Madde Detay
Esma Ocak
(d. 5 Haziran 1928 / ö. 25 Mayıs 2011)
Yazar, Çiftçi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Diyarbakır'da doğdu. İlkokulu mahalle mektebinde okuyan Esma Ocak, babası Şahap Yıldırım'ın tayini sebebiyle Mardin'de eğitimine devam etti ve ortaokulu burada tamamladı. Lise öğrenimine Diyarbakır Ziya Gökalp Lisesi'nde başladı. Lise ikinci sınıfta dayısının oğlu ile evlendi ve eşinin müsaade etmemesi sebebiyle öğrenimini yarıda bıraktı.Eşinin vefatının ardından bir süre çiftçilik işlerini yaptı. Bölgedeki karışıklıklar ve olaylar sebebiyle arazilerini satarak Diyarbakır'a yerleşen ve kızıyla birlikte yaşayan Ocak, yazın çalışmalarını burada sürdürdü. Ocak, Diyarbakır’ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı’nın başkanlığını da yaptı. Güneydoğu ve Güneydoğu insanının merkezde olduğu eserleriyle tanınan Ocak'ın "Berdel" adlı öyküsü, onun geniş kitlelerce tanınmasına vesile oldu. "Berdel", 1990 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı.
Erken yaştaki evliliği sebebiyle öğrenimini tamamlayamayan Esma Ocak,yazmaya başladığı ilk yıllarda bir vesileyle öykülerini gönderdiği Şair Ahmet Arif'ten, Çehov'a da yaklaşan bir yeteneğinin olduğunu belirten ve kendisini yazmaya teşvik eden övgü dolu bir mektup alır. (Timur 2012: 20) Bu mektup Ocak'a eserlerini yayımlama konusunda büyük destek olur. Güneydoğu coğrafyasını ve burada geçen yaşamındaki gözlemlerini estetize ederek gerçekçi bir anlayışla eserlerine aktaran yazar; "Olaylara karşı duyarlılığı ve gözlem yeteneğiyle yöre insanının duygularını eserlerine yansıtmış, ideolojik ve kültürel farklılıkları gözetmeden objektif bir biçimde eserlerini kaleme almıştır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki köy ve kırsal hayatla ilgili konuları büyük bir titizlikle kaleme alarak okura aktarmıştır." (Sancak 2014: 12) Esma Ocak öykülerini ve romanlarını realist bir tarzda kaleme alır. "Berdel" adlı öyküsüyle Güneydoğu Anadolu'da takas yoluyla yapılan evliliği işleyen Ocak, eserinin adıyla anılır ve "Berdel Yazarı" olarak ünlenir. Yazarın yayımlanmış 13 eseri vardır.
Kaynakça
Sancak, Fatih (2014). Esma Ocak'ın Romanları Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı.
Timur, Kemal (2012). Berdel Yazarı Esma Ocak Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Akademik Kitaplar Yayınları.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜRHAN ÇOPURYayın Tarihi: 07.06.2018Güncelleme Tarihi: 25.10.2020
Yayın Tarihi: 07.06.2018Güncelleme Tarihi: 25.10.2020
Güncelleme Tarihi: 25.10.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Berdel | Tekin Yayınevi / Ankara | 1982 | Hikâye |
| Kırklar Dağının Düzü | Memleket Yayınları / Ankara | 1982 | Hikâye |
| Kervan Servan | Dayanışma Yayınları / Ankara | 1983 | Roman |
| Sara Sara! | Memleket Yayınları / Ankara | 1987 | Hikâye |
| Kuyudaki Ses | Ajans 21 Yayınları / İstanbul | 1990 | Roman |
| Muş Gürcüsü Destanı | San Matbaası / ? | 1991 | Roman |
| Surlu Kentin Sır Suyu | ? / ? | 1994 | Hikâye |
| Kadınlar Mektebi | Akşam Ofset ve Tipo Matbaacılık / Diyarbakır | 1995 | Roman |
| Duvar İçindeki Diyar/Diyar–Be–Kir | Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları / İstanbul | 1998 | Roman |
| Hasırcı Kuşu | Güneydoğu Ofset Matbaacılık / Diyarbakır | 2000 | Hikâye |
| Münire | Birharf Yayınları / İstanbul | 2005 | Roman |
| Bir Filozofun Özel Yaşamı Ziya Gökalp | Birharf Yayınları / İstanbul | 2006 | Biyografi |
| İçerdeki Avcı | Diclem Sahaf Yayıncılık / İstanbul | 2008 | Hikâye |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | EMÎRÎ, Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi | d. 1625-26 - ö. 29 Nisan 1725 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebi | d. ? - ö. 1704-05 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | RÂİF, Mukâbeleci-zâde Yûsuf-ı Râif-i Âmidî | d. 1836 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Abdürrahim Balcıoğlu | d. 1928 - ö. 14 Temmuz 2012 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Bahaeddin Özkişi | d. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Refik Özdek | d. 1 Eylül 1928 - ö. 28 Ağustos 1995 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Muazzez Menemencioğlu | d. 25 Haziran 1929 - ö. 7 Ekim 2011 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | FUADÎ, Fuat Zorlu | d. 02.04.1945 - ö. 13.01.2011 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | İncilay Yılmazyurt | d. 28 Temmuz 1956 - ö. 29 Ağustos 2011 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Osman Alagöz | d. 1971 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Zafer Şenocak | d. 25 Ocak 1961 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Ayda Çayır | d. ? - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Cem Karaer | d. 1952 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Halil Soyuer | d. 4 Ocak 1921 - ö. 17 Ocak 2004 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Salih Akay | d. 1914 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | ESMA SULTAN | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Mustafa Ocak | d. 04 Ağustos 1972 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Adnan Ocak | d. 1978 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |