HALİL AYTEKİN

(d. 1913 / ö. 1973)
Öğretmen, Memur, Öykü yazarı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Nevşehir Hacıbektaş’ta doğdu. Öğretmen okulunu bitirdikten sonra köy öğretmenliği, gezici başöğretmenlik ve Millî Kütüphane’de memurluk yaptı (TDEA, 1997, s. 251).

 “Köy ve Kültür Dergisi” jeneriğiyle 1 Temmuz 1948’de Ankara’da yayın hayatına başlayan Yağmur ve Toprak dergisinin sahibi ve yazı işleri müdürüdür (Garan Gökşen; Gökşen, 2016: 208).  Aynı zamanda Yeni Adam, Söz, Yeryüzü, Sosyal Adalet, Yön, Eylem, Toplum, Yeni Gün gibi dergi ve gazetelerde yazı ve öyküleri çıktı (Kurdakul, 1999: 111). Mesleğini yaptığı dönemdeki tanıklıklarının da etkisiyle yazı ve öykülerinde köy gerçeklerini, toplumsal sorunları ele aldı (Yalçın, 2010: 163).

Harman Yangını adını taşıyan ilk öykü kitabını 1945’te yayımladı. Bu öykü kitabının girişinde öykü yazma gerekçesini ve edebiyata bakışını anlattı:

Hikâyelerimi, hayatımı hayatlarına, mücadelemi mücadelelerine kattığım, için için çırpınan yaralı insanların, hınç ve azaplarını dile getirmek için yarıyorum.

Ben bu kitabı, bu öldürücü ve kahredici hayat içerisinde ömrünü gurbet yıllarında, kara sabanın arkasında, tarlada, ormanda toprağın altını ve üstünü deşerek bir lokma ekmek için tüketenlerin sefaletlerini ve ıztıraplarını duyurmak için yazıyorum.

Varsın sanatı, şu dert ve mihnet dolu dünyada cennetin gözalıcı nefis yemişleri gibi kolaycacık çiğnenip, yutulan bir Tanrı nimeti olarak tatlandıran kullar bulunsun!

Ben sadece cennetten yeryüzüne sürülen çileli Adem oğlunu yazıyorum. Onlar, hikâyelerimin kahramanları, benim de kardeşlerim ve dostlarımdır (Aytekin, 1945: 3).

Halil Aytekin, Doğuda Kıtlık Vardı’nın iç kapağına kitapta yer alan yazıların “Harmandalıoğlu” müstearıyla 1960-1965 yılları arasında Forum ve Sosyal Adalet dergilerinde yayımladığını belirtti (1965: 3). Toplumu önceleyen bir kaygıyla yazmış olduğu yazılarında gerçekçi bir tavırla ön plana çıktı.

Kaynakça

Aytekin, Halil (1965). Doğuda Kıtlık Vardı, Ankara: Toplum Yayınevi, s. 3.

Aytekin, Halil (1945). Harman Yangını, Ankara: Ant Yayınları.

Garan Gökşen, Bahanur; Gökşen, Erol (2016). “1923’ten 1960’a Kadar Ankara’da Çıkan Edebiyat, Kültür ve Sanat Dergileri Üzerine Tanıtıcı Bir Kaynakça Denemesi.” Kültürel Mirasın İzinde. Haz. Gonca Gökalp Alpaslan, Pelin Şahin Tekinalp, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları, s. 121-218.

Kurdakul, Şükran (1998). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Yayınları.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). Halil Aytekin maddesi, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, C. 1, s. 251.

Yalçın, Murat (Ed.) (2010).  Halil Aytekin maddesi, Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi, C. 1, s. 163.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: Dr. Erol Gökşen
Yayın Tarihi: 25.12.2023
Güncelleme Tarihi: 25.12.2023

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Harman YangınıAnt Yayınları / Ankara1945Öykü
Hayvan MasallarıEmek Basım-Yayınevi / Ankara1958Derleme
Doğuda Kıtlık VardıToplum Yayınları / Ankara1965Gezi

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Zahir Güvemlid. 6 Mart 1913 - ö. 5 Haziran 2004Doğum YılıGörüntüle
2M. Uluğ Turanlıoğlud. 1913 (1912) - ö. 12 Temmuz 2002Doğum YılıGörüntüle
3F. Cemal Oğuz Öcald. 1913 - ö. 4 Aralık 1971Doğum YılıGörüntüle
4Galip Naşit Arıd. 1907 - ö. 10 Kasım 1973Ölüm YılıGörüntüle
5Arkadaş Z. Özgerd. 08 Ocak 1948 - ö. 05 Mayıs 1973Ölüm YılıGörüntüle
6Münir Çapanoğlud. 1894 - ö. 1 Temmuz 1973Ölüm YılıGörüntüle
7TAVLUSUNLU HİCRANÎ, Mehmet Selim Karacad. 1916 - ö. 12.07.1984MeslekGörüntüle
8Çiğdem Sezerd. 06 Ağustos 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Muzaffer İzgüd. 29 Ekim 1933 - ö. 26 Ağustos 2017MeslekGörüntüle
10Aysel Güreld. 7 Şubat 1929 - ö. 17 Şubat 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Ceylan Koryürekd. 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Ali Tavşancıoğlud. 17 Ağustos 1971 - ö. 23 Mayıs 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HALÎLd. ? - ö. 1721-22Madde AdıGörüntüle
14Mehmet H. Doğand. 28 Haziran 1931 - ö. 17 Şubat 2008Madde AdıGörüntüle
15CEVDET, Halil Cevdet Efendid. ? - ö. 1794-95Madde AdıGörüntüle