Madde Detay
YÜMNÎ, Şeyhzâde Süleyman Yümnî Efendi
(d. 1081/1670 - ö. 1127/1715)
Divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbul'da doğdu. Asıl adı Süleyman'dır. Şeyhzâde Süleyman Yümnî olarak tanındı. Şeyhzâde Ahmed Yümnî Efendi'nin kardeşi; Sicill-i Osmanî'ye göre ise oğludur. (Mehmed Süreyyâ 1308-15/ 1890-97; 4/635) . Öğrenimini tamamladıktan sonra kısmet-i askeriyye kâtibi oldu. Bu görevdeyken 1127/1715 yılında vefat etti (Çapan 2005: 738; Abdulkadiroğlu 1999: 532-53; Özcan 1989: C. II 290: 479-480).
Kaynakça
Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.
Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.
İpekten, Halûk, M. İsen, R.Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.
Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay.
Mehmed Süreyyâ (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî. C. IV. İstanbul: Matbaa-i Âmire.
Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAKYayın Tarihi: 01.03.2014Güncelleme Tarihi: 21.11.2020Eserlerinden Örnekler
Hadeng-i gamze-i ser-i tîzinün zahmı nümâyândur
Vücûdum muttasıl âmacgah-ı cevher-i hûbândur
O şûhun dil gubâr-ı hatt-ı nev-hîz ile hayrândur
N’ola meşk-i cünûn-ı ışk iderse ana çesbândur
*
Gâh verde geh hârâ bakup kârı âh olur
Bezm-i çemende nagme-i bülbül dü-gâh olur
*
Uşşâk ol perîden ümîd-i visâl ider
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl ider
*
Hemîşe bûy-ı dil-âvîz olup temennâmuz
Sarıldı dâmen-i zülf-i nigâra sevdâmuz
Gahî hayâl-i zülfün idüp geh izârunı
Bî-hûde geçdi yok yere leyl ü nehârumuz
Bilmez idük felekde dilâ çün meh-i temâm
Naksân-ı zâtı mûcib olurmış kemâlümüz
*
Olmaz dehen-i yâra müşâbih diyü gonce
Gül mushafını açdı yemîn eyledi bülbül
*
İtmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâzgûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zemân iden
(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 533)
Geh derde geh hâre bakıp kârı âh olur
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl eder
(Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay. 1224)
***
Revnak-ı hüsn-i bütâna hattıyla nâ-bûd olmaz
Pertev-i mihr-i cihân-tâb gil-i endûd olmaz
Etme beyhûde hayâl-i hatt-ı rûy-ı hûbân
Her zamân nûr-ı siyeh âdeme meşhûd olmaz
Âhdan âşık-ı dîdâr olan âsûde olur
Şu'le-i Tûr-ı Tecellâda belî dûd olmaz
Yümniyâ âlem-i hey'etden iden mahv-ı vücûd
Dilde endîşe-i bûd u gam-ı nâ-bûd olmaz
(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.)
Îmâ-yı gamzedir dilimiz nükte-dân iden
Mahsûd-ı tab'-ı zümre-i işrâkıyân iden
Etmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâz-gûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zamân eden
Evvel hayâl-i şîve-i hatt-ı bütân ider
Levh-i sühanda böyle kalem imtihân eden
Ümmîd-i hem-rikâbî-i nazm-âverândır
Yümnî kemiyyet-i tab'ımı âteş-inân iden
(Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay. )
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 01.03.2014Güncelleme Tarihi: 21.11.2020Eserlerinden Örnekler
Hadeng-i gamze-i ser-i tîzinün zahmı nümâyândur
Vücûdum muttasıl âmacgah-ı cevher-i hûbândur
O şûhun dil gubâr-ı hatt-ı nev-hîz ile hayrândur
N’ola meşk-i cünûn-ı ışk iderse ana çesbândur
*
Gâh verde geh hârâ bakup kârı âh olur
Bezm-i çemende nagme-i bülbül dü-gâh olur
*
Uşşâk ol perîden ümîd-i visâl ider
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl ider
*
Hemîşe bûy-ı dil-âvîz olup temennâmuz
Sarıldı dâmen-i zülf-i nigâra sevdâmuz
Gahî hayâl-i zülfün idüp geh izârunı
Bî-hûde geçdi yok yere leyl ü nehârumuz
Bilmez idük felekde dilâ çün meh-i temâm
Naksân-ı zâtı mûcib olurmış kemâlümüz
*
Olmaz dehen-i yâra müşâbih diyü gonce
Gül mushafını açdı yemîn eyledi bülbül
*
İtmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâzgûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zemân iden
(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 533)
Geh derde geh hâre bakıp kârı âh olur
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl eder
(Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay. 1224)
***
Revnak-ı hüsn-i bütâna hattıyla nâ-bûd olmaz
Pertev-i mihr-i cihân-tâb gil-i endûd olmaz
Etme beyhûde hayâl-i hatt-ı rûy-ı hûbân
Her zamân nûr-ı siyeh âdeme meşhûd olmaz
Âhdan âşık-ı dîdâr olan âsûde olur
Şu'le-i Tûr-ı Tecellâda belî dûd olmaz
Yümniyâ âlem-i hey'etden iden mahv-ı vücûd
Dilde endîşe-i bûd u gam-ı nâ-bûd olmaz
(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.)
Îmâ-yı gamzedir dilimiz nükte-dân iden
Mahsûd-ı tab'-ı zümre-i işrâkıyân iden
Etmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâz-gûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zamân eden
Evvel hayâl-i şîve-i hatt-ı bütân ider
Levh-i sühanda böyle kalem imtihân eden
Ümmîd-i hem-rikâbî-i nazm-âverândır
Yümnî kemiyyet-i tab'ımı âteş-inân iden
(Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay. )
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 21.11.2020Eserlerinden Örnekler
Hadeng-i gamze-i ser-i tîzinün zahmı nümâyândur
Vücûdum muttasıl âmacgah-ı cevher-i hûbândur
O şûhun dil gubâr-ı hatt-ı nev-hîz ile hayrândur
N’ola meşk-i cünûn-ı ışk iderse ana çesbândur
*
Gâh verde geh hârâ bakup kârı âh olur
Bezm-i çemende nagme-i bülbül dü-gâh olur
*
Uşşâk ol perîden ümîd-i visâl ider
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl ider
*
Hemîşe bûy-ı dil-âvîz olup temennâmuz
Sarıldı dâmen-i zülf-i nigâra sevdâmuz
Gahî hayâl-i zülfün idüp geh izârunı
Bî-hûde geçdi yok yere leyl ü nehârumuz
Bilmez idük felekde dilâ çün meh-i temâm
Naksân-ı zâtı mûcib olurmış kemâlümüz
*
Olmaz dehen-i yâra müşâbih diyü gonce
Gül mushafını açdı yemîn eyledi bülbül
*
İtmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâzgûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zemân iden
(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 533)
Geh derde geh hâre bakıp kârı âh olur
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl eder
(Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay. 1224)
***
Revnak-ı hüsn-i bütâna hattıyla nâ-bûd olmaz
Pertev-i mihr-i cihân-tâb gil-i endûd olmaz
Etme beyhûde hayâl-i hatt-ı rûy-ı hûbân
Her zamân nûr-ı siyeh âdeme meşhûd olmaz
Âhdan âşık-ı dîdâr olan âsûde olur
Şu'le-i Tûr-ı Tecellâda belî dûd olmaz
Yümniyâ âlem-i hey'etden iden mahv-ı vücûd
Dilde endîşe-i bûd u gam-ı nâ-bûd olmaz
(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.)
Îmâ-yı gamzedir dilimiz nükte-dân iden
Mahsûd-ı tab'-ı zümre-i işrâkıyân iden
Etmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâz-gûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zamân eden
Evvel hayâl-i şîve-i hatt-ı bütân ider
Levh-i sühanda böyle kalem imtihân eden
Ümmîd-i hem-rikâbî-i nazm-âverândır
Yümnî kemiyyet-i tab'ımı âteş-inân iden
(Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay. )
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Hadeng-i gamze-i ser-i tîzinün zahmı nümâyândur
Vücûdum muttasıl âmacgah-ı cevher-i hûbândur
O şûhun dil gubâr-ı hatt-ı nev-hîz ile hayrândur
N’ola meşk-i cünûn-ı ışk iderse ana çesbândur
*
Gâh verde geh hârâ bakup kârı âh olur
Bezm-i çemende nagme-i bülbül dü-gâh olur
*
Uşşâk ol perîden ümîd-i visâl ider
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl ider
*
Hemîşe bûy-ı dil-âvîz olup temennâmuz
Sarıldı dâmen-i zülf-i nigâra sevdâmuz
Gahî hayâl-i zülfün idüp geh izârunı
Bî-hûde geçdi yok yere leyl ü nehârumuz
Bilmez idük felekde dilâ çün meh-i temâm
Naksân-ı zâtı mûcib olurmış kemâlümüz
*
Olmaz dehen-i yâra müşâbih diyü gonce
Gül mushafını açdı yemîn eyledi bülbül
*
İtmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâzgûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zemân iden
(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 533)
Geh derde geh hâre bakıp kârı âh olur
Âyîne-i tasavvura gelmez hayâl eder
(Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay. 1224)
***
Revnak-ı hüsn-i bütâna hattıyla nâ-bûd olmaz
Pertev-i mihr-i cihân-tâb gil-i endûd olmaz
Etme beyhûde hayâl-i hatt-ı rûy-ı hûbân
Her zamân nûr-ı siyeh âdeme meşhûd olmaz
Âhdan âşık-ı dîdâr olan âsûde olur
Şu'le-i Tûr-ı Tecellâda belî dûd olmaz
Yümniyâ âlem-i hey'etden iden mahv-ı vücûd
Dilde endîşe-i bûd u gam-ı nâ-bûd olmaz
(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.)
Îmâ-yı gamzedir dilimiz nükte-dân iden
Mahsûd-ı tab'-ı zümre-i işrâkıyân iden
Etmiş nüvişte hâtem-i ikbâli bâz-gûn
Nakş-ı nigîn-i kevni zemîn ü zamân eden
Evvel hayâl-i şîve-i hatt-ı bütân ider
Levh-i sühanda böyle kalem imtihân eden
Ümmîd-i hem-rikâbî-i nazm-âverândır
Yümnî kemiyyet-i tab'ımı âteş-inân iden
(Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 4. İstanbul: Çağrı Yay. )
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | MUHSİN, Mehmed Muhsin Efendi | d. 1820 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | ŞEYHÎ, Sîmkeş-zâde Mehmed Efendi | d. Ocak 1668 - ö. 20 Temmuz 1731 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | NUTKÎ, Mehmed Nutkî Bey b. Boyalı Mehmed Paşa | d. ? - ö. Kasım-Aralık 1648 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | HULÛS, Enfî/Burnaz Hasan Ağa | d. 1670-71 (?) - ö. 1728-29 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | SEZÂYÎ, Şeyh Hasan Sezâyî Efendi | d. 1699-1670 - ö. 29.12.1738 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | TÂLİB, Tavîl Ali Efendi-zâde Mehmed Tâlib Efendi | d. 1670 (?) - ö. 1759-60 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | ALİ FERDÎ EFENDİ, Arayıcı-zâde Bekir Bin Ali Ferdî-i Kayseri | d. ? - ö. 1715 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | ÎSÂ MAHVÎ, Sukûkî-zâde, Şeyh Îsâ Mahvî Efendi | d. 1637/38 - ö. 21 Eylül 1715 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | DERVİŞ HASAN ZİHNÎ, Musâhib Paşa Zihnîsi | d. ? - ö. 1715 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | AVNÎ, Ahmed Avnî Çelebi | d. ? - ö. 1671-72 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | EMÎN, Arab Sâlih Efendi-zâde Emîn Mehmed Efendi | d. ? - ö. 1709-10 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | RUHSAT, Mehmed Ruhsat Efendi | d. ? - ö. 1727-28 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | İZÂKÎ, İzâkî Çelebi | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | NAZÎF, Mehmed Efendi | d. ? - ö. 1694 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | ESRÂRÎ | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | CAFERÎ | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | ZÜHDÎ, Şeyh Yûsuf Zühdî Dede | d. ? - ö. 20 Mart 1817 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Tâlib, Şeyh Mehmed Tâlib Dede Efendi | d. ? - ö. 1689 | Madde Adı | Görüntüle |