ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1CEMÂLÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2AZİZ TOPRAKd. 1873 - ö. 1946Doğum YeriGörüntüle
3CEMAL, Cemal Koçakd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4TÜRKMENÎ, Necmi Dald. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5İpek Nevra Bucakd. 11 Ocak 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞEVKİ DİNÇALd. 03.05.1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ZAMAN MUHARRAMOVd. 1933 - ö. 1994MeslekGörüntüle
8AHMET AĞAd. ? - ö. 1982MeslekGörüntüle
9OZAN MUTLUER, Mesut Mutluerd. 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
10ASLIHAN BACI, Aslıhan Çetind. 1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MİHMANÎ, Hüseyin Soğukd. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13COŞKUNÎ, Ümit Karamand. 01.01.1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14İSA KAHRAMANd. 01.01.1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridzed. 1907 - ö. 1987Madde AdıGörüntüle