Yaman Koray

(d. 1934 / ö. 06 Mart 2006)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da rormancı Mebrure Sami Koray’ın (Alevok) oğlu olarak dünyaya geldi. İstanbul’daki Saint Joseph Fransız Lisesini bitirdikten sonra, ailesiyle birlikte önce Marmaris’e sonra 1956 yılında Erdek’e yerleşti, annesinin Erdek’te işlettiği otelin başına geçti. Erdek’te yirmi yıl otelcilik ve zeytincilikle uğraştı. Türkiye’nin en eski dalgıçlarından olan Koray, sekiz evlilik yaptı. 1990 yılında Muğla Marmarais-Karacasöğüt’te yerleşerek, Mavi Yolculuk kaptanlığı yaptı. 6 Mart 2006 tarihinde Muğla Marmaris’te elektrik çarpması sonucunda vefat etti.

Edebiyata Akşam ve Cumhuriyet gazetelerinde yayınladığı hikayelerle giren Yaman Koray, daha sonra kıyı bölgelerinde yaşayan halkın hayatını işleyen romanlar yazmaya başladı. Romanlarında Marmara bölgesinin, özellikle Erdek çevresinin özelliklerini anlatır. Koray, daha sonra, Kapıdağ köyleri, Marmara köy ve adalarındaki yaşayışı konu edinen romanlar yazdı. Geçirdiği sağlık sorunları sebebiyle Yirmiiki yıl yazmaya ara veren Koray, daha sonra yeniden yazmaya başladı ve iki ayda üç kitap yazmayı başardı.

Kuyudaki Adam (2005) romanında; aralarındaki ilişki kopma noktasına gelmiş, aynı çatı altında yaşadıkları halde birbirinden uzak iki insanın yaşadıklarını, zengin betimlemeler, ayrıntılı ruh çözümlemeleriyle anlatan, bireyin iç dünyası üstüne kurulu bir roman. Dupduru yüzlüyken ikiyüzlü birine dönüşen bir eş, eli sabah güneşi bir anne ve romancı Yılmaz’ın hikayesini işler. Yaman Koray, kaza, ölüm gibi bir olayın olacağını izleyiciye önceden sezdirmeye ama bunu geciktirerek onu sürekli bir beklenti, gerilim, coşku içinde tutmaya dayalı sinemasal anlatım türü olan "geciktirim" tekniğini Kuyudaki Adam’da etkin biçimde kullanır. İnsanların doğayı unutup paraya taptığı günümüz dünyasında Büyük Orfoz (2005) romanında; uygarlığı ezdiği insan kişiliğini, uyanmaya, gerçek güzelliklerini görerek doğruya yönelmeye davet eder, insanları doğaya çağırır. Büyük Orfoz'da bir balık ve bir aşk öyküsünden daha fazlası yer alır.

Yaman Koray, Mola (1970) romanında;; cennetten bir köşe olan Narlıköy'de yaşayan Ali’nin hikayesini anlatır. Sığırcıklar ( 1867) romanında güz rüzgarları, keşişleme, kıble, lodos sert estiği karşı kıyılarda Tahirova, Musakça sahillerinde, Karabiga taraflarında yaşayan insanların zorlu hayat hikayelerini ele alır.

Kaynakça

Işık, İhsan (2018). Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları

Ansiklopedisi (12 Cilt) Ankara: Elvan Yayınları

Kurdakul, Şükran (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. Ankara: Bilgi Yayınları, 477 s.

Necatigil, Behçet (1999). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18.Baskı) İstanbul : Varlık, 455s.

Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (2010)Editör: Murat Yalçın- İstanbul: Yapı

Kredi Yayınları 2 Cilt (1.C: 555s, 2.C:557s.)

Türkiye Kültür Ve Sanat Yıllığı(2007) Ankara : Türkiye Yazarlar Birliği, 359 s.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ALI AKSAKAL
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
HayvanlarımRemzi Kitabevi / İstanbul1946Derleme
Deniz Ağacıİ Remzi Kitabevi / İstanbul1962Roman
Gelin TaşıRemzi Kitabevi / İstanbul1963Roman
SığırcıklarRemzi Kitabevi / İstanbul1967Roman
MolaRemzi / İstanbul1970Roman
Badanalı Yüzlerİnkılâp ve Aka Kitabevleri / İstanbul1983Roman
Büyük Orfazİnkılâp Kitabevi / İstanbul1985Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Aynur Uluçd. 09 Mayıs 1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Galip Dursund. 1 Ekim 1980 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Vehbî, Tophaneli Vehbîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4GÜNEY, Ali Rıza Güneyd. 1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Oğuz Atayd. 12 Ekim 1934 - ö. 13 Aralık 1977Doğum YılıGörüntüle
6Mete Şamilgild. 1934 - ö. 2015Doğum YılıGörüntüle
7Mehmet Akand. 5 Aralık 1939 - ö. 8 Temmuz 2006Ölüm YılıGörüntüle
8DİVANE, Niyazi Kılıçd. 1922 - ö. 2006Ölüm YılıGörüntüle
9KUL MUSTAFA/MUSTAFA/BURUKLU KUL MUSTAFA/TORUNÎ, Mustafa Duzağadüşmezd. 17.02.1930 - ö. 06.12.2006Ölüm YılıGörüntüle
10Hasibe Çerkod. 16 Kasım 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Sıdık Karaçevd. 1900 - ö. 1937MeslekGörüntüle
12Mesut Özünlüd. 22 Ocak 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Lâle Müldürd. 21 Şubat 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Arslan Turgut Kaynardağd. 21 Temmuz 1923 - ö. 5 Haziran 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Taner Ayd. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Sadettin Kapland. 07 Ocak 1944 - ö. 11 Haziran 2016Madde AdıGörüntüle
17Hakan Yamand. 01 Haziran 1963 - ö. 14 Ocak 2006Madde AdıGörüntüle
18Koray Barış İncitmezd. 23 Ocak 1974 - ö. ?Madde AdıGörüntüle