NEVCİVAN, Nevcivan Özmerih

(d. 1934 / ö. -)
âşık, halk müziği sanatçısı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Nevcivan Özmerih, 1934 yılında İzmir'de doğmuştur. Rumeli Türklerindendir (Özhan vd. 1992: 261; Halıcı 1992: 350). Anneannesinin büyük dayısı Rumelili Âşık Koçu'dur. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Paleantropoloji mezunu olan Özmerih ayrıca aynı fakültede İngiliz Dili ve Edebiyatı tahsil etmiştir (Halıcı 1992: 350’den akt. Turan vd. 2014: 381). Ankara Radyosunda halk müziği sanatçılığı yapmıştır. Nevcivan Özmerih, NATO Haberler Merkezinde, maddi anlamda iyi şartlarda çalışırken âşıklığı tercih etmiştir (Çınar 2008: 45).

Konya Âşıklar Bayramı'nda Özmerih'e "Nevcivan Bacı" mahlası verilmiştir. Özmerih, sadece ismi Nevcivan’ı mahlas olarak kullanmaktadır (Halıcı 1992: 350; Özmen 1998: 513-514). Özmerih, saz çalmakta, âşık tarzı deyişler söylemektedir (Çınar 2008: 45). “Nevcivan der sazım sazların hası/ Asım Poyracı’dır yapan ustası/ Sazımla ben Hak aşkının hastası” dizelerinde sazından ve sazını yapan ustadan bahsetmektedir.

Konya, Adana, Erzurum gibi çeşitli illerde âşık karşılaşmalarına katılmış olan Nevcivan Bacı, 1969 yılında, Âşıklar Bayramı’nda türkü dalında birinci olmuş ve Karacaoğlan ödülüne layık görülmüştür (Halıcı 1992: 350’den akt. Turan vd. 2014: 381). Özmerih, Karacaoğlan geleneğinin devam ettiğini “Elif'in kalemi bende yazıyor/ Senin dilin âşıklarda geziyor”, “Nevcivan der hak aradım hak buldum /Gâh Karacakız gâh Elif oldum/ Üç yüz yıldan sonra çağırdın geldim/ Ben kadın âşıkım bir tane tane” (Özhan vd. 1992: 261). dizelerinde anlatır.

Nevcivan Özmerih, çoğunlukla 11’li hece ölçüsünü kullanmış ve her konuda şiir yazmıştır. “İnsanı pişiren çiledir çile/ Doğru yolu evvel Allah'tan dile/ Hak affeder kâfir olsan da bile/ Yeter ki Mevlâ'na dön dem içinde" (Özmen 1998: 513) dizeleri Rabbine olan bağlılığını ve sevgisini ifade etmektedir.

Kaynakça

Çınar, Sevilay (2008). Yirminci Yüzyılın İkinci Yarısında Türkiye'de Kadın Âşıklar. Basılmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Halıcı, Feyzi (1992). Âşıklık Geleneği ve Günümüz Halk Sairleri [Güldeste]. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Yay.

Özhan, Mevlüt, Emine Kırcı, N. Zeynep Özçörekçi, Ömer Gözükızıl, Mukadder Küren (1992). Yaşayan Halk Ozanları Antolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları.

Özmen, İsmail (1998). Alevi-Bektaşi Şiirleri Antolojisi. C. I-V, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gökhan Arsland. 1979 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Hüseyin Yurttaşd. 02 Kasım 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Aslı E. Perkerd. 23 Mart 1975 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Sıtkı Salih Görd. 02 Eylül 1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5DESTANCI VAHAP/VAHAP/ABDULVAHAP, Abdulvahap Kocamand. 1934 - ö. 14.08.2005Doğum YılıGörüntüle
6Oğuz Atayd. 12 Ekim 1934 - ö. 13 Aralık 1977Doğum YılıGörüntüle
7RAHMİ, Rahmi İpekd. 1941 - ö. ?MeslekGörüntüle
8SEFİL ALİ, Ali Tombakoğlud. 1885 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Mehmet Ragıp Karcıd. 14 Haziran 1945 - ö. 26 Şubat 2020MeslekGörüntüle
10ZAKİRÎ, Zakir Tekgüld. 01.01.1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MUSTAFA GÜLÜMd. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12İZLEMÎ, Sadık Akpınard. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MIZRAB/KUL MIZRAB/DOST MIZRAB, Mızrap Yazıcıd. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14SALİHÎ, Halil Yılmazd. 18.03.1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HALİL KARGINd. 1923 - ö. 2009Madde AdıGörüntüle