CABBAR YURT/HOCA, Abdülcabbar Yurt

(d. 1940 / ö. 2000)
Şoför, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Abdülcabbar Yurt, 1940 yılında Adana'nın Ceyhan ilçesine bağlı Çatalhöyük köyünde doğmuştur. Âşık Cabbar'ın babasının adı Nurettin, annesinin adı ise Perişan’dır. İlkokul mezunu olan Âşık Cabbar Yurt, çocukluk ve gençlik yıllarında çiftçilikle uğraşmış; sonrasında ise şoförlük yaparak geçimini sağlamıştır. Âşık Abdülcabbar Yurt'un akrabaları ve yakın çevresindeki arkadaşları onu, Hoca lakabı ile tanımaktadırlar (Arı 2009: 496). Bu durum âşığın dini-tasavvufi konulardaki bilgisi ve çevresindeki insanlara bu konularda nasihat vermesi, onları din, ahlak ve tasavvuf konularında bilgilendirmesinden kaynaklanmaktadır (Arı 2009: 502).

Âşık Abdülcabbar Yurt, -yukarıda da sözü edildiği üzere- şoförlük ve âşıklık mesleklerini yapmak üzere, köyünden Ceyhan'a göç etmiş, ölümüne kadar burada yaşamıştır (Arı 2009: 496). 2000 yılında vefat eden âşığın mezarı Çatalhöyük köyündedir.

Abdülcabbar Yurt, yöredeki Karacaoğlan geleneği etkisi ile âşıklığa küçük yaşlarda heves etmiş ve saz çalmayı öğrenmiştir. Âşık, rüyasında bade içtiğini söylemekte; ama -bu durumun bir sır olduğunu düşündüğü için- rüyanın nasıl olduğu ve içtiği badenin niteliği hakkında bilgi vermemektedir (Arı 2009: 496). O, usta-çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiştir. Şiirlerinde adını tapşırmış (Cabbar olarak) ya da "Hoca" mahlasını kullanmıştır.

Âşığın elimizde bulunan 34 şiiri incelendiğinde, bunların genellikle 11’li hece ölçüsü ile yazıldığı görülmektedir. Âşık Cabbar, şiirlerini koşma kafiye örgüsü ile güzelleme, nasihat, destan, taşlama ve ilahi türlerinde söylemiş ve genellikle yarım ile tam kafiyeyi kullanmıştır. Âşığın şiirlerinde çoğu kez anlatım tekniklerinden doğrudan anlatım, nasihat-hitap yolu ile anlatım ve hikâye etme yöntemini kullandığı dikkati çekmektedir (Arı 2009: 497). O, yine şiirlerinde tekrirlere, deyimlere ve halk söyleyişlerine sıklıkla yer vermiştir . Âşığın şiirlerinde millî bilinç, yurt-doğa sevgisi, köy, iyi insan olma, tasavvuf ve din büyükleri (Yunus Emre, Mevlana...) konuları işlenmiştir: "Şu yalan dünyada garip göç eden/ Rahmeti Rahman eren Yunus'tur/ Mürşidine bağlı deruni dilden/ Kefenle dergaha giren Yunus'tur" (Arı 2009: 503; Artun Özel Arşivi. -Hoca- No: 029).

Kaynakça

Arı, Bülent (2009). Adana'da Geçmişten Bugüne Âşıklık Geleneği (Karacaoğlan-1966). Adana: Altınkoza Yay.

Artun Özel Arşivi. -Hoca- No: 029.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ebru Nihan Celkand. 1979 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Mümtaz Oktay Akıncıd. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MAHMUT TAŞKAYAd. 1939 - ö. 01.12.2016Doğum YeriGörüntüle
4Hikmet Recai Atalayd. 05 Ocak 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5EKBERÎ, Ali Ekber Gülbaşd. 07.08.1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ÖMER, Ömer Albayrakd. 01.04.1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Abdülkadir Karahand. 1 Eylül 1913 - ö. 28 Temmuz 2000Ölüm YılıGörüntüle
8Şahabettin Uzunkayad. 10 Temmuz 1919 - ö. 5 Eylül 2000Ölüm YılıGörüntüle
9Zuhâl Peksoyd. 22 Ocak 1955 - ö. 13 Haziran 2000Ölüm YılıGörüntüle
10ZELÎLÎ, Gurbandurdud. 1800 - ö. 1852MeslekGörüntüle
11ENGÜNÎ, Yaşar Köksald. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ALİ OSMAN, Ali Osman Kahramand. 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KUL İBRAHİM/OZAN İBRAHİMd. 1876 - ö. 1959Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MEDDAHÎ, Ömer Şahind. 01.05.1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EŞELİOĞLU/ÖKSÜZ MEHMET, Mehmet Taşteped. 1922 - ö. 2013Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SERVET, Servet Altayd. 24.03.1982 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17KILIÇ ENVERİd. 1945 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18KAYIKÇI ALİ/DEREBAHÇELİ/ ALİ RIZA/ HAMSİKÖYLÜ/Ali Kayıkçıd. 14.08.1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle