Hikmet Ulusoy

(d. 3 Ocak 1969 / ö. -)
Kamu Kurumunda Yönetici
(Çocuk Edebiyatı / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kayseri’de doğdu. Kayseri Ticaret Lisesi ile İnşaat Teknik Lisesi'ni bitirdi. Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi’nden sonra bir süre Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Finansmanı ve Muhasebe ana bilim dalında yüksek lisans dersleri almaya başladı, edebiyata olan ilgisi nedeniyle devam etmedi. Şu anda Kayseri Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Kayseri Su ve Kanalizasyon İdaresi (KASKİ) Genel Müdürlüğünde Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü, aynı zamanda İnsan Kaynakları ve Eğitim Şube Müdürü olarak görev yapıyor. Bekâr olan Hikmet Ulusoy, hâlen Kayseri’de yaşıyor ve yazmaya devam ediyor.

Daha çok ilk okuma dönemindeki çocuklar için eserler kaleme alan Hikmet Ulusoy, masal ve öykü türünde yazmayı tercih etmektedir. Ancak son dönemde ağırlıklı olarak öykü ve roman türüne yöneldiği görülmektedir. Yazar, okul öncesi ve ilk okuma dönemi çocukları için yazdığı eserlerde yardımseverlik, sevgi, saygı, tutumluluk, arkadaşlık, paylaşma, komşuluk, sağlıklı beslenme, hayvan sevgisi ve hoşgörülü olma temalarını ön plana çıkarmaktadır. Ulusoy’un 8-12 ve 12-16 yaş grubunu hedef kitle olarak seçtiği kitaplarındaki temaların daha çok tarihî eser kaçakçılığı, Türk tarihi, kültürü ve mitolojisi, Atatürk’ün bireysel özellikleri ve Atatürk sevgisi gibi konularda yoğunlaştığını söylemek mümkündür. Kaleme aldığı kitapların çoğunda yaş grubuyla ilgili ibarelerin bulunması yazarın yaş grubu konusunda kesin çizgilerle ayrılmış bir tasnifi uygun gördüğünü göstermektedir.

Hikmet Ulusoy’un eserlerinde genellikle idealize karakter tercih ettiği görülmektedir. Örneğin Eski Eser Kaçakçıları adlı kitapta kahraman Gökçe, bütün kötülük ve kötü düşüncelerden arınmış bir karakter olarak çizilmektedir. Aynı eserdeki yurt müdürü Güner Alp ise iyi duygular ve düşüncelerden uzak tamamen kötü bir karakter olarak resmedilmektedir. Karakterlerin sadece değil, fiziksel özelliklerine de eserlerinde yer veren Ulusoy, bu sayede okuyucunun zihninde karakterin tam olarak belirmesini hedeflemektedir. Örneğin “Gökçe uzun boyu, gök mavisi gözleri, siyaha yakın uzun saçları ile çok güzel bir kızdı. Güzelliği ruhuna da yansımıştı. Yüreği hep iyilik ve doğruluktan yana çarpardı.” (Eski Eser Kaçakçıları, s. 2) cümleleri yazarın karakter oluşturmada tercih ettiği yolu göstermektedir. Yazarın karakterlerin hem ruhsal özelliklerine hem de fiziksel görünümlerine vurgu yapması olumlu ve yerinde bir tercihtir. Ancak karakterlerin sadece iyi ya da sadece kötü yani idealize biçimde resmedilmesi çocuk okur için bir olumsuzluk olarak kabul edilebilir.

Eserlerinde örtük iletiden daha çok açık iletiler vermeyi tercih eden Hikmet Ulusoy, hem ilk okuma dönemi hem de diğer yaş grupları için kaleme aldığı kitaplarda bunu devam ettirir. “Sadece Burak değil, sizler de iyilik yapabileceğiniz hâlde yapmadığınız için suçlusunuz. İsteseniz Burak’ı uyarır ve kaplumbağayı düzeltebilirdiniz.” (Kaplumbağanın Bakışı, s. 8) şeklindeki cümleler bu tercihi örneklemektedir. Çocuklar için yazılan kitaplarda çocuklara olumlu iletilerin yer alması bir zorunluluk değildir. Ancak yazar eseriyle çocuk okura olumlu iletiler vermeyi hedefliyorsa bunun mutlaka örtük olması gerekir. Aksi takdirde kitabın yazınsal değeri azalabilir. Bu kitapları okuyan çocuklar da iletilerle doğrudan karşılaştığı için söz konusu iletilerin çocuk okur üzerindeki etkisi azalır. Bu bağlamda Hikmet Ulusoy’un eserlerinde örtük yerine açık iletilere yer vermesinin olumsuz bir durum olduğu söylenebilir.

Yazarın eserlerinde gerçek mekânları tercih ettiği görülmektedir. Bununla Ulusoy’un kaleme aldığı eserle çocuk okurda bir gerçeklik duygusu oluşturmayı hedeflediği tespiti yapılabilir. “Öykümüze konu olan arazi bataklık, çorak, verimsiz, sivrisinek, hayvan kemikleri ve leşleriyle dolu, uçsuz bucaksız bir yerdi. Çevrede yaşayan anne ve babaların korkulu rüyası, çocuklarının bir gün bu araziye girmeleriydi” (Atatürk Öyküleri, s. 15) cümleleri tercih edilen mekânlar ve bunlarla ilgili tercihler noktasında fikir vermektedir. Hikmet Ulusoy’un Türk tarih ve kültürüne ait bazı mekânlara da eserlerinde yer verdiği dikkat çekmektedir. Moğolistan’daki Orhun Abideleri ve Çin’de Uygur Türklerine ait piramitlere eserlerinde yer vermesi yazarın bu noktadaki hassasiyetini ortaya koymaktadır.

Hikmet Ulusoy’un eserlerinde kronolojik zaman kullanımını tercih ettiği göze çarpmaktadır. Bugünden başlayan ve ileriye doğru akan bir zaman kullanımının çocuk okur için de olumlu bir durumdur. Yazar, zaman kullanırken kesin tarihler yerine hangi ayda olunduğunu veya hangi günde olayların geçtiğini belirtmekle yetinmektedir. Mesela “Aylardan temmuz, günlerden pazartesiydi.” (Eski Eser Kaçakçıları, s. 4) şeklinde kullanımlar dikkati çekmektedir. Ancak bazı doğaüstü olayların gerçekleştiği eserlerinde yazarın zamanı oluşan fantastik olaylarla uyum içinde kurguladığı da görülmektedir.

Ulusoy’un eserlerinde sade bir dili öncelediğini söylemek mümkündür. Yazar, kelimeleri rahat okunabilir ve anlaşılabilir kelimeler kullanmakta, kısa cümleleri tercih ederek hitap ettiği yaş grubunun özelliklerine uygun bir üslubu benimsemektedir. “Öğle yemeği sonrasında dışarıya çıktım. Kendi başıma bahçede dolaştıktan sonra sınıfıma doğru ilerliyorum.” (Günlük, s. 25) cümleleri yazarın kısa cümleler ve anlaşılır kelimeler kullanma noktasındaki tercihini göstermektedir. Bununla birlikte Ulusoy’un kimi zaman metnin akışı içerisinde metin ve olaylarla çok da ilgisi olmayan cümlelere yer vermesinin eserlerin okunabilirliğini az da olsa etkilediğini söylemek mümkündür.

İlk okuma dönemi çocukları için kaleme aldığı eserlerde de Hikmet Ulusoy’un hitap ettiği yaş grubunun özelliklerini dikkate aldığı tespiti yapılabilir. Söz gelişi “Selma Teyze, bizim apartmanın en yaşlı bayanı. Eşini üç yıl önce kaybetmiş.” (Selma Teyze, s. 5) cümleleri yazarın bu noktadaki tercihlerini göstermektedir.

Hikmet Ulusoy’un eserlerinin dış yapı özelliklerine bakıldığında eserlerin kolay taşınacak boyut ve ağırlıkta olduğu görülmektedir. Eserlerin dış kapaklarında bulunan resimlemelerin renkli ve eserin içeriğiyle ilgili ipucu veren, çocuk okurun dikkatini çeken bir kompozisyona sahip olduğu dikkat çekmektedir. Ancak bazı eserlerin iç sayfalarında resimlerin bulunmaması olumsuz bir durumdur.

Bu bağlamda Hikmet Ulusoy’un gerek farklı yaş gruplarına yönelik ve farklı türlerde eserler kaleme alması gerekse eserlerinde yer alan temalar açısından Türk çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olduğu tespitini yapmak mümkündür.

Kaynakça

Yakar, Yasin Mahmut (2014). "Türk Çocuk ve İlk Gençlik Edebiyatında Polisiye". Türk Dili Çocuk ve İlk Gençlik Edebiyatı Özel Sayısı CVII (756): 675-682.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN MAHMUT YAKAR
Yayın Tarihi: 26.10.2018
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Zamanın Eskitemediği En Güzel SözlerAlfa Yayınları / İstanbul2001Derleme
Çocuk MasallarıKültür Bakanlığı / Ankara2001Masal
Kimsesiz KızlarBeyaz Balina / İstanbul2005Masal
Bulut Satan ÇocukBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Çoban AyşeBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Domateslerin AşkıBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Kedi İle Fare SavaşıBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Küçük Kızın Bayramlık HayalleriBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Boyacı ÇocukBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Beyaz Kaşlı KızBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Efe’nin Konuşan KramponlarıBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Üç Tembel OğlanBeyaz Balina Yayınları / İstanbul2005Masal
Sağlık ÖyküleriÇilek Yayınları / İstanbul2005Masal
Ağaç DostlarıÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Ali’nin SevinciÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Bir Tas Sıcak ÇorbaÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Burcu’nun GözyaşlarıÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Dedem Korkak DeğilmişÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Rıza Amca’nın Meyve BahçesiÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Selma TeyzeÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Gülümseten IslıkÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Kâğıt UçaklarÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Kaplumbağanın BakışıÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Paylaş ki ÇoğalsınÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Top ve KitapÇilek Yayınları / İstanbul2009Masal
Yürüyen KöşkSihirli Kulak Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Atatürk Orman ÇiftliğiSihirli Kulak Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Atatürk ÇiçeğiSihirli Kulak Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Selen’in Mavi İncisiÇilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Aşıdan Korkan ÇocukÇilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Kulağıma Ne Oldu?Çilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Midemin DostuyumÇilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Pembegül’ün ŞekerleriÇilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Yaşasın SağlıkÇilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Yumurta AilesiÇilek Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Ömercik Hayatı ÖğreniyorÇilek Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Gökçe’nin Maceraları –Eski Eser Kaçakçılarıİş Bankası Kültür Yayınları / İstanbul2012Roman
Günlükİş Bankası Kültür Yayınları / İstanbul2014Roman
Atatürk ÖyküleriKırmızı Kedi Yayınları / İstanbul2015Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÛHÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VEHBÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3OMAR, Ömerd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Atila Özerd. 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Arzu Eşbahd. 7 Temmuz 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Cengiz Kılçerd. 1969 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Tektemurd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8Mustafa Aydoğand. 01 Haziran 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Hikmet Şinasi Önold. 1919 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Galip Naşit Arıd. 1907 - ö. 10 Kasım 1973Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Seçil Özdend. 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Nursel Uyar Dalkılıçd. 1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HİKMET YAVUZd. 14.01.1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Süreyya Berfed. 27 Ocak 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ELİTAŞ/HİKMETÎ, Hikmet Elitaşd. 10.02.1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle