Behiç Duygulu

(d. 1933 / ö. 2 Nisan 1985)
yazar, yayıncı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İzmir’in Ödemiş ilçesinde doğdu. Naime Hanım ile İbrahim Bey’in oğludur. Ödemiş Ortaokulunu bitirdikten sonra düzenli bir eğitim olanağı bulamadığı için 1961 yılında, Aydın Lisesini dışarıdan bitirdi. 1950’de Ödemiş’te kurduğu Duygulu Kitabevi’ni işleterek yaşamını sürdürdü. Eşini kaybetmesi ve işlerinin bozulmasından sonra 1975 yılında İstanbul’a giderek kitap dağıtımcılığı yaptı. İstanbul’da Turna adlı bir yayınevi kuran Behiç Duygulu, bu sahada uzun süre faaliyet gösteremeden 2 Nisan 1985’te vefat etti.

Edebiyat yaşamına nesir-şiir ve deneme türlerindeki yazılarıyla adım atan Duygulu, daha sonra tamamen hikâyeye yöneldi. Kaynak, Yeditepe, Dost, Varlık ve Yeni Ufuklar dergilerinde yayımladığı öykülerinde Ege’nin gündelik hayatından aldığı konuları, yalnızlıklarına gömülmüş kişilerin iç dünyalarını yalın ve sade bir dille anlattı. İşlediği konularla, ele aldığı tiplerle iç içe olmanın getirdiği rahatlığa düşmeden sağlam bir anlatım tekniğine varma çabası içinde oldu. Tahir Alangu onun, “taşralı psikolojisini yeni bir açıdan, yerli renk gerçekçilerinden uzakta yepyeni bir anlatışla kurmayı başardığını” belirtti. Öykülerini Ağlama N’olur (1961), Sırtlan Bayırı (1963) ve Gölgede Gezintiler (1970) adlı üç kitapta toplayan Behiç Duygulu daha çok bireyi konu alan bir yazar olarak görüldü. Öykülerinde bireyin çeşitli ruhsal durumlarını, insan-doğa ilişkilerini ya da doğa sevgisini yansıttı. İşlediği konulara uygun olarak seçtiği kişiler mutsuzlukla mutluluğu bir arada yaşayan daha çok mutsuz olmayı yeğler görünen kişilerdir. Buna bağlı olarak öykülerinde çoğunlukla mutsuzluk, tedirginlik, sıkıntı, karşılıksız aşkın yarattığı içe kapanma, bezginlik, ölüm duygusu, yalnızlık ve aşktan kaçış gibi duyguları işledi. Öykülerinin melankolik, karamsar ve sıkıntılı kişilerinin yaratımında özyaşam deneyimlerinden faydalandığı görüldü. Ayrıca Alagu’ya göre de o, “hikâyeyi, kendi hayatıyla birlikte, kendi çıkarına yaşıyordu”. Kimi öykülerinde doğa betimlemelerine ağırlık veren Behiç Duygulu, bir söyleşisinde “yazarlık ustalığı ve emeği” üstünde durarak kendisini, okuyucuyu pek göz önüne almayan bir yazar olarak tanıttı. Ölümünden hemen önce basıma hazırlanan “Elmalar Kızarırken” kitabını basamadan yaşamını yitiren yazarın, ölümünden yıllar sonra Necati Güngör’ün derlediği, hem yayınlanmış hem de ölümünden hemen önce yayına hazırladığı kitabından örnekler Öyküler kitabında yer aldı.

Kaynakça

"Behiç Duygulu". https://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=1177, [erişim tarihi: 24.10.2019].

Yalçın, Murat [Ed.] (2011). "Duygulu, Behiç". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. İstanbul: YKY, s. 356.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MACİT BALIK
Yayın Tarihi: 28.10.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Ağlama N'olurYeditepe / İstanbul1961Hikâye
Sırtlan BayırıYeditepe / İstanbul1963Hikâye
Ak ÖrdekKovan Kitabevi / İzmir1966Çeviri
Gölgede GezintilerYeditepe / İstanbul1970Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Naci Sadullahd. 1912 - ö. 27 Ağustos 1975Doğum YeriGörüntüle
2Ümit Ünald. 14 Nisan 1965 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Anıld. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FERYADÎ, Fuat Gündüzd. 1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HAYRANİ/İSMAİL, İsmail Uslud. 01.01.1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Servet Eyüpgillerd. 13 Haziran 1933 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7TAYYARd. ? - ö. 1985Ölüm YılıGörüntüle
8Turgut Uyard. 4 Ağustos 1927 - ö. 22 Ağustos 1985Ölüm YılıGörüntüle
9Muhteşem Sünterd. 1928 - ö. 9 Temmuz 1985Ölüm YılıGörüntüle
10Onat Bahadırd. 23 Ekim 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Fırat Suneld. 21 Şubat 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Altan Çimend. 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ergin İnand. 14 Kasım 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hüseyin Sorgund. 20 Mart 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Refik Özdekd. 1 Eylül 1928 - ö. 28 Ağustos 1995Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Behiç Akd. 01 Ocak 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Enis Behiç Koryürekd. 27 Mart 1893 - ö. 18 Ekim 1949Madde AdıGörüntüle
18Aziz Behiç Serengild. 1907 - ö. 1962Madde AdıGörüntüle