MUZAFFEREDDÎN ŞÎRÂZÎ, Alî bin Muhammed

(d. ?/? - ö. 1516-17/922)
nâsir, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İsmi Alî, künyesi Alî bin Muhammed olan şairin lakabı Muzaffereddîn’dir. Şirazlıdır. Bu nedenle kendisine Muzaffereddîn Alî Şirâzî de denmiştir. Doğum tarihi hakkında kaynaklarda bilgi yoktur. Hakkında en etraflı bilgiyi veren Şakâyık Tercümesi’ne (Mecdî 1269: 340-341) göre Şiraz’da zamanın meşhur âlimlerinden Sadreddîn-i Şîrâzî ve Celâleddîn-i Devânî’den ilim öğrenerek yetişti, tahsilini tamamlayarak emsal ve akranı arasında üstün bir dereceye kavuştu. Hocası ve yakın akrabası olan, o sırada bir medresede müderrislik yapan Celâleddîn-i Devânî hastalandığında yerine Muzaffereddîn Alî’yi vekil olarak bıraktı. Adı geçen iki hocasının vefatından sonra Muzaffereddîn Alî, memleketi Şiraz’dan ayrılıp Anadolu’ya geldi. Burada Celâleddîn-i Devânî’den beraber ders aldıkları, o sırada Anadolu’da kazasker olan Müeyyed-zâde tarafından hürmet ve ikramla karşılandı. Müeyyed-zâde vesilesiyle hâlinden haberdar olan Sultân II. Bâyezîd, ona önce Mustafa Paşa Medresesi’nde daha sonra da Sahn-ı Semân medreselerinden birinde vazife verdi. Bu medreselerde uzun seneler çalışan ve yüzlerce kıymetli talebe yetiştiren şair, yaşlanıp vazifeye devam edebilecek takati kalmayınca Yavuz Sultân Selîm tarafından emekliye sevk edildi. 922/1516-17 senesinde vefat edinceye kadar Bursa’da ikamet etti. Şafiî mezhebi âlimlerinden olan Muzaffereddîn Alî Şîrâzî naklî, aklî ve tecrübî ilimlerde bilgili, astronomi, matematik ve mantıkta söz sahibi idi. Nitekim mantık ilmine aşinalığı sebebiyle hocası Celâleddîn-i Devânî “Mantık ilmi insan olsaydı, Molla Muzaffereddîn’in şeklinde olurdu” demiştir. Tecrîd’e, Şerh-i Metâli’ye, Kitâb-ı Oklides’e Hâşiye yazan ve şiir söylemekte de mahir olan Muzaffereddîn Alî’nin ilmî ve derin manalı şiirleri vardır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed SüreyyâSicill-i Osmânî. C. 4. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mecdî Mehmed Efendi (1269). Hadâiku’ş-Şakâyık. İstanbul.

Şemseddîn Sâmî (1306). Kâmûsu’l A’lâm. C. 6. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİÇEK AKÇAY
Yayın Tarihi: 31.01.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂDİMd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23Doğum YeriGörüntüle
3ANKÂ, Hüseyin (Acem Hüseyin Molla)d. ? - ö. 1614-16Doğum YeriGörüntüle
4HÂDİMd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23Doğum YılıGörüntüle
6ANKÂ, Hüseyin (Acem Hüseyin Molla)d. ? - ö. 1614-16Doğum YılıGörüntüle
7HÂDİMd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23Ölüm YılıGörüntüle
9ANKÂ, Hüseyin (Acem Hüseyin Molla)d. ? - ö. 1614-16Ölüm YılıGörüntüle
10HÂDİMd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23MeslekGörüntüle
12ANKÂ, Hüseyin (Acem Hüseyin Molla)d. ? - ö. 1614-16MeslekGörüntüle
13HÂDİMd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ANKÂ, Hüseyin (Acem Hüseyin Molla)d. ? - ö. 1614-16Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÂDİMd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ITRÎ, Mehmed Itrî Efendid. ? - ö. 1622-23Madde AdıGörüntüle
18ANKÂ, Hüseyin (Acem Hüseyin Molla)d. ? - ö. 1614-16Madde AdıGörüntüle