MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SIRDAŞ ALİ, Ali Topaloğlud. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2PERİNAZ AYAZGIZId. 1860/1862? - ö. 1968Doğum YeriGörüntüle
3KAYMAK, Dursun Kaymakd. 1936 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ŞİFAÎ/TABİBÎ, Ramazan Akçad. 1892-1893 - ö. 1955Doğum YılıGörüntüle
5Zeynel Besim Sund. 1892 - ö. 18 Ocak 1959Doğum YılıGörüntüle
6Burhan Cahit Morkayad. 1892 - ö. 20 Ocak 1949Doğum YılıGörüntüle
7Sait Faik Abasıyanıkd. 18 Kasım 1906 - ö. 11 Mayıs 1954Ölüm YılıGörüntüle
8Remzi Oğuz Arıkd. 15 Temmuz 1899 - ö. 3 Nisan 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Sadreddin Aynid. 15 Nisan 1878 - ö. 15 Temmuz 1954Ölüm YılıGörüntüle
10TEVFİKd. 1870 - ö. 1914MeslekGörüntüle
11ŞARBAT FATALİ CENNETALİd. 1930 - ö. ?MeslekGörüntüle
12NİHANÎ (BARDIZLI), Mustafa Gedikd. 1885 - ö. 14.03.1967MeslekGörüntüle
13YUSUF ERDOĞANd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14PİÇOĞLU, Osman Gökçed. 1901 - ö. 31.05.1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HAMZA, Hamza Çiftçid. 1902 - ö. 16.07.1995Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HULUSİ, Ömerd. 1869 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MUSTAFA ERDOĞANd. 1929 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18YOLÇU MAHARRAMOVd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle