Nurettin Artam

T. İ., Toplu İğne, M. N., Ar-Tam, Mehmet Nurettin, Yelkovan, Çuvaldız, Cımbız
(d. 1900 / ö. 26 Ekim 1958)
Şair, yazar, hikâyeci, gazeteci, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul'da doğdu. Tam adı Mehmet Nurettin Artam'dır. Yazılarında "T. İ., M. N., Toplu iğne, Ar-Tam, Mehmet Nurettin, Yelkovan, Çuvaldız, Cımbız" imzalarını da kullandı. I. Dünya Savaşı'nda ihtiyat zabit vekili rütbesi ile Amman'da bulundu. 1918'de Şam'da esir düştü, Mısır'da esir hayatı yaşadı (1919-20). 1920'de İstanbul'a döndü. Yirmi yılı aşkın süre İstanbul ve Ankara liselerinde İngilizce ve edebiyat öğretmenliği yaptı.

Gazeteciliğe Vakit gazetesinde başladı. 1933'te İstanbul'dan Ankara'ya taşındı. Ankara Lisesi'nde İngilizce öğretmeni olarak görev yaparken Yurt gazetesini ve Demiryollar Mecmuası'nı çıkardı, daha sonra Ulus gazetesinde yazmaya başladı. Il. Dünya Savaşı başlarında Basın Yayın Genel Müdürlüğü'ne geçti ve uzunca bir zaman burada görev yaptı. Türk Dil Kurumunun yönetiminde yer aldı. Ankara Radyosunda 12 Ekim 1940'tan itibaren on yıl boyunca "Radyo Gazetesi" adlı programı hazırlayıp sundu. Ankara'da öldü.

Nurettin Artam, bir gazelini on üç yaşındayken İzmir'de yayımlanan Âhenk gazetesinde neşrederek edebiyat hayatına atıldı. İlk gençlik döneminde tasavvufî tarzla gazeller neşreden Nurettin Artam, 1918 yılından sonra hece ölçüsüyle şiirler yazmaya ve yayımlamaya başladı. 1922 yılından itibaren çeşitli gazetelerde fıkralarını yayımladı. İnci mecmuasında şiirlerini, Servet-i Fünun'da, Vakit ve Son Saat gazetelerinde hikâyelerini çıkarmaya devam etti. Vakit gazetesinde "Mısır Çöllerinde Türk Çocukları" başlığı altında esaret hatıralarını ve 1928'de gerçekleştirdiği Londra-Tep seyahatinin notlarını tefrika etti. Ulus gazetesinde "Yankılar" başlığı ve 'T.İ." ve "M. N." imzası ile devamlı olarak yayımladığı fikraları ile tanındı. Artam'ın şiirlerinde lirik ve mistik bir hava görülür. Bununla birlikte Nurettin Artam'ın edebiyat tarihimizde daha çok sade bir dil ve üslupla kaleme aldığı fıkralarıyla ön plana çıktığı söylenebilir.

Kaynakça

Levend, Agâh Sırrı (1958). "Artam'ın Ardından, Nurettin Artam ve Seccade'si". Türk Dili. C. VIII. S. 87. 153-159.

Necatigil, Behçet (1980). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü. 10. Baskı. İstanbul: Varlık Yay.

Türk Dili (1958). "Artam'ın Hal Tercümesi". Türk Dili. C.VIII. S.87. 155-156

Yazar, Mehmet Behçet (1941). "Mehmet Nurettin Artam". Yedigün. C.17. S.418 (10.3.1941). 15.

Yalçın, Murat (Ed. ) (2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). C. 1. ss. 123-124, İstanbul: Yapı Kredi Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 17.05.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Eski Yazıdan Yeni YazıyaSuhulet Kitabhanesi / ?1928Diğer
Avrupa ÇocuklarıAhmet Halit Kitaphanesi / İstanbul1931Çeviri
Boş Saatlerdeİnkılâp Kitaphanesi / İstanbul1933Mensur Şiir
Varım Yoğumİnkılâp Kitaphanesi / İstanbul1933Şiir
Öz Dilimizle SınangılarVakit Matbaası / İstanbul1934Araştırma
Cengel KitabıUlus Basımevi / Ankara1936Çeviri
Plevne Müdafasında Bir İngiliz Zabitinin HatıralarıUlus Basımevi / Ankara1938Çeviri
Şekspir'den HikâyelerUlus Basımevi / Ankara1938Çeviri
Bayrağıma TaziyetUlus Basımevi / Ankara1939Deneme
Nurettin Artam'ın 21/7/1941 Tarihinde Ankara Halk Evinde Montrö Günü Münasebetile Verdiği KonferansDevlet Matbaası / Ankara1941Diğer
Hayır, Paşa Hazretleri!Nebioğlu Yay. / İstanbul1945Fıkra
SeccadeYüksel Yayınevi (Hüseyin Kozazgil Matbaası) / İstanbul1946Şiir
Müslüman Çocuğun KitabıMillî Eğitim Basımevi / İstanbul1948Diğer
Avrupa'daki SavaşımızAkra Kitabevi Yay. / İstanbul1949Çeviri
Müslüman Türkler Ayrılıktan Kaçının!Ulus Basımevi / Ankara1953Deneme
Türkçe SözlükYeni Matbaa / Ankara1955Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Nilgün Marmarad. 13 Şubat 1958 - ö. 13 Ekim 1987Doğum YeriGörüntüle
2Vehbî, Tophaneli Vehbîd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Rakım Çalapalad. 1909 - ö. 12 Şubat 1997Doğum YeriGörüntüle
4NECEF AĞKİLSELİ, Necef Almemmed Helil Oğlud. 1900 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5TURAN YILMAZd. 1900 - ö. 1982Doğum YılıGörüntüle
6CEMAL AĞAd. 1900\'lerin başı - ö. 2001Doğum YılıGörüntüle
7ŞEYH CÜNEYDd. 1893 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
8Ruhi Naci Sağdıçd. 1895 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
9Yahya Kemal Beyatlıd. 2 Aralık 1884 - ö. 1 Kasım 1958Ölüm YılıGörüntüle
10Durukan, Süleyman Mahird. 1898 - ö. 1953MeslekGörüntüle
11Volkan Odabaşd. 1982 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Nihat Behramd. 18 Kasım 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Fatma Fahrünnisa [Tezcan]d. 31 Temmuz 1876 - ö. 13 Ocak 1969Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Emine Semiyed. 28 Mart 1864 - ö. 1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Abdullah Zühtüd. 1869 - ö. 29 Mayıs 1925Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Kemal Tahir Demird. 13 Mart 1910 - ö. 21 Nisan 1973Madde AdıGörüntüle
17Mehmet Erted. 1978 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Hamdullah Suphi Tanrıöverd. 1885 - ö. 19 Haziran 1966Madde AdıGörüntüle