Madde Detay

Kemal Haşim Karpat Kırım Tatarı bir aileye mensuptur. Romanya'nın Dobruca şehrinde 1923 yılında doğar. Aile, Kırım göçmenidir. Karpat'ın akademik kariyerinin temeli bu göçler ve ailesinin geçmişine büyük oranda bağlıdır. Osmanlı kentlerinin genel özelliği olan çok kültürlü bir yapıya sahip olan Dobruca'daki çocukluğu ve gözlemleri Karpat'ın tarih alanında yapacağı çalışmaların tetikleyici unsuru olarak biyografisinde yer alacaktır. Mecidiye medresesindeki eğitiminin ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydolur. Buradaki eğitiminin ardından gittiği Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Washington Üniversitesi'nde yüksek lisansını Siyasi Bilimler, doktorasını ise New York Üniversitesi Siyasal ve Sosyal Bilimler (1957) programlarında tamamlar. Eğitiminin ardından akademik kariyerine devam eden Karpat; Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nde görev alır. Princeton, Montana State, New York, Bilkent, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Harvard, John Hopkins, Colombia üniversiteleri ve Ecole des Hautes Etudes en Science Sociales gibi dünyaca ünlü eğitim kurumlarında görev alır. Wisconsin Üniversitesi'nde yer alan Ortadoğu Araştırmaları Programı Bölüm Başkanlığı’nı ve The Turkish Studies Association ile Türk Araştırmaları Kurumu’nun direktörlüklerini yürütür. Yaşamı süresince bir çok akademik çalışma ve kitabı bilim dünyasına kazandıran Karpat, 2016 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görülür. Kemal Karpat, 20 Şubat 2019 tarihinde, tedavi gördüğü ABD'nin Wisconsin eyaletinde 96 yaşında yaşamını yitirdi.

Osmanlı araştırmaları sahasında dünyaca kabul görmüş bir otorite olan Karpat, genel kanının dışına çıkarak oluşturduğu tespitleri ve yorumlarıyla dünya tarihinin önemli bir durak noktası olarak gördüğü Osmanlı tarihini multidisipliner anlamda çalışmıştır. Tarihi bütüncül bir şekilde değerlendirmesi, güncel etkilerle tarihselin bağını ön plana alması bakımından geleneksel tarihçilik anlayışının ötesinde bir yöntemi vardır. Türk Demokrasi Tarihi alanındaki tespitleriyle Cumhuriyet tarihinin yorumlanmasında farklı bakış açıları geliştiren ve Osmanlı Devleti-Türkiye Cumhuriyeti Devleti arasındaki gelişimsel ilişkileri yorumlamasıyla bir çok araştırmaya ışık tutar. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yarısına şahitlik etmesi ve akademik bakışla bu döneme dair bakış açısı ile akademik ve düşünsel ortamda derin izler bırakan Karpat'ın bir çok dilde yayımlanmış kitapları ve makaleleri üniversitelerde okutulmaktadır.