Madde Detay
MERYEM GENÇ
(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).
Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.
Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.
Kaynakça
Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.
Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.
Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKERYayın Tarihi: 22.01.2019Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 22.01.2019Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
İlişkili Maddeler
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | MAHİRİ, Mehmet Özkoluaçık | d. 1888 - ö. 10.02.1952 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | KUL SULTAN/OZAN SULTAN, Sultan Çakmak | d. 1959 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | HACI, Celal Yüksel | d. 1940 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Ahmet Cevat | d. 5 Mayıs 1892 - ö. 1937 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ESNANÎ, Şevki Yılmaz | d. 1892 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Feyzullah Sacit Ülkü | d. 1892 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Abidin Daver | d. 1886 - ö. 8 Şubat 1954 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | YILDIRIM, Mevlüt Yıldırım | d. 1896 - ö. 04.04.1954 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Şükrü Osman Şenozan | d. 1875 - ö. 3 Temmuz 1954 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | SÜLEYMAN, Süleyman Yıldırım | d. 1924 - ö. 1999 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | AHMET TURAN YILMAZ | d. 1927 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | MUSTAFA KOÇAK/MUSTAFA, Mustafa Sancar | d. 1970 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | SEFİL PİR/SEFİL PİRİM/ÇORUMLU PİROĞLU, Fikret Piroğlu | d. 1926 - ö. 1985 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | ÇINAR, Muharrem Çınar | d. 1963 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | LÂYIKÎ, Muhammed Sezai Alpay | d. 1892 - ö. 1950/1958? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | TAYYAR | d. ? - ö. 1985 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | KENAN, Kenan Büyükaksoy | d. 1869-1870 - ö. 07.07.1950 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | YEHYA ÇİLOVDARLI | d. 1916 - ö. 1943 | Madde Adı | Görüntüle |