RAHMETÎ, Şeyh Rahmetullah Dede

(d. ?/? - ö. 1620/1030)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Rahmetullah olan Rahmetî, şimdi Yunanistan sınırları içinde bulunan Serez'de doğdu. Önceleri Serez camilerinde hatiplik yaparken, Mevlevîliğe meyl ederek, Adnî Dede (öl. 1095 / 1683)'nin Gelibolu Mevlevîhanesi'nde bulunduğu sıralarda, ona hizmette bulundu. Şeyhi Adnî Dede'nin, Belgrat Mevlevîhanesi'ne nakl edilmesi üzerine, onun yerine şeyh oldu. Ne kadar şeyhlik yaptığı belli değildir. Sicill-i Osmanî yazarı, onun İskilip ve Gelibolu Mevlevîhaneleri'nde şeyhlik yaptığını ifade eder. Rahmetî, Konya'ya giderek, Mevlânâ Dergâhı ve Şems-i Tebrizî Tekkesi'nde mesnevîhânlık da yaptı. Dönüşünde Üsküp Mevlevîhanesi'ne şeyh oldu. Şeyhliğinin hangi yıla denk geldiği bilinmemektedir. Daha sonra Gelibolu Mevlevîhanesi'ne nakledildi. Burada vefat etti ve Mevlevîhane Mezarlığı'na gömüldü. "Rahmetî" ve "Rahmî Dede" olarak tanınan şâirin, Sefîne ve Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye'de Türkçe tasavvufî, mevlevîyâne şiirleri vardır. Tezkirelerde yer alan bu şiirlerinde şâirin aruza ve dile hakim olduğu, şiirlerine Mevlevîlik unsurlarını ustalıkla kattığı görülmektedir.
 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Ali Enver (1309/ 1891). Semâhâne-i Edeb.

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

Mustafa Sakıp Dede (1283). Sefîne-i Nefise fi'l-Menâkıb-ı Mevleviyye (Sefine-i Nefise fî Menakıb-ı Sülale-i Mevlevîyye). Millî Ktp. MF. 1994 A 3333. 2 / 217.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. NİLGÜN AÇIK ÖNKAŞ
Yayın Tarihi: 23.12.2014

Eserlerinden Örnekler

Es-salâ erbâb-ı 'aşka açılıp meydân-ı hû

Tutdı ser-tâ-ser cihânı pertev-i cevlân-ı hû

Âdem ü 'âlem olup per-kâr-ı devr ü dâ'ire

Sâbit ü seyyârı yek-reng eyledi devrân-ı hû

Girdi ehl-i vecd ü hâlet birbirine şevk ile

Başları saldı ayaga gerdiş-i çegân-ı hû

Enfüs ü âfâkı gark-ı mevce-i tûfân idüp

Cûş itdi her tenûr-ı sîneden 'irfân-ı hû

Pey-rev-i nây u kudûm ü sîne-çâk ü zahm-ı hâr

Olmak isterdi vird-i Mevlânâ ile meydân-ı hû

Mesnevî vü Mevlevî şîr ü şekerdür bezmine

Hasretü'l-Firdevsdür 'ayş-i hoş-ı rindân-ı hû

Evvel ü âhir ile çün zâhir ü bâtın odur

Rahmetî olsa n'ola dil gevher-i 'ummân-ı hû

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 215. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂSIM, Ârifzâde Mehmedd. ? - ö. 1737Doğum YeriGörüntüle
2PENÂHÎ, Rumelili Penâhîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EVLİYÂZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647Doğum YeriGörüntüle
4ÂSIM, Ârifzâde Mehmedd. ? - ö. 1737Doğum YılıGörüntüle
5PENÂHÎ, Rumelili Penâhîd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6EVLİYÂZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647Doğum YılıGörüntüle
7ÂSIM, Ârifzâde Mehmedd. ? - ö. 1737Ölüm YılıGörüntüle
8PENÂHÎ, Rumelili Penâhîd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9EVLİYÂZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647Ölüm YılıGörüntüle
10ÂSIM, Ârifzâde Mehmedd. ? - ö. 1737MeslekGörüntüle
11PENÂHÎ, Rumelili Penâhîd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12EVLİYÂZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647MeslekGörüntüle
13ÂSIM, Ârifzâde Mehmedd. ? - ö. 1737Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14PENÂHÎ, Rumelili Penâhîd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EVLİYÂZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂSIM, Ârifzâde Mehmedd. ? - ö. 1737Madde AdıGörüntüle
17PENÂHÎ, Rumelili Penâhîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18EVLİYÂZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647Madde AdıGörüntüle