Celâl Tekiner

(d. 1911 / ö. 2002)
şair, savcı, avukat
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Celâl Tekiner 1911 yılında Kırşehir'in Kaya Şeyhi mahallesinde dünyaya gelmiştir. Babası Şevki Bey, annesi Zehra Hanım'dır. İlkokulu Kırşehir'de bitiren Tekiner, orta ve lise öğrenimini Kayseri, Sivas ve Trabzon'da tamamlamıştır. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olduktan sonra Develi ve Saimbeyli'de cumhuriyet savcısı olarak görev yapmıştır. Bir süre sonra bu görevinden istifa etmiş ve avukatlığa başlamıştır. Çukurova ve Kırşehir'de avukat olarak çalışmıştır (Bulut 1983: 112). Dört çocuk sahibi olan Celâl Tekiner, 2002 yılında vefat etmiştir.

Celâl Tekiner, henüz okul çağındayken şiire ilgi duymaya başlamıştır. Okul çağında ve sonrasında memleketinden ayrı düşen Tekiner'i şiire yönlendiren bir etken de memleket hasretidir (Bulut 1983: 112). Tekiner, Türk milliyetçisidir ve Atatürk ilkelerine çok sıkı bağlıdır (Vahaboğlu 2017:1). Celâl Tekiner'in memleket hasreti ve Atatürk sevgisi, şiirinde işlediği ana temaları oluşturmuştur. Tekiner, menfaat düşkünlüğünü, rüşvete dayalı bürokrasiyi, kültür yozlaşmasını sık sık eleştirmiştir. Tekiner'in tabiat sevgisi ve doğanın güzelliklerine olan düşkünlüğü, hemen hemen her şiirine yansımıştır. Tekiner, şiirlerinde genellikle 8'li ve 11'li hece ölçüsünü kullanmıştır. Mensur şiirleri de vardır. Şiirlerinin bir kısmında Celâl mahlasını kullanan Tekiner, söz sanatlarına da hâkimdir.

Tekiner'in ilk kitabı olan Ateş Damlası, 1932 yılında İstanbul'da yayımlanmıştır. Celal Tekiner, şiirlerinde Kırşehir'i, Kırşehir'e duyduğu sevgiyi ve sıla hasretini derin bir hissiyatla dillendirmiştir. Kırşehir'de İlkbahar (1942), Kılıçözü (1941) ve Anne Vatan (1970) adlı çalışmaları, onun memlekine duyduğu sevgiyi ve özlemi ortaya koyduğu şiirlerinden oluşur. Millî konularda duyarlı olan Tekiner, Atatürk aşkını ve vatana olan bağlılığını içten duygularla dile getirmiştir. İhtilâl (1962) ve Millî Marş (1984) adlı eserlerinde çoğunlukla bu konuda hazırladığı şiirlere yer vermiştir. Toplumda gözlemlediği çarpıklıkları da korkusuzca ortaya koyan Tekiner, Beşinci Kitap (1960), Yeni Din (1962) ve Yeni Mevlit (1963) adlı eserlerinde dinin istismar edilmesini eleştirmiştir. Toplumsal konularda kendi inancı ve düşünce yapısı doğrultusunda çözüm yolları ileri sürmüştür. Kitaplarında eski Türk geleneklerini ve töresini anlatarak canlandırmaya çalışmış, toplum yararına eser vermeyi şiar edinmiştir. Göktanrı (1970) adlı eserinde Türklüğün özünü ve eski Türk inanış yapısını anlattığı şiirleri yer almaktadır.

Celâl Tekiner, 1954'te Kırşehir'in siyasi sebeplerden dolayı ilçe statüsüne geçirilmesine büyük bir tepki göstermiş ve devrin iktidarına sert bir dille kafa tutmuştur. Bu konuda söylediği şiirleri Haksızlığa İsyan (1956) adlı kitabında yayımlamıştır. Ancak kitap aynı yıl siyasi gerekçelerle toplatılmıştır. Ayrıca yine bu konuda kaleme aldığı Kırşehir'e Açık Mektup adlı meşhur bir yazısı da vardır (Özüçetin 2013: 307). Kitaplaştırdığı eserlerinin yanında yerel gazetelerde ve farklı araştırmacılar tarafından hazırlanan kitaplarda da çok sayıda şiiri yayımlanmıştır.

Kaynakça

Bulut, H. Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Güneş, Vedat (2009). Şiirimizde Kırşehir. Kırşehir: Kırşehir Valiliği Yay.

Özüçetin, Yaşar (2013). "Millî Mücadele ve Cumhuriyet Döneminde Kırşehir". Kırşehir- Siyasi Tarihi ve Kırşehir Tarihi Bibliyografyası. Ed. Yaşar Özüçetin. Ankara: Gökçe Ofset Matbaacılık. 228-482.

Vahaboğlu, Adil (2017). 15. Ölüm Yıldönümünde Celal Tekiner. Kırşehir: Kırşehir Çiğdem Gazetesi (1 Mart 2017).

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ÖZLEM DAĞDELEN
Yayın Tarihi: 11.04.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ateş DamlasıMaarif Kütüphanesi / İstanbul1932Şiir
KılıçözüKöy Basımevi / Kırşehir1941Şiir
Kırşehir'de ilkbaharKöy Basımevi / Kırşehir1942Şiir
Haksızlığa İsyanGüney Basımevi / Adana1956Şiir
Beşinci KitapTürkiye Basımevi / İstanbul1960Şiir
İhtilâlİskender Matbaası / İstanbul1962Şiir
Yeni DinDizerkonca Matbaası / İstanbul1962Şiir
Yeni MevlitDizerkonca Matbaası / İstanbul1963Şiir
Anne VatanÖzdemir Matbaası / İstanbul1970Şiir
Gök TanrıÖzdemir Matbaası / İstanbul1970Şiir
Millî Marş- / Kırşehir1984Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İNSANÎ, Sinan Karakaşd. 15.05.1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NESİMÎ, Nesimi Keçelioğlud. 20.08.1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TAHİRÎ, Tahird. 1861 - ö. 1926Doğum YeriGörüntüle
4Tahir Olgaçd. 1911 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5VEFA/DERTLİ VEFA/SEFİL VEFA, Muharrem Gündüzerd. 1911 - ö. 1981Doğum YılıGörüntüle
6ELİ ŞAMİL OĞLU ŞAİROVd. 1911 - ö. 1943Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Abutd. 24 Ağustos 1915 - ö. 2 Şubat 2002Ölüm YılıGörüntüle
8MEHERREM/MEHERREM HACIYEV/AĞBULAKLI MEHERREM, Meherrem Mehemmedoğlu Hacıyevd. 22.03.1913 - ö. 2002Ölüm YılıGörüntüle
9İbrahim Cüceoğlud. 1929 - ö. 25 Haziran 2002Ölüm YılıGörüntüle
10Yaşar Bedri Özdemird. 1 Ocak 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Ahmet Can Akyold. 20 Nisan 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Dağıstan Kılıçarsland. 10 Ağustos 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Alper Beşed. 30 Eylül 1983 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Sevgi Soysald. 30 Eylül 1936 - ö. 22 Kasım 1976Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CELAL, Celal Yılmazd. 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Celal Perkd. 16 Nisan 1967 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18GARİP CELAL, Celal Şerbetd. 25.05.1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle