Esma Ocak

(d. 5 Haziran 1928 / ö. 25 Mayıs 2011)
Yazar, Çiftçi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Diyarbakır'da doğdu. İlkokulu mahalle mektebinde okuyan Esma Ocak, babası Şahap Yıldırım'ın tayini sebebiyle Mardin'de eğitimine devam etti ve ortaokulu burada tamamladı. Lise öğrenimine Diyarbakır Ziya Gökalp Lisesi'nde başladı. Lise ikinci sınıfta dayısının oğlu ile evlendi ve eşinin müsaade etmemesi sebebiyle öğrenimini yarıda bıraktı.Eşinin vefatının ardından bir süre çiftçilik işlerini yaptı. Bölgedeki karışıklıklar ve olaylar sebebiyle arazilerini satarak Diyarbakır'a yerleşen ve kızıyla birlikte yaşayan Ocak, yazın çalışmalarını burada sürdürdü. Ocak, Diyarbakır’ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı’nın başkanlığını da yaptı. Güneydoğu ve Güneydoğu insanının merkezde olduğu eserleriyle tanınan Ocak'ın "Berdel" adlı öyküsü, onun geniş kitlelerce tanınmasına vesile oldu. "Berdel", 1990 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı.

Erken yaştaki evliliği sebebiyle öğrenimini tamamlayamayan Esma Ocak,yazmaya başladığı ilk yıllarda bir vesileyle öykülerini gönderdiği Şair Ahmet Arif'ten, Çehov'a da yaklaşan bir yeteneğinin olduğunu belirten ve kendisini yazmaya teşvik eden övgü dolu bir mektup alır. (Timur 2012: 20) Bu mektup Ocak'a eserlerini yayımlama konusunda büyük destek olur. Güneydoğu coğrafyasını ve burada geçen yaşamındaki gözlemlerini estetize ederek gerçekçi bir anlayışla eserlerine aktaran yazar; "Olaylara karşı duyarlılığı ve gözlem yeteneğiyle yöre insanının duygularını eserlerine yansıtmış, ideolojik ve kültürel farklılıkları gözetmeden objektif bir biçimde eserlerini kaleme almıştır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki köy ve kırsal hayatla ilgili konuları büyük bir titizlikle kaleme alarak okura aktarmıştır." (Sancak 2014: 12) Esma Ocak öykülerini ve romanlarını realist bir tarzda kaleme alır. "Berdel" adlı öyküsüyle Güneydoğu Anadolu'da takas yoluyla yapılan evliliği işleyen Ocak, eserinin adıyla anılır ve "Berdel Yazarı" olarak ünlenir. Yazarın yayımlanmış 13 eseri vardır.

Kaynakça

Sancak, Fatih (2014). Esma Ocak'ın Romanları Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı.

Timur, Kemal (2012). Berdel Yazarı Esma Ocak Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Akademik Kitaplar Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜRHAN ÇOPUR
Yayın Tarihi: 07.06.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
BerdelTekin Yayınevi / Ankara1982Hikâye
Kırklar Dağının DüzüMemleket Yayınları / Ankara1982Hikâye
Kervan ServanDayanışma Yayınları / Ankara1983Roman
Sara Sara!Memleket Yayınları / Ankara1987Hikâye
Kuyudaki SesAjans 21 Yayınları / İstanbul1990Roman
Muş Gürcüsü DestanıSan Matbaası / ?1991Roman
Surlu Kentin Sır Suyu? / ?1994Hikâye
Kadınlar MektebiAkşam Ofset ve Tipo Matbaacılık / Diyarbakır1995Roman
Duvar İçindeki Diyar/Diyar–Be–KirDiyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları / İstanbul1998Roman
Hasırcı KuşuGüneydoğu Ofset Matbaacılık / Diyarbakır2000Hikâye
MünireBirharf Yayınları / İstanbul2005Roman
Bir Filozofun Özel Yaşamı Ziya GökalpBirharf Yayınları / İstanbul2006Biyografi
İçerdeki AvcıDiclem Sahaf Yayıncılık / İstanbul2008Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞÛRÎ, Hasan Şûrî Efendid. ? - ö. 1688-95Doğum YeriGörüntüle
2ABDÎ, Abdülkerîm Abdî Efendid. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
3VÂKIF, Abdullah Vâkıf Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ali Yüced. 1928 - ö. 29 Nisan 2015Doğum YılıGörüntüle
5ELİSA ŞAMAHILI, Elisa Pirahmet Oğlu Daşdıyevd. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Nikolay Baboğlud. 1928 - ö. 2008Doğum YılıGörüntüle
7OSMAN, Osman Şahbazd. 1943 - ö. 2011Ölüm YılıGörüntüle
8ÖZERÎ, Ahmet Özerd. 1938 - ö. 13.09.2011Ölüm YılıGörüntüle
9ERCANİ/ARAP ALİ, Abdullah Ercand. 1922 - ö. 07.01.2011Ölüm YılıGörüntüle
10M. Rauf Alanyalıd. 17 Ekim 1915 - ö. 16 Kasım 1997MeslekGörüntüle
11Kırdar, Nevresd. 29 Nisan 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Engindeniz, Nilbanud. 1 Ocak 1972 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Fahri Özd. 01 Temmuz 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Koçak, Gülayşed. 27 Mart 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Hengirmend. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İĞZARÎ, Kasım Ocakd. 1877 - ö. 1967Madde AdıGörüntüle
17Ocak, Bekir Sıtkıd. 1885 - ö. 11 Ocak 1936Madde AdıGörüntüle
18Adnan Ocakd. 1978 - ö. ?Madde AdıGörüntüle