Esma Ocak

(d. 5 Haziran 1928 / ö. 25 Mayıs 2011)
Yazar, Çiftçi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Diyarbakır'da doğdu. İlkokulu mahalle mektebinde okuyan Esma Ocak, babası Şahap Yıldırım'ın tayini sebebiyle Mardin'de eğitimine devam etti ve ortaokulu burada tamamladı. Lise öğrenimine Diyarbakır Ziya Gökalp Lisesi'nde başladı. Lise ikinci sınıfta dayısının oğlu ile evlendi ve eşinin müsaade etmemesi sebebiyle öğrenimini yarıda bıraktı.Eşinin vefatının ardından bir süre çiftçilik işlerini yaptı. Bölgedeki karışıklıklar ve olaylar sebebiyle arazilerini satarak Diyarbakır'a yerleşen ve kızıyla birlikte yaşayan Ocak, yazın çalışmalarını burada sürdürdü. Ocak, Diyarbakır’ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı’nın başkanlığını da yaptı. Güneydoğu ve Güneydoğu insanının merkezde olduğu eserleriyle tanınan Ocak'ın "Berdel" adlı öyküsü, onun geniş kitlelerce tanınmasına vesile oldu. "Berdel", 1990 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı.

Erken yaştaki evliliği sebebiyle öğrenimini tamamlayamayan Esma Ocak,yazmaya başladığı ilk yıllarda bir vesileyle öykülerini gönderdiği Şair Ahmet Arif'ten, Çehov'a da yaklaşan bir yeteneğinin olduğunu belirten ve kendisini yazmaya teşvik eden övgü dolu bir mektup alır. (Timur 2012: 20) Bu mektup Ocak'a eserlerini yayımlama konusunda büyük destek olur. Güneydoğu coğrafyasını ve burada geçen yaşamındaki gözlemlerini estetize ederek gerçekçi bir anlayışla eserlerine aktaran yazar; "Olaylara karşı duyarlılığı ve gözlem yeteneğiyle yöre insanının duygularını eserlerine yansıtmış, ideolojik ve kültürel farklılıkları gözetmeden objektif bir biçimde eserlerini kaleme almıştır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki köy ve kırsal hayatla ilgili konuları büyük bir titizlikle kaleme alarak okura aktarmıştır." (Sancak 2014: 12) Esma Ocak öykülerini ve romanlarını realist bir tarzda kaleme alır. "Berdel" adlı öyküsüyle Güneydoğu Anadolu'da takas yoluyla yapılan evliliği işleyen Ocak, eserinin adıyla anılır ve "Berdel Yazarı" olarak ünlenir. Yazarın yayımlanmış 13 eseri vardır.

Kaynakça

Sancak, Fatih (2014). Esma Ocak'ın Romanları Üzerine Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Orta Öğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı.

Timur, Kemal (2012). Berdel Yazarı Esma Ocak Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Akademik Kitaplar Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜRHAN ÇOPUR
Yayın Tarihi: 07.06.2018
Güncelleme Tarihi: 25.10.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
BerdelTekin Yayınevi / Ankara1982Hikâye
Kırklar Dağının DüzüMemleket Yayınları / Ankara1982Hikâye
Kervan ServanDayanışma Yayınları / Ankara1983Roman
Sara Sara!Memleket Yayınları / Ankara1987Hikâye
Kuyudaki SesAjans 21 Yayınları / İstanbul1990Roman
Muş Gürcüsü DestanıSan Matbaası / ?1991Roman
Surlu Kentin Sır Suyu? / ?1994Hikâye
Kadınlar MektebiAkşam Ofset ve Tipo Matbaacılık / Diyarbakır1995Roman
Duvar İçindeki Diyar/Diyar–Be–KirDiyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları / İstanbul1998Roman
Hasırcı KuşuGüneydoğu Ofset Matbaacılık / Diyarbakır2000Hikâye
MünireBirharf Yayınları / İstanbul2005Roman
Bir Filozofun Özel Yaşamı Ziya GökalpBirharf Yayınları / İstanbul2006Biyografi
İçerdeki AvcıDiclem Sahaf Yayıncılık / İstanbul2008Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Enver Yorulmazd. 27 Kasım 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2FERDÎ, Hoca Ferdî Çelebid. ? - ö. 1815Doğum YeriGörüntüle
3SABRÎ, Ahmedd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
4TABİB/TABİBÎ, Ebubekir Abayd. 1928 - ö. 30.06.2009Doğum YılıGörüntüle
5ELİ KÖLEd. 1928 - ö. 1991Doğum YılıGörüntüle
6Adnan Ateşokd. 1928 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ERCANİ/ARAP ALİ, Abdullah Ercand. 1922 - ö. 07.01.2011Ölüm YılıGörüntüle
8CEVAT VURALd. 06.02.1939 - ö. 13.10.2011Ölüm YılıGörüntüle
9Özker Yaşind. 4 Ekim 1932 - ö. 6 Şubat 2011Ölüm YılıGörüntüle
10Uğur Erkmand. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11Elif Şafakd. 25 Ekim 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Tuncer Cücenoğlud. 10 Nisan 1944 - ö. 18 Temmuz 2019MeslekGörüntüle
13Volkan Odabaşd. 1981 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Aydın Boysand. 1921 - ö. 5 Ocak 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kasım Çetin Köyoğlud. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Adnan Ocakd. 1978 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ESMA SULTANd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Mustafa Ocakd. 04 Ağustos 1972 - ö. ?Madde AdıGörüntüle