ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEYHOĞLU/DERUNÎ, Abdullah Şenold. 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2GÜLEBİ/GÜLEBİOĞLU, Kadir Gülsoyd. 1926 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BAHRİ HASAN, Hasan Günerid. 1914 - ö. 1984Doğum YeriGörüntüle
4Oya Uysald. 24 Mayıs 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ASLI, Gülseren Alkand. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Murat Küçükbaşarand. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7YILDIRIM HİKMETÎ, Ali Demircand. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8ORHAN KIZLARKAYASId. 01.12.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
9MEHMET BATURd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
10NİZAM, Nizam Utlud. 1932 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ŞAH MAKBULÎ, İbrahim Yüzübenlid. 1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SEVDALI, Mehmet Sarıoğlud. 1939 - ö. 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13İRFANÎ, Ali Osman Şimşekd. 1921 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MUSA/MEHMETOĞLU, Musa Ünlüd. 1921 - ö. 1994Madde AdıGörüntüle
15MUHARREM SELMANİd. ? - ö. 1996Madde AdıGörüntüle