MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİOĞLU, Ali İhsan Erdoğand. 09.08.1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEKTAŞ BABA/BABA BEKTAŞ/OZAN BEKTAŞ, Bektaş Kızılokd. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İBRAHİM TAĞIYEVd. 1910 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ruşen Eşref Ünaydınd. 18 Mart 1892 - ö. 21 Eylül 1959Doğum YılıGörüntüle
5Salahaddin Enis Atabeyoğlud. 1892 - ö. 11 Haziran 1942Doğum YılıGörüntüle
6Hikmet Arif Dinod. 1892 - ö. 30 Mart 1957Doğum YılıGörüntüle
7SEYFİ KILIÇd. 1864 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
8İsmail Habip Sevükd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Ölüm YılıGörüntüle
9MEHMED İLHAMÎd. 1901 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
10MANSUR, Eyüp İncid. 1907 - ö. 15.03.1991MeslekGörüntüle
11SELVİNAZ, Hatice Altuk Keşoğlud. 1969 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ORHAN KIZLARKAYASId. 01.12.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
13HÜSEYİN, Hüseyin Asland. 1970 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYİNd. 1900? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAMİT, Hamit Bölücekd. 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ PAŞAd. ? - ö. 1689Madde AdıGörüntüle
17KARACAOĞLANd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18KIYAS CEBBARİd. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle