Madde Detay

Biyografik kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Cem şairlerindendir. Sehî (1325: 96) ve Âlî (İsen 1994: 48) onun Siroz’da, Latîfî (Canım 2000: 449) ise Siroz sancağının merkezi olan Serez’de doğduğunu belirtmiştir. Balmumcu (nahlbend) ve şekerci (kannâd) olduğu için Kandî mahlasını almıştır. Sultân Cem’in musahiplerindendir ve onunla birlikte Mısır’a, oradan da Avrupa’ya gitmiştir. Uzun gurbet yıllarında Cem Sultân’la aynı esareti yaşamış ve Avrupa’da ölmüştür. Kaynaklarda ne zaman ve nasıl öldüğüne dair bir bilgi yoktur. Kandî’nin eser sahibi olup olmadığı bilinmemektedir. Latîfî (Canım 2000: 449)’ye göre Sultân Cem’e ve kendisi gibi Cem şairlerinden Sa’dî’ye nazireler söylemiştir. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde “Nazîre-i Kandî” başlığıyla biri Hızır Çelebi’ye, ikisi Ulvî’ye nazire üç gazel bulunmaktadır. Ancak bu şiirlerin ikisi “Nazîre-i Kandî”, biri de “Nazîre-i Kandî Bursevîdür târîh söylemekde nazîri yog idi” kaydı ile Pervâne b. Abdullâh’ta da yer almaktadır. Dolayısıyla Mecma’u’n-Nezâ’ir’deki gazellerin Serezli Kandî’ye değil de Bursalı Kandî’ye ait olduğunu söylemek doğru olacaktır. Ayrıca Pervâne b. Abdullâh’ta “Nazîre-i Kandî-yi Bursevî” ve “Nazîre-i Kandî” başlıklarıyla altışar gazel daha vardır. Pervâne b. Abdullâh’ın, bir şaire ait şiirleri çeşitli başlıklar altında verdiği göz önüne alınırsa mecmuaya alınmış ve başına “Nazîre-i Kandî” yazılmış şiirlerin de Serezli Kandî’ye ait olmama olasılığı fazladır. Serezli Kandî’nin Sehî (1325: 96)’de bir, Latîfî (Canım 2000: 450)’de üç ve Gelibolulu Âlî (İsen 1994: 48)’de iki beyti mevcuttur. Sehî ve Gelibolulu Âlî’deki beyitler Latîfî’dekilerle aynıdır. Kandî’nin şiiri hakkında tezkirelerde sınırlı da olsa kimi değerlendirmeler yapılmıştır. Sehî (1325: 96), onu hoş tabiatlı, güzel söz söyleyen, şiiri kolay anlaşılan, nazmı değerli ve letafetinden dolayı sözü hafif bir kimse olarak görmektedir. Latîfî (Canım 2000: 449) ve Gelibolulu Âlî (İsen 1994: 48)’ye göreyse Kandî, şair olarak fazla tanınmasa da şiiri tatlılıktan uzak değildir. 

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 449-450.

Horata, Osman (2004). “Kandî”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay. 320.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İpekten, Halûk (1996). Divan Edebiyatında Edebî Muhitler. İstanbul: MEB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1980). Sehî Bey, Tezkire. İstanbul: Tercüman Gazetesi Yay. 

İsen, Mustafa (hzl.) (1990). Latîfî Tezkiresi. Ankara: KTB Yay. 

İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay. 

İsen, Mustafa (1997). Ötelerden Bir Ses. Ankara: Akçağ Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir (İnceleme-Tenkitli Metin). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-100904/nazireler.html [erişim tarihi:16.11.2013].

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Pervâne b. Abdullâh. Pervâne Beg Mecmû’ası. Topkapı Sarayı Bağdat. 406. vr. 187b, 202a, 208a, 227b, 280b, 336b, 428b, 468a, 512b, 546b, 554b, 612b.

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul.

Tekin, Gönül (1995). “Fatih Devri Türk Edebiyatı”. İstanbul Armağanı 1: Fetih ve Fatih. (hzl. M. Armağan). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür İşleri Daire Başkanlığı Yay. 161-233.

Matla’

Dimişler ki lebüne kande benzer

Nebâtı sükker olsa kande benzer

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 450.)

Matla’

Çün dolaşdun zülfine ey dil perîşân ol yüri

Kara bahtum var imiş ney gibi nâlân ol yüri

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 450.)

Beyt

Kande kandum ey sanem cüllâb-ı la’lün kandine

Kim bana Kandî diyü bühtân idersin her nefes

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 450.)