SİYÂMÎ, Mehmed Alî

(d. ?/? - ö. 1654-55/1065)
divan şairi, divan kâtibi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mehmet Ali’dir. Galatalıdır. Sicill-i Osmânî’de adının Mehmed Çelebi olduğu İran’ın Siyâme şehrinde doğduğu kayıtlıdır. Divan kâtipliği yaptı. Ahdî Tezkiresi’nde remmal olduğu bilgisi vardır. Ahdî’ye göre oldukça cahil birisi iken derviş yaratılışlı ve iyi huylu birisi olarak geçinir. Mısır’a giderek Şeyh İbrahim’ Gülşenî'ye (ö.1533) bağlandıysa da bir süre sonra bu yoldan ayrıldı. Daha sonra İstanbul’a dönerek Kasımpaşa’ya yerleşti. Kaynaklar, Dîvân’ı ve pek çok mesnevisi olduğu hâlde fazla tanınmadığını belirtir. Onun iyi bir şair olmadığını düşünen Ahdî, alaycı bir ifadeyle, bir gecede beş yüz beyit söyleyecek kudrette bir şair olduğunu ama diğer şairler gibi anlam peşinde koşmadığından söylediklerinin anlamsız, içi boş sözler olduğunu ifade eder. Eğer bir beytinde anlam varsa onu da şüphesiz başkasından çalmış olduğunu belirtir. 16. yüzyıl sonlarında tertip edilen bir nazire mecmuasında Siyâmî’nin 29 şiiri bulunmaktadır (bkz. Atik Gürbüz 2011). Mecmuadaki biyografik bilgiler ve edebî değerlendirmeler Ahdî Tezkiresi’ndekilerle örtüşmektedir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuhfe-i Na’ilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Ahdî ve Gülşen-i Şu’râ’sı (İnceleme – Metin). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219145/h/agm.pdf [erişim tarihi: 12.05.2013].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 20.07.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

mefâ’îlün mefâ’îlün mefâ’îlün mefâ’îlün

Tolansun bezmi sâkî ser-be-ser mestâneler dönsün

Safâdan raksa girsün ehl-i dil peymâneler dönsün

Bu meydân-ı mahabbetde sunılmaz herkese devlet

Bu bezme âşinâlar gelmesün bigâneler dönsün

Tecellî eylesün şem’-i hakîkat bezm-i irfâna

Girüp zerrât-ı ‘âlem raksa hem dîvâneler dönsün

Şebistânunda ‘arz-ı nûr-ı hüsn it sen perî-zâdum

Cemâlüm şem’inün tâbendesi pervâneler dönsün

Şu resme mest ü evkâr olalum ‘ışkun şarâbından

Siyâmî başumuz üstinde bu mey-hâneler dönsün

Atik Gürbüz, İncinur (2011). Mecmû’a-i Letâ’if. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi. 855.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Uğur Koçlud. 07 Nisan 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SAFÂYî, Mustafa Deded. ? - ö. 1688-89Doğum YeriGörüntüle
3ADLÎ, Süleymanzâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Doğum YeriGörüntüle
4Uğur Koçlud. 07 Nisan 1963 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SAFÂYî, Mustafa Deded. ? - ö. 1688-89Doğum YılıGörüntüle
6ADLÎ, Süleymanzâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Doğum YılıGörüntüle
7Uğur Koçlud. 07 Nisan 1963 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SAFÂYî, Mustafa Deded. ? - ö. 1688-89Ölüm YılıGörüntüle
9ADLÎ, Süleymanzâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Ölüm YılıGörüntüle
10Uğur Koçlud. 07 Nisan 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
11SAFÂYî, Mustafa Deded. ? - ö. 1688-89MeslekGörüntüle
12ADLÎ, Süleymanzâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44MeslekGörüntüle
13Uğur Koçlud. 07 Nisan 1963 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SAFÂYî, Mustafa Deded. ? - ö. 1688-89Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ADLÎ, Süleymanzâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Uğur Koçlud. 07 Nisan 1963 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SAFÂYî, Mustafa Deded. ? - ö. 1688-89Madde AdıGörüntüle
18ADLÎ, Süleymanzâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Madde AdıGörüntüle