TEVFİK

(d. 1870 / ö. 1914)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Âşık Tevfik, Konya’nın Ereğli ilçesinde 1870 yılında doğmuştur. Ailesi Gaffaroğulları diye anılmaktadır. Âşığın ana babasıyla ve meşguliyetiyle ilgili elimizde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Rivayete göre, Âşık Tevfik’in Subhî adında bir oğlu vardır. 1914 yılında 44 yaşında vefat etmiştir. Rivayete göre Âşık Tevfik, Ali Süavi’nin yetiştirmelerinden olan ve Konya Ereğlisi’ne sürülmüş bulunan Naim Hoca adında birinden ders almıştır (Bayrı 1958: 1645; Yakıcı 1994: 198; Ayva 2005: 206-207).

Âşık Tevfik ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Konya âşıklık geleneğinde üç ayrı Tevfik'in bulunması bu adların karıştırılmalarına sebep olmuştur. Mehmet Halit Bayrı, Türk Folklor Araştırmaları dergisinde yayımladığı "Âşık Tevfik" adlı yazısında onu, “Çok zeki, hür düşünceli, bilgili olduğu kadar da ahlâklı, hoşsohbet, aynı zamanda temiz giyinmeyi seven bir adam…” olarak tanıtmaktadır. Bayrı aynı yazısında, bu âşığı tanıtmasına vesile olan üç manzumenin Tevfik’in oğlu Subhî tarafından gönderilmiş olabileceğini de bildirmektedir. Eserlerini toplayamamış olan Âşık Tevfik’in çok sayıda koşma ve destanları kaybolmuştur (Bayrı 1958: 1645; Yakıcı 1994: 198; Ayva 2005: 206-207). Elde bulunan şiirleri koşma tarzında, yoğun bir lirizm etkisinde ve sade bir dil ile söylenmiştir.

Kaynakça

Ayva, Aziz (2005). Konya Âşıklık Geleneği ve Âşık Ataroğlu Hayatı, Sanatı, Şiirleri ve Şiirlerinin Tahlili. Konya, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Bayrı, M. Halit (1958). “Âşık Tevfik”. Türk Folklor Araştırmaları, 9 (103), Şubat, s. 1645.

Ergun, Sadeddin Nüzhet, Mehmed Ferid Uğur (1926). Konya Vilâyeti Halkiyat ve Harsiyatı. Konya: Konya Vilâyet Matbaası.

Özönder, Hasan (1998). Sille (Tarih-Kültür-Sanat). Konya: Merhaba Basımevi.

Yakıcı, Ali (1994). “Başlangıcından 20. Yüzyıla Kadar Konya’da Âşıklık Geleneği”. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi / Yeni Dönem, 2, Bahar, s. 177-201.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZ AYVA
Yayın Tarihi: 01.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SAZLId. 1825 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NİŞÂNÎ, Karamanî Mehmed Paşad. ? - ö. 3 Mayıs 1481Doğum YeriGörüntüle
3FEŞÂNÎ, Bekird. 1809 - ö. 1902Doğum YeriGörüntüle
4KAHRAMANd. 1865-1870(?) - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ESİK ŞAHİNd. 1870'ler - ö. 1940'larDoğum YılıGörüntüle
6ELES ŞİRİN OĞLU/ELES BOZALKANLId. 1870 - ö. 1938Doğum YılıGörüntüle
7REMZÎ, Ahmetd. H.1275/M.1859 - ö. H.1330/M.1914Ölüm YılıGörüntüle
8ABDÜLVEHHÂB, Bolulud. ? - ö. 1914 ds.Ölüm YılıGörüntüle
9KADÎRÎ, Kadird. 1859 - ö. 1914Ölüm YılıGörüntüle
10MELEK TEMELd. 02.03.1968 - ö. ?MeslekGörüntüle
11HİDECİ, Hâkim Hacı Molla Muhammedd. 1853 - ö. 1928MeslekGörüntüle
12MEHDİ KAHREMAN OĞLU İSGENDEROVd. 1880 - ö. 1968MeslekGörüntüle
13AĞA, İbrahim Erend. 1913 - ö. 07.07.1998Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ELŞAN ALİLİ, Elşan Alili Ferhad Oğlud. 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZEKİ AKÇAKAYAd. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Tevfik Uyard. 17 Ekim 1985 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17TEVFÎK, Tarsuslu Cûdî-zâde Seyyid Mehmed Efendid. 1873 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18TEVFÎK EFENDİ, Kadı Şükrî Efendi-zâded. ? - ö. 1851Madde AdıGörüntüle