Aydoğan Yavaşlı

(d. 1955 / ö. -)
Yazar, Öğretmen
(Çocuk Edebiyatı / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Manisa’da doğdu. 1975’te Gökçeada Atatürk Öğretmen Lisesi’ni, 1988’de Eskişehir Anadolu Üniversitesi’ni bitirdi. Uzun yıllar yurdun değişik yerlerinde ilkokul öğretmenliği yapan yazar 2 Temmuz 1993’te Sivas Madımak Oteli’ndeki yangından yaralı olarak kurtuldu (Işık 2002: 994; 2006: 3831). Öğretmenlik hayatına uzun süre devam eden yazar İzmir’deki memuriyetinden sonra emekliye ayrıldı.

Yavaşlı, Türkiye Yazarlar Sendikası ve Edebiyatçılar Derneği üyesidir. Hâlen İzmir’de yaşayan yazar, evli ve iki çocuk babasıdır.

Çocuk edebiyatı alanında yaptığı çalışmalarla tanınan ve Türk edebiyatının en verimli yazarlarından biri olan Yavaşlı, geleneksel ile modern arasında değişen yaşam koşullarını eserlerinde ele almış ve özellikle çocukları çeşitli konularda bilinçlendirmeyi tercih etmiştir. Yazarın eserlerinde sevgi, mutluluk, insanlık, değer bilmek önem arz ederken ele aldığı kişiler de genellikle, çevresiyle iletişimi iyi olan, vefalı, vatanını-milletini seven, gözlem gücü kuvvetli kimselerdir. Kendisi de iyi bir gözlemci olan Yavaşlı, eserlerinde insanların yanı sıra doğadaki tüm canlıları, kedileri, köpekleri, martıları, balıkları, eşekleri, atları, aslanları, arıları, yunusları, ağaçları, doğayı kahraman olarak ele almıştır. Yazarın eserlerindeki tüm canlılar için sevgi yaşamı anlamlı kılan, yaşama dair tüm sözcükleri kuşatan en önemli unsur olarak anlatılmıştır. Yavaşlı, gerçek sevgiye duyulan gereksinimi doğadaki tüm canlılar aracılığıyla okuyucularına aktarmıştır.

Aydoğan Yavaşlı, tarihî şahsiyetleri ele aldığı eserlerinde ise işgale uğrayan vatan topraklarının, yurdun bağımsızlığı ve ulusun onurunu korumak için savaşan, her türlü gericilikle mücadele eden, Cumhuriyet devrimlerinin bekçisi, yurt ve ulus sevgileriyle öne çıkan Mustafa Kemal Atatürk, Hasan Tahsin ve Öğretmen Kubilay’ın yaşam öykülerini konu olarak seçmiştir. Yazar, bu eserleri aracılığıyla çocuklar ve gençler için nesnelliğini koruyarak tarihi yeniden yazmıştır. Yavaşlı’nın, özellikle Atatürk’ün çeşitli özelliklerini anlattığı eserlerinde kurguyu Atatürk’ün anlatımıyla sunması dikkat çekmektedir.

Yazar, tarihî şahsiyetlerin yanı sıra; yaratılanı Yaratan’dan ötürü sevmeyi öğütleyen Yunus Emre; şiirlerinde doğa sevgisinin yanı sıra aşkı anlatan, kendinden sonra gelen hemen bütün halk ozanlarını etkileyen, yaşadığı yörenin ve o yöredeki insanların özelliklerini, gelenek ve göreneklerini, yaşayış biçimlerini ele alan, halk deyişlerinin en güzel örneklerini veren Karacaoğlan; gezip gördüğü yerlerin coğrafyasından, tarihinden, gelenek ve göreneklerinden esprili, birçok zaman da abartılı bir biçimde söz ettiği Seyahatname adlı eseri ile tanınan Evliya Çelebi gibi ünlü Türk düşünürlerini de ele aldığı eserleriyle çocuk ve ilk gençlik edebiyatında önemli bir boşluğu doldurmuş ve ünlü Türk değerlerinin çocuklar tarafından tanınmasını sağlamıştır.

Tarihimizi ve keşfetmeyi öğreten Maceralar Teknesi serilerinde, kahramanları geçmişe, tarihi serüvenlere yolculuk ile Truva Savaşı, Kurtuluş Savaşı yıllarına, Assos’ta Aristoteles’in yaşadığı yıllara, Foça’da yıllar öncesinde yaşanan savaş yıllarına, uzayın derinliklerine giderek çeşitli zorluklarla mücadele etmiş ve zamanlar arası yolculuk ederek zor durumda olanlara yardım etmişlerdir. Uzun süre İzmir’de yaşayan ve hâlâ orada yaşamaya devam eden Aydoğan Yavaşlı, genellikle eserlerinde mekân olarak seçtiği İzmir’in ve ilçelerinin tarihini detaylı bir şekilde ele almıştır.

Tarihi ve ünlü düşünürlerin yanı sıra bir yazar olarak kendi yaşam öyküsünü de öyküleştirerek kaleme alan Aydoğan Yavaşlı, Kırık Melek Heykelleri adlı eserinde kırk yedi yaşında yirmi yedi kitaba imza attığı süreci içten bir anlatımla ele almıştır.

Tekil kitaplarının yanı sıra seri şekilde yazdığı kitaplarla öne çıkan Aydoğan Yavaşlı, kendisiyle yapılan bir söyleşide Hayvan Günlükleri serisini yazarken çok keyif aldığından bahsetmiştir: Yazarın bu seriyle ilgili düşünceleri: “Bugüne değin onlarca çocuk kitabı yazdım. Kitaplarımla ilgili olarak yüzlerce okulda öğrenci okurlarımla söyleştim. Bana hep en çok hangi kitabımı sevdiğim soruldu. İtiraf etmeliyim ki yazarken en çok keyif aldığım kitaplarım, bu dizide yer alanlar oldu. Kimi zaman kirli bir kedi oldum, kimi zaman topal bir at bazen şaşkın bir köpektim, bazen de utangaç bir yunus… Kendi kitaplarım içinde okumaktan da çok zevk aldığım kitaplar bunlar. İnanıyorum ki bu dizide yer alan kitapları yalnız çocuklar değil, zaman ayırıp okuyan yetişkinler de çok sevecek.” (Yavaşlı 2016: Arka kapak bilgisi) ifadeleriyle serinin bütün kitaplarının arka kapak bilgilerinde yer almıştır.

Çocuk ve ilk gençlik edebiyatı alanındaki eserlerinin yanı sıra mizah ve ironi tarzındaki eserleriyle de dikkat çeken yazarın kelime seçiminde titiz davrandığı ve kurgusu sağlam eserler yazdığı görülmüştür. Aydoğan Yavaşlı, mizah kitaplarında genellikle sanat türlerini ve sanatçıları ele almış ve onları bazen sert bir şekilde eleştirmiş bazen de alaycı bir şekilde okuyucuya sunmuştur. Tarık Dursun K., yazarın Ne Alaka? adlı eseri hakkında “Yavaşlı, şekere buladığı mermileri gene hayatın gülünesi, bir anlamda da düşünülesi yanlarına gönderiyor. Bu, kimi zaman bir sanatçının yaşadığı trajikomik öykü oluyor, kimi zaman da sıradan insanların gündelik kaygılarının, sevinçlerinin pek açığa çıkmayan dili.” (Yavaşlı 1997: Arka kapak bilgisi) yorumunu yapmıştır.

Eserlerinde her şeyin dünya değiştikçe değiştiğini, eskinin sıcaklığının, vefasının, merhametinin yerini başkalığın aldığını, büyük şehirlerle birlikte hayvanların yaşam alanlarının azaldığını dile getiren yazar, yeni neslin çocuk yaştan itibaren çevre bilinciyle, doğa ve hayvan dostu olarak yetişmelerine aracılık etmiştir.

Yazarın, şiir, hikâye, deneme gibi çeşitli türlerde verdiği eserleri Adam Sanat, Cumhuriyet-Kitap, Ege Telgraf, Yeni Asır, Adam Öykü, Dönemeç, Varlık, Sincan İstasyonu gibi çeşitli dergilerde yayımlanmıştır.

Kaynakça

Işık, İhsan. (2002). “Yavaşlı, Aydoğan”. Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi. Ankara: Elvan Yayınları. s. 994.

Işık, İhsan. (2006). “Yavaşlı, Aydoğan”. Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi. Cilt 9. Ankara: Elvan Yayınları. s. 3831.

Yavaşlı, Aydoğan. (1997). Ne Alaka?. Ankara: İnkılap Kitabevi

Yavaşlı, Aydoğan. (2016). Utangaç Bir Yunusun Günlüğü / Hayvan Günlükleri 5. İstanbul: Bulut Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. AYDAN ENER SU
Yayın Tarihi: 19.07.2019
Güncelleme Tarihi: 21.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Yeni Öğretmenİnkılâb Kitabevi / Ankara1996Hikâye
Herıld Yaniİnkılâb Kitabevi / Ankara1996Mizah
Hayret Bi Şey Yaa!İnkılâb Kitabevi / Ankara1996Mizah
Ne Alaka?İnkılâb Yayınevi / Ankara1997Hikâye
Talan Yorgunlarıİnkılâb Kitabevi / Ankara1998Diğer
Ercan ile Dodo Serüvenden SerüveneBulut Yayınları / İstanbul2001Hikâye
Tatil GünlüğüBulut Yayınları / İstanbul2001Günlük
Bir Sokağın HikayesiBulut Yayınları / İstanbul2001Roman
Ercan İle Dodo'nun SerüvenleriBulut Yayınları / İstanbul2001Hikâye
Tatiller Çabuk BiterBulut Yayınları / İstanbul2001Roman
Sitedeki LabirentBulut Yayınları / İstanbul2002Hikâye
Kırık Melek HeykelleriBulut Yayınları / İstanbul2002Hikâye
Kolej GünlüğüBulut Yayınları / İstanbul2002Günlük
Sıkıyönetim İneğiBulut Yayınları / İstanbul2003Hikâye
Eşekler KaraborsaBulut Yayınları / İstanbul2003Hikâye
LindaBulut Yayınları / İstanbul2003Hikâye
Işık Hızıyla Mars'a YolculukBulut Yayınları / İstanbul2003Hikâye
Maceralar BeklenmezBulut Yayınları / İstanbul2003Hikâye
Gece DefteriBulut Yayınları / İstanbul2003Roman
Ben Öğretmen KubilayBulut Yayınları / İstanbul2004Roman
Gençlik Başımda DumanBulut Yayınları / İstanbul2005Roman
Deniz PiknikteBulut Yayınları / İstanbul2006Hikâye
Deniz'in Köpeği LindaBulut Yayınları / İstanbul2006Hikâye
Deniz Hasta OlduBulut Yayınları / İstanbul2006Hikâye
Atatürk'ün Yurttaşlık BilgileriBulut Yayınları / İstanbul2006Diğer
Bir Küçük DenizBulut Yayınları / İstanbul2006Hikâye
Sevgi HikayeleriBulut Yayınları / İstanbul2006Hikâye
Ben Hasan TahsinBulut Yayınları / İstanbul2008Roman
Bir Yürekte Bin ÖzlemBulut Yayınları / İstanbul2008Roman
Bir Ağaçtım Ben OrmandaBulut Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Vücudumuzda Maceralı Bir GeziBulut Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Okulum Benim En Güzel HeyecanımBulut Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Bir Kuşun KanadındaBulut Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Ben Atatürk'ümEtki Yayınları / İzmir2009Diğer
Küçük Yaz, Uçuk KızÇizmeli Kedi / İstanbul2009Hikâye
Dan Dan Çekilin YoldanBulut Yayınları / İstanbul2010Hikâye
Yaşamak Bu Kadar GüzelkenBulut Yayınları / İstanbul2010Hikâye
Ben Yunus Emre / Ünlü Türk Düşünürleri Dizisi 1Bulut Yayınları / İstanbul2010Hikâye
Atatürk'ün Çevre GünlüğüBulut Yayınları / İstanbul2010Günlük
Yalnız Bir Balığın GünlüğüÇizmeli Kedi / İstanbul2010Hikâye
Benim Hayatım Benim DefterimBulut Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Ben Bir Kara Oğlanım Karacaoğlan'ım / Ünlü Türk Düşünürleri Dizisi 2Bulut Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Ben Evliya Çelebi / Ünlü Türk Düşünürleri Dizisi 3Bulut Yayınları / İstanbul2011Hikâye
Deniz ÇiftlikteBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz Yurt GezisindeBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz Okula GidiyorBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz Uzay YolundaBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz Yaz KampındaBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz'in AkrabalarıBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz YollardaBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz Hasta OlduBulut Yayınları / İstanbul2012Hikâye
Deniz Okula GidiyorBulut Yayınları / İstanbul2013Hikâye
Smyrna'dan İzmir'e İzmir İzmir Güzel İzmirBulut Yayınları / İstanbul2014Hikâye
Çilek'e MektuplarEtki Yayınları / İzmir2014Mektup
Kara Karga Gak Dedi / Kara Karga Gak Dedi 1Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kargaların Başkanı Kim Olacak / Kara Karga Dizisi 2Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kara Karga İnsanların Arasında / Kara Karga Dizisi 3Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Şarkıcı Kara Karga / Kara Karga Dizisi 4Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kara Karga Çiftlikte / Kara Karga Dizisi 5Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kayıp Gezegenin PeşindeBulut Yayınları / İstanbul2015Roman
İnsanları Seven Kara Karga / Kara Karga Dizisi 7Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kara Karga Yaz Güzeli / Kara Karga Dizisi 6Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kara Karga Dinozorlar Ülkesinde / Kara Karga Dizisi 8Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kara Karga Ormanların Kahramanı / Kara Karga Dizisi 10Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Kara Karga Kayıp Adanın Sırrı / Kara Karga Dizisi 9Bulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Arkadaş HikâyeleriBulut Yayınları / İstanbul2015Hikâye
Aslan Olmak İsteyen Arının GünlüğüBulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Topal Bir Atın GünlüğüBulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Yalnız Bir Balığın GünlüğüBulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Kirli Bir Kedinin Günlüğü / Hayvan Günlükleri 3Bulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Şaşkın Bir Köpeğin Günlüğü / Hayvan Günlükleri 4Bulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Cırtlak Bir Kuşun Günlüğü / Hayvan Günlükleri 1Bulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Utangaç Bir Yunusun Günlüğü / Hayvan Günlükleri 5Bulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Çılgın Bir Kaplumbağanın Günlüğü / Hayvan Günlükleri 2Bulut Yayınları / İstanbul2016Hikâye
Sarı Martı İle Meşe AğacıKırmızı KediYayınevi / İstanbul2017Hikâye
Liya Işık SaçıyorKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2017Hikâye
Maceralar Teknesi Foça'daKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2017Hikâye
Rüzgar Benim ArkadaşımKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2017Hikâye
Maceralar Teknesi Truva'daKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2017Hikâye
Maceralar Teknesi Uzayın DerinliklerindeKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2017Roman
Yazlar da GeçerAltın Kitaplar / İstanbul2017Roman
Kaptan Dede'nin Seyir DefteriAltın Kitaplar / İstanbul2018Hikâye
Ben Kylian MbappeNova Yayınları / Ankara2018Hikâye
Gökyüzünü Kaybeden ŞehirAltın Kitaplar / İstanbul2018Roman
Vatan İçinAltın Kitaplar / İstanbul2018Roman
Ben Mustafa KemalBulut Yayınları / İstanbul2018Roman
Maceralar Teknesi Kurtuluş Savaşı'ndaKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2018Hikâye
Maceralar Teknesi Assos'taKırmızı Kedi Yayınevi / İstanbul2018Hikâye

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Hasan Efed. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Erdoğan Ünverd. 22 Şubat 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SERÎ’Î, Hasan Serî’î Çelebid. ? - ö. 1607Doğum YeriGörüntüle
4HÜNKÂRÎ, Çakır Yılmazd. 20.07.1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5İbrahim Keskind. 1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ÖZKANÎ, Süleyman Özkand. 30.01.1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İlhami Emind. 8 Ağustos 1931 - ö. 28 Nisan 2020MeslekGörüntüle
8Sebahattin Yaşard. 02 Ocak 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Latif Demircid. 31 Ocak 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Cezmi Kocad. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Zafer Altınkozaoğlud. 25 Aralık 1955 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Gökçe Gökçeerd. 15 Ağustos 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Kamil Aydoğand. 1956 - ö. 9 Mayıs 2018Madde AdıGörüntüle
14ABDULLAH, Abdullah Aydoğand. 1933 - ö. 25.01.2004Madde AdıGörüntüle
15Mustafa Aydoğand. 01 Haziran 1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle