SİYÂMÎ, Mehmed Alî

(d. ?/? - ö. 1065/1654-55)
divan şairi, divan kâtibi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mehmet Ali’dir. Galatalıdır. Sicill-i Osmânî’de adının Mehmed Çelebi olduğu İran’ın Siyâme şehrinde doğduğu kayıtlıdır. Divan kâtipliği yaptı. Ahdî Tezkiresi’nde remmal olduğu bilgisi vardır. Ahdî’ye göre oldukça cahil birisi iken derviş yaratılışlı ve iyi huylu birisi olarak geçinir. Mısır’a giderek Şeyh İbrahim’ Gülşenî'ye (ö.1533) bağlandıysa da bir süre sonra bu yoldan ayrıldı. Daha sonra İstanbul’a dönerek Kasımpaşa’ya yerleşti. Kaynaklar, Dîvân’ı ve pek çok mesnevisi olduğu hâlde fazla tanınmadığını belirtir. Onun iyi bir şair olmadığını düşünen Ahdî, alaycı bir ifadeyle, bir gecede beş yüz beyit söyleyecek kudrette bir şair olduğunu ama diğer şairler gibi anlam peşinde koşmadığından söylediklerinin anlamsız, içi boş sözler olduğunu ifade eder. Eğer bir beytinde anlam varsa onu da şüphesiz başkasından çalmış olduğunu belirtir. 16. yüzyıl sonlarında tertip edilen bir nazire mecmuasında Siyâmî’nin 29 şiiri bulunmaktadır (bkz. Atik Gürbüz 2011). Mecmuadaki biyografik bilgiler ve edebî değerlendirmeler Ahdî Tezkiresi’ndekilerle örtüşmektedir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuhfe-i Na’ilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Ahdî ve Gülşen-i Şu’râ’sı (İnceleme – Metin). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219145/h/agm.pdf [erişim tarihi: 12.05.2013].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 20.07.2013
Güncelleme Tarihi: 28.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Tolansun bezmi sâkî ser-be-ser mestâneler dönsün

Safâdan raksa girsün ehl-i dil peymâneler dönsün

Bu meydân-ı mahabbetde sunılmaz herkese devlet

Bu bezme âşinâlar gelmesün bigâneler dönsün

Tecellî eylesün şem’-i hakîkat bezm-i irfâna

Girüp zerrât-ı ‘âlem raksa hem dîvâneler dönsün

Şebistânunda ‘arz-ı nûr-ı hüsn it sen perî-zâdum

Cemâlüm şem’inün tâbendesi pervâneler dönsün

Şu resme mest ü evkâr olalum ‘ışkun şarâbından

Siyâmî başumuz üstinde bu mey-hâneler dönsün

(Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi. 855.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEVKÎ, Hasan Şevkîd. 1832 - ö. 1903Doğum YeriGörüntüle
2Münir Hayri Egelid. 1899 - ö. 25 Ekim 1970Doğum YeriGörüntüle
3Edip Canseverd. 8 Ağustos 1928 - ö. 28 Mayıs 1986Doğum YeriGörüntüle
4ŞEVKÎ, Hasan Şevkîd. 1832 - ö. 1903Doğum YılıGörüntüle
5Münir Hayri Egelid. 1899 - ö. 25 Ekim 1970Doğum YılıGörüntüle
6Edip Canseverd. 8 Ağustos 1928 - ö. 28 Mayıs 1986Doğum YılıGörüntüle
7ŞEVKÎ, Hasan Şevkîd. 1832 - ö. 1903Ölüm YılıGörüntüle
8Münir Hayri Egelid. 1899 - ö. 25 Ekim 1970Ölüm YılıGörüntüle
9Edip Canseverd. 8 Ağustos 1928 - ö. 28 Mayıs 1986Ölüm YılıGörüntüle
10ŞEVKÎ, Hasan Şevkîd. 1832 - ö. 1903MeslekGörüntüle
11Münir Hayri Egelid. 1899 - ö. 25 Ekim 1970MeslekGörüntüle
12Edip Canseverd. 8 Ağustos 1928 - ö. 28 Mayıs 1986MeslekGörüntüle
13ŞEVKÎ, Hasan Şevkîd. 1832 - ö. 1903Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Münir Hayri Egelid. 1899 - ö. 25 Ekim 1970Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Edip Canseverd. 8 Ağustos 1928 - ö. 28 Mayıs 1986Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞEVKÎ, Hasan Şevkîd. 1832 - ö. 1903Madde AdıGörüntüle
17Münir Hayri Egelid. 1899 - ö. 25 Ekim 1970Madde AdıGörüntüle
18Edip Canseverd. 8 Ağustos 1928 - ö. 28 Mayıs 1986Madde AdıGörüntüle