GAVSî, Ahmed

(d. ?/? - ö. 1108-9/1697)
Divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Yazıcızâde ailesinden meşhur Muhammediye müellifi Yazıcızâde Mehmed Efendi'nin kardeşi Ahmed-i Bîcân'ın oğullarından olduğu rivayet edilir. Bursalı Mehmed Tahir, Nâyî Osman Dede'nin kayınpederi olduğunu söyler. Davutpaşa'da Çivizâde Mescidi yakınlarındaki bir evde dünyaya geldi. Erken yaşlardan itibaren temel ilimleri öğrendi. O sırada Selanik kadısı olan İmamzâde Efendi'nin hizmetinde bulundu ve ondan ders okudu. Bursa'da Mevlevihane şeyhi Salih Dede'ye intisap etti. Şeyhinin ölümü üzerine (Rızâ Tezkiresi'nde şeyhinin işareti üzerine) Konya'ya Mevlana Dergâhı'na gitti. Burada dervişlik hırkasını giyerek 16 sene kaldı. Manevi bir işaretle İstanbul'a dönüp Galata Mevlevihanesi'ne intisap etti. Arzî Muhammed Dede'den şiir ve inşa öğrendi, Mesnevî okuttu. O sıralarda şair Neşâtî Dede'nin Edirne'den yolladığı bir gazeline yazdığı nazire Neşâtî tarafından çok beğenildi. Gavsî bir ara Sultan Selim Han Camii yakınlarındaki hanesinde inzivaya çekildi. Kasımpaşa şeyhi Seyyid Halil Dede Efendi'nin sohbetinden istifade etti. Galata Mevlevihanesi şeyhliği için izin almak amacıyla Edirne'ye gitti. Müsaade buyurulması üzerine bu Mevlevihane'nin postnişini oldu. 21 sene bu vazifede bulunan Gavsî Dede hastalanıp yatağa düşünce dostlarının telkiniyle bir Frenk tabip getirildi, fakat Dede onun gönderilmesini ve üç sene sonra öleceğini haber verdi. Vefatı üzerine Mevlevihane'nin haziresine defnedildi. "Devrân kodı Ahmed Dedesiz tekyemizi hayf" mısraı ölümüne düşürülen tarihlerdendir.

Ârifane ve âşıkane tarzda şiirlerinin toplandığı mürettep bir Divan'ı vardır. Sanat değeri çok yüksek olmamakla beraber yer yer estetik değeri yüksek ve derin manalar ihtiva eden şiirleri bulunur.

Kaynakça

Beliğ, Nuhbetü’l-âsâr li Zeyli Zübdetü’l-eş'âr. İÜ Ktp. TY. Nr. 1182.

Esrar Dede. Tezkire-i şuarâ-yı Mevleviyye. Süleymaniye Ktp. Halet Efendi İlavesi. Nr. 109. vr. 89a-90b.

Güftî. Teşrîfâtü’ş-şuarâ. Millet Ktp. AE. Mnz. Nr. 1324. vr. 91,92.

Kurnaz, Cemal (hzl.)(1995). Muallim Naci.Osmanlı Şairleri. İstanbul: MEB Yay.

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî III. İstanbul: Matbaa-i Âmire.  62.

Mehmed Tâhir (1333-42). Osmanlı Müellifleri C. I. İstanbul: Matbaa-i Amire: 137.

Safâyî. Tezkire. Süleymaniye Ktp. Esad Efendi. Nr. 2549. vr.253a.

Sâlim. Tezkire. Süleymaniye Ktp. Bağdatlı Vehbi Efendi. Nr.1655. vr.  494 vd.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MURAT ALİ KARAVELİOĞLU
Yayın Tarihi: 13.06.2014
Güncelleme Tarihi: 28.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RİF'AT, Halîl Rif'atd. 1827 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SÂMÎ, Mustafa Sâmî Beyd. ? - ö. 1854Doğum YeriGörüntüle
3KEMÂL PAŞA, İsmâ'îl Sâdık Kemâld. 1828 - ö. 1892Doğum YeriGörüntüle
4RİF'AT, Halîl Rif'atd. 1827 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SÂMÎ, Mustafa Sâmî Beyd. ? - ö. 1854Doğum YılıGörüntüle
6KEMÂL PAŞA, İsmâ'îl Sâdık Kemâld. 1828 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
7RİF'AT, Halîl Rif'atd. 1827 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SÂMÎ, Mustafa Sâmî Beyd. ? - ö. 1854Ölüm YılıGörüntüle
9KEMÂL PAŞA, İsmâ'îl Sâdık Kemâld. 1828 - ö. 1892Ölüm YılıGörüntüle
10RİF'AT, Halîl Rif'atd. 1827 - ö. ?MeslekGörüntüle
11SÂMÎ, Mustafa Sâmî Beyd. ? - ö. 1854MeslekGörüntüle
12KEMÂL PAŞA, İsmâ'îl Sâdık Kemâld. 1828 - ö. 1892MeslekGörüntüle
13RİF'AT, Halîl Rif'atd. 1827 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÂMÎ, Mustafa Sâmî Beyd. ? - ö. 1854Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KEMÂL PAŞA, İsmâ'îl Sâdık Kemâld. 1828 - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RİF'AT, Halîl Rif'atd. 1827 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SÂMÎ, Mustafa Sâmî Beyd. ? - ö. 1854Madde AdıGörüntüle
18KEMÂL PAŞA, İsmâ'îl Sâdık Kemâld. 1828 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle