Nahit Sırrı Örik

Ayşe Nesrin
(d. 22 Mayıs 1895 / ö. 18 Ocak1960)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Babası Örikağasızâde Hasan Sırrı Bey (1861-1933) idarecilik ve eğitim alanında üst düzey görevlerde bulundu. Annesi Üçüncü Ordu Topçu kumandanı İbrahim Paşa’nın kızıdır. Düzenli bir eğitim görmedi, evde mürebbiyesinden Fransızca öğrendi, mürebbiyesinin okuttuğu kitaplarla Fransız Edebiyatı ile tanıştı. Bir süre mahalle mektebine gitti, daha sonra bir İngiliz, bir de Fransız mektebi ve Galatasaray Lisesi’ne devam ettiyse de hiçbirisini bitiremedi. 1915-1928 yılları arasında babasının işi sebebiyle Avrupa’yı dolaştı; Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma, Kopenhag gibi şehirlerde yaşadı. 1928 yılında Cumhuriyet gazetesinde çalıştı. Milli Eğitim Bakanlı’ğında çevirmenlik yaptı. (Çeri 9-11) Anadolu gezileri sırasında yazdığı makaleler çeşitli dergilerde yayımlandı. Ankara’da bulunduğu dönemde, 1933 yılında Yaşar Nabi Nayır ile birlikte Varlık dergisini çıkardı. 18 Ocak 1960 tarihinde kalp krizi sonucu vefat etti.

Yazılarını Hayat, Türk Yurdu, Ülkü, Varlık, Tanin, Vakit, Dünya, Hürriyet, Vatan, Resimli Tarih, ve Tarih Dünyası gibi dergilerde yayımladı. Öykü, roman, oyun, eleştiri ve gezi yazısı türlerinde eserler veren Örik’in ilk öyküsü “Zeynep la courtisane" (Kibar Fahişe Zeynep) Paris’te çıkan bir dergide yayımlandı. Örik’in yayımlanan ilk romanı 1937 yılında Tan gazetesinde tefrika edilen 1946 yılında kitap olarak yayımlanan Kıskanmak’tır. Öyküleri Kırmızı ve Siyah (1929), Sanatkârlar (1932), Eski Resimler (1933), Eve Düşen Yıldırım (1934) adları ile yayımlandı. Kıskanmak romanından sonra 1944 yılında Tanin gazetesinde tefrika edilen ikinci romanı Yıldız Olmak Kolay mı? ardından 1948 yılında Tasvir-i Efkar gazetesinde tefrika edilen Tersine Giden Yol ve son romanı Sultan Hamid Düşerken (1957) yayımlandı. Eserlerinin kurgusunda olay örgüsünden ziyada karakterleri öne çıkardı; Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet dönemine geçiş sürecindeki toplum yapısını ele aldı. Eserlerinin yayımlanmasında M. Kayahan Özgül’ün girişimleri etkili oldu; oyunları Bütün Oyunları olarak Raşit Çavaş tarafından tek ciltte toplandı.

Kaynakça

Demir, Mehmet. "Nahit Sırrı Örik'in Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir İnceleme". Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi

Özgül, Kayahan M. ve Vahide Bilgi. "Bir İnter-Mezzoya Prelüd " Sanatkârlar, Nahid Sırrı Örik, İstanbul: Oğlak Yay., 2009.

Çeri, Bahriye. "Nahid Sırrı Örik'in İstanbul Yazıları", İstanbul Yazıları, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay. 2011.

Soylu, Özge. "Nahid Sırrı Örik, Kıskanmak ve Psikanaliz" Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Bilkent Üniversitesi, 2001.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE TUĞCU
Yayın Tarihi: 20.09.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Zeynéb la Courtisane- / Paris1927Hikâye
Kırmızı ve Siyah- / İstanbul1929Hikâye
San'atkârlar- / İstanbul1932Hikâye
Colére de Sultan- / İstanbul1933Hikâye
Eski Resimler- / İstanbul1933Hikâye
Eve Düşen Yıldırım- / İstanbul1934Hikâye
Kıskanmak- / İstanbul1946Roman
Eski Zaman Kadınları ArasındaOğlak / İstanbul1995Hatıra
Sultan Hamit DüşerkenKanaat kitabevi / İstanbul1957Roman
Bütün OyunlarıOğlak / İstanbul1997Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Falih Rıfkı Atayd. 25 Ocak 1894 - ö. 20 Mart 1971Doğum YeriGörüntüle
2MERDÜMÎ, Galata Emini Ali Çelebi-zâde Abdüsselâm Merdümî Efendid. ? - ö. 1563Doğum YeriGörüntüle
3Cezmi Ersözd. 03 Eylül 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Doğum YılıGörüntüle
5OSMAN BEHÇETd. 1895/1896 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Yusuf Ziya Ortaçd. 23 Ocak 1895 - ö. 11 Mart 1967Doğum YılıGörüntüle
7İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Ölüm YılıGörüntüle
8OSMAN BEHÇETd. 1895/1896 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Yusuf Ziya Ortaçd. 23 Ocak 1895 - ö. 11 Mart 1967Ölüm YılıGörüntüle
10İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970MeslekGörüntüle
11OSMAN BEHÇETd. 1895/1896 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Yusuf Ziya Ortaçd. 23 Ocak 1895 - ö. 11 Mart 1967MeslekGörüntüle
13İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14OSMAN BEHÇETd. 1895/1896 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Yusuf Ziya Ortaçd. 23 Ocak 1895 - ö. 11 Mart 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İskender Haki Engind. 1895 - ö. 02 Şubat 1970Madde AdıGörüntüle
17OSMAN BEHÇETd. 1895/1896 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Yusuf Ziya Ortaçd. 23 Ocak 1895 - ö. 11 Mart 1967Madde AdıGörüntüle