Madde Detay

Asıl adı Mehmed’dir. Şiirlerinde Azmî mahlasını kullandı. 1245/1829 yılında İstanbul’da doğdu. El-Hac Mehmed Cennet Efendi’nin oğludur. 1256/1840’ta Mekteb-i Maârif-i Adliye’de öğrenimini tamamladı. 1263/1846’da sınavla Anadolu Masârifât Muhasebesine memur oldu. 1268/1851’de Halvetiye tarikatı mensubu ve Kuşadalı İbrahim Efendi’nin halifelerinden Ruscuklu Ali Fethî Efendi’den vekâlet aldı. 1310-111893 yılında vefat etti. Sicill-i Osmânî’de ölüm tarihinin 1860’larda olduğu kayıtlıdır (Aktan vd. 1996: 543).

Mecmua tarzında hazırlanmış matbu bir eseri ile bir miktar sanatlı şiiri vardır.

Aktan, Ali, Abdülkadir Yuvalı, Metin Hülâgü (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî. C. III. İstanbul: Sebil Yay.

Ayan, Gönül (2002). “Azmî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.2. Ankara: AKM Yay. 112.

Çiftçi, Ömer (hzl.) (yty.). Fatîn Dâvud, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 14.01.2015]

Ergun, Sadeddin Nüzhet (1936-1945). Türk Şairleri. C. II. İstanbul.

Kurnaz, Cemal ve  Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nailî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Na’t-ı Şerîf

Vücûdun pertev-i nûr-ı Hudâdır yâ Resûlallah

Cemâlin mihr-i rahşan-ı Hudâdır yâ Resûlallah

Fürûğ-ı tal‘atından iktibâs-ı nûr içün her dem

Derinde mihr ile meh cebhe-sâdır yâ Resûlallah

Zehî bedrü’d-dücâ kim şu‘le-i mihr-i cebîninden

Dil-i zulmet-serâ pertev-rübâdır yâ Resûlallah

Vücûd-ı rahmet-i mahzın zuhûra gelmeden maksad

Usât-ı ümmete haktan atâdır yâ Resûlallah

Nice bîmâr-dilânı yek nefeste zinde eylersin

Makâlin âb-ı Hızr-ı cân-fezâdır yâ Resûlallah

Kalem-cünbân-ı na‘t olmak ne haddi abd-i nâçîzin

Senin meddâh-ı hüsnün kibriyâdır yâ Resûlallah

Hezârâsâ kalem-i şâh-ı benân fikrim üzere

Nevâlar itse vasfınla becâdır yâ Resûlallah

Günahkârım siyeh-rûyum eger ki rûz-ı mahşerde

Şefi‘ olmaz isen hâlim fenâdır yâ Resûlallah

Meded ol dest-gîr u çâre-sâzı Azmî-i zârın

Garîb u hâksâr u bî-nevâdır yâ Resûlallah

(Çiftçi, Ömer (hzl.) (yty.). Fatîn Dâvud, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [Erişim tarihi: 14.01.2015]. 307-308.)