Erdem (2009). "Alper Canıgüz ile ‘Gizliajans’ Üzerine ‘İçimize Dokunan Her Neyse, Gerçektir’ ". Cumhuriyet Kitap. S. 988.

Şahin, Seval (2017). "Bugünkü Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü". kitap-lık. S. 19.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: İSA KOYUNCU
Yayın Tarihi: 26.06.2019
Güncelleme Tarihi: 28.10.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Tatlı Rüyalarİletişim Yayınları / İstanbul2000Roman
Oğullar ve Rencide Ruhlarİletişim Yayınları / İstanbul2004Roman
Gizli Ajansİletişim Yayınları / İstanbul2008Roman
Bir Kamu Davası 2 / Cehennem ÇiçeğiApril Yayıncılık / İstanbul2013Roman
Kan ve Gül Bir Kara DejavuApril Yayıncılık / İstanbul2017Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÜMÎDÎ, Ahmedd. ? - ö. 1571Doğum YeriGörüntüle
2ÇELEBİ EFENDİ, Mustafad. ? - ö. 1682Doğum YeriGörüntüle
3KEŞFÎ, Keşfî Çelebid. ? - ö. 1546-47\'den önceDoğum YeriGörüntüle
4Melek Paşalıd. 10 Kasım 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Fahri Özd. 01 Temmuz 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6CEMAL SAĞLAMd. 31.01.1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Arzu Demird. 09 Haziran 1973 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Fatih Öcald. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Haşim Şahind. 9 Şubat 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Aysel Özpınard. 16 Mayıs 1955 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Adnan Özerd. 20 Şubat 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Deniz Durukand. 01 Aralık 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Alper Beşed. 30 Eylül 1983 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Ali K. Metind. 8 Nisan 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Mehmet Emin Alperd. 02 Mart 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle