ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEKİR/KUL BEKİR, Bekir Yiğitd. 1920 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ARSLAN, Arslan Akdenizd. 1932 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KARANÎ, Hüseyin Karad. 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KARAGÜLLE, Ethem Karagülled. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Adil Akkoyunlud. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Cem Karaerd. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SEYYİD FİGÂNÎd. 1884 - ö. 1929MeslekGörüntüle
8AHİ, Alid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9KARA MEMMEDOVd. 1911 - ö. ?MeslekGörüntüle
10BEKTAŞ, Bekir Şahind. 1926 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEHMET ALİ/MEHMET ALİM/SARIALTIN, Mehmet Ali Sarıaltınd. 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12KANBAYOĞLU, Cemal Kanbayd. 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13BEKİR CİLAd. 15.10.1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14DEHGAN, Mehemmed Hüseyin Dehgand. 1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15FAKİR SINDId. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle