LA'LÎ/FENAYÎ, Şeyh La'lî Efendi

(d. ?/? - ö. Mayıs-Haziran 1701/Zilhicce 1112)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mehmed'dir.Kastamonuludur. Edirne'ye gelip Mehmed Sırrî Efendi'ye intisap ederek tasavvuf ilmini öğrendi. İcazet aldıktan sonra İstanbul'a gelerek Sünbülîyye tarikatı şeyhlerinden Koca Mustafa Paşa Dergâhı şeyhi Seyyid Alâaddin Efendi, Balat şeyhi Seyyid Hasan Nûrî Efendi ve Manisa şeyhi Hasan Kenzî Efendi gibi mutasavvıfların sohbetinde bulundu. Şeyh Hasan Sezayî, Edirne'ye gelip sohbetinde bulundu (Ekinci 2013:93 ). Tasavvuf terbiyesini tamamlamak için tekrar halvet ederek halifelik sırrına erdi. Bu arada Seyyid Hasan Nûrî Efendi'den hüsnühat meşk etti; fakat hat sanatını meslek edinmediğinden bu alanda şöhret sahibi olmadı. Mehmed La'lî Efendi, hacca gidip geldikten sonra Edirne'ye yerleşti. Gülşenî tarikatı şeyhlerinden Kutbî Efendizâde Şeyh Seyyid Ali Efendi vefat edince onun yerine şeyh oldu. Zilhicce 1112/Mayıs-Haziran 1701'de vefat eden Mehmed La'lî Efendi, şeyhlik yaptığı tekkenin haziresine defnedildi. Vefâtına Kâmî Mehmed Efendi: "Nihâl-i Gülşenî'den kopdı hayfâ bir gül-i La'lî" [1113] tarihini düşürdü (Bursalı Mehmed Tâhir 1333-42: 158; Kurnaz vd. 2001: 785). Müstakimzâde'ye göre bu mısra, "Meded kopdu nihâl-i Gülşenî'den bir gül-i La'lî-1112" şeklinde düşürülseydi; tamiye külfetine gerek kalmazdı (İnal 1928 : 481).

Mehmed Efendi'nin La'lî ve Fenâyî mahlaslarıyla tasavvufî şiirleri söyle­diği bilinir. La'l renkli mürekkebe güzel bir görünüş vermesinden dolayı Lal'i şöhretiyle tanınmıştır. (İnal 1928 : 481) La'lî'nin bilinen iki eseri vardır:

1.Dîvânçe: Şiirlerini bir araya topladığı Dîvânçesi, Şeyh Sezâyî Efendi'nin Dîvânı'nın sonunda yer alıp ikisi birlikte basıldı (bk. Millet Ktp., Ali Emîrî Ktp, Nu.358).

2. Manevi-i Şerif Şerhi: Manevi-i Şerif'in başlarına şerhi vardır. İbrahim Gülşeni'nin biyografisi ve Sezayî'nin mektupları ile basıldı. 

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tâhir (1333-42). Os­manlı Müellifleri. C. I. İstanbul: Matbaa-ı Amire. 158.

Ekinci, Ramazan (hzl.)(2013). Hâfız Hüseyin Ayvansarayî, Vefeyât-ı Ayvansarayî. İstanbul: Buhara Yay.

İnal, İbnülemin Mahmud Kemâl (hzl.) (1928). Müstakîmzâde Süleyman Sadeddin, Tuhfe-i Hattâtîn. . İstanbul: Türk Tarih Encümeni Külliyatı. 481.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay. 342, 377.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 02.07.2014

Eserlerinden Örnekler

Ey Fenâyî gel fenâ bahrında ol misl-i sadef

Açma agzın tâ kemâlin bula dürr-i men aref

***

Her ne gelse dostdan hoş gör bulasın tâ şeref

Bâg-ı vahdet bülbüli seçmez gülini hârdan

(Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.785)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VUSLATÎ, Hasand. ? - ö. 1718Doğum YeriGörüntüle
2Vefa Taşdelend. 25 Eylül 1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HALÎMÎ, Mevlânâ Abdülhalîm bin Alî, Halîmî Çelebi, Abdülhalîm Efendid. ? - ö. 1517-18 ?Doğum YeriGörüntüle
4VUSLATÎ, Hasand. ? - ö. 1718Doğum YılıGörüntüle
5Vefa Taşdelend. 25 Eylül 1966 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HALÎMÎ, Mevlânâ Abdülhalîm bin Alî, Halîmî Çelebi, Abdülhalîm Efendid. ? - ö. 1517-18 ?Doğum YılıGörüntüle
7VUSLATÎ, Hasand. ? - ö. 1718Ölüm YılıGörüntüle
8Vefa Taşdelend. 25 Eylül 1966 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9HALÎMÎ, Mevlânâ Abdülhalîm bin Alî, Halîmî Çelebi, Abdülhalîm Efendid. ? - ö. 1517-18 ?Ölüm YılıGörüntüle
10VUSLATÎ, Hasand. ? - ö. 1718MeslekGörüntüle
11Vefa Taşdelend. 25 Eylül 1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12HALÎMÎ, Mevlânâ Abdülhalîm bin Alî, Halîmî Çelebi, Abdülhalîm Efendid. ? - ö. 1517-18 ?MeslekGörüntüle
13VUSLATÎ, Hasand. ? - ö. 1718Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Vefa Taşdelend. 25 Eylül 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HALÎMÎ, Mevlânâ Abdülhalîm bin Alî, Halîmî Çelebi, Abdülhalîm Efendid. ? - ö. 1517-18 ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VUSLATÎ, Hasand. ? - ö. 1718Madde AdıGörüntüle
17Vefa Taşdelend. 25 Eylül 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18HALÎMÎ, Mevlânâ Abdülhalîm bin Alî, Halîmî Çelebi, Abdülhalîm Efendid. ? - ö. 1517-18 ?Madde AdıGörüntüle