RE'FET, Hacı Mehmed Re'fet, Süleymaniyeli

(d. ?/? - ö. 1872 ds./1289)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bağdat civarında Süleymaniye'nin ilçelerinden Dâru'l-İlm adlı bir kasabada doğdu. Asıl adı Hacı Mehmed Re'fet Efendi'dir. Medrese öğrenimi gördü. 1837'de İstanbul'a geldi. 1848 yılında Sultan Bayezid Camii yakınından bulunan Rüşdiye Mektebi'nde Farsça hocalığına atandı. Diğer rüşdiyelerde de Farsça okuttu. Hacca gidip geldi. Muhtelif medreselerde müderrislik yaptı. Ölüm tarihi ve yeri de bilinmemekle beraber İstanbul'da vefat ettiği tahmin edilmektedir. Ancak Dîvânçe'si sağlığında 1872 yılında basıldığına göre bu tarihten sonraki bir zamanda vefat etmiş olmalıdır. Türkçe ve Farsça şiirlerine örnekler Son Asır Türk Şairleri ve Fatîn Tezkiresi'ndedir.

31 sayfadan ibaret olan bu Dîvânçe'si, "Mecmû'a-i Eş'âr-ı Re'fet" adıyla basılmıştır. Dîvânçe'de 11'i Farsça 25'i Türkçe 36 gazel, Ziyâ Paşa'nın Terkib-i Bend'ine nazire olarak yazılan 12 bendlik bir terkib-i bend, 5 şarkı, 3 rubai, 3 kıt'a yer almaktadır.

İbnü'l-Emin'e göre şiirleri garip ve acayip kelimelerle ve şivelerle doludur. İbnü'l-Emin, "insan bu türlü garip şiveler ve kelimeler ile şiir diye ortaya konulan lafları dinledikçe "Böyle bir şîve-i agreble şiir söylenmez / Söylenirse dilini hayye sokar insânın" şeklinde ağır bir değerlendirme yapmaktadır (1988: 1396). Fatîn de "Tabî'at-ı şi'riyyeye mazhar bir şâ'ir-i sâhib-hüner olup henüz şîve-i zebân-ı Türkiyyeyi kemâ-yenbagî tahsîl edememiş olduğundan Türkçe eş'ârı kalîl ve ender görülmüştür." diyerek hem övüp hem de ince ince eleştirmektedir (1271: 100).

Kaynakça

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul.

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. III. İstanbul: Dergah Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ'ilî Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî. C. II. İstanbul.

Şemseddîn Sâmî (1308). Kâmûsü'l‑A‘lâm. C. III. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 11.06.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Ol kadar pür-neş'eyiz biz çeşm-i mest-i yârdan

Bezme gelmez duhter-i rez hâne-i hammârdan

Ben dilerdim hâlimi mahfîce arz etmek sana

Âh kim takrîre fursat yok begim agyârdan

Bezm-i işretde lebin bir bûse va'd etmiş bana

Sen ki şâhidsin kefîl ol dönmesün ikrârdan

Yûsuf-ı mısr-ı melâhatsın bu Ya'kûb-ı gamı

Külbe-i ahzânda şâd et devlet-i dîdârdan

Re'fet-i dîvâneyi zencîr-i zülfe bağla kim

Âfiyet me'mûl eder ol dîde-i bîmârdan

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. III. İstanbul: Dergah Yay.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Doğum YeriGörüntüle
2ZEHÂVÎ, Baban-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 1890-91Doğum YeriGörüntüle
3NÂLÎ, Molla Hızır Nâlî Efendi, Süleymaniyelid. ? - ö. 1873 ds.Doğum YeriGörüntüle
4FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Doğum YılıGörüntüle
5ZEHÂVÎ, Baban-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 1890-91Doğum YılıGörüntüle
6NÂLÎ, Molla Hızır Nâlî Efendi, Süleymaniyelid. ? - ö. 1873 ds.Doğum YılıGörüntüle
7FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Ölüm YılıGörüntüle
8ZEHÂVÎ, Baban-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 1890-91Ölüm YılıGörüntüle
9NÂLÎ, Molla Hızır Nâlî Efendi, Süleymaniyelid. ? - ö. 1873 ds.Ölüm YılıGörüntüle
10FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.MeslekGörüntüle
11ZEHÂVÎ, Baban-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 1890-91MeslekGörüntüle
12NÂLÎ, Molla Hızır Nâlî Efendi, Süleymaniyelid. ? - ö. 1873 ds.MeslekGörüntüle
13FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ZEHÂVÎ, Baban-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 1890-91Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NÂLÎ, Molla Hızır Nâlî Efendi, Süleymaniyelid. ? - ö. 1873 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Madde AdıGörüntüle
17ZEHÂVÎ, Baban-zâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 1890-91Madde AdıGörüntüle
18NÂLÎ, Molla Hızır Nâlî Efendi, Süleymaniyelid. ? - ö. 1873 ds.Madde AdıGörüntüle