Madde Detay

Adana doğumlu olan Demirtaş Ceyhun, mimarlık eğitimi almıştır. Adana’da belediyede çalışan Babası Mustafa Bey’in yönlendirmesiyle Adana Lisesi’nden mezuniyetinin ardından belediye bursuyla İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü’ne kaydolur. İstanbul’daki günleri, yazarın sanat ve edebiyat ortamlarında kendisini geliştirmesine ve sevdiği işle ilgilenmesine olanak tanıyacaktır. Babasının da gayretleri ve zorlamalarıyla başladığı Mimarlık eğitimine devam ederken aldığı bursun da etkisiyle rahat bir ortamda öğrenim gören Ceyhun, o günleri “Yeni Adana Gazetesine” verdiği bir röportajında şöyle anlatır: “Adana Belediyesi, bana 300 lira aylık burs verirdi! Babamın bu kadar para aldığını sanmıyorum. Çok iyi paraydı. Teknik eğitim masraflıdır diye onun için yüksek tutmuşlar. Ama o para, beni hovarda edebiyatçı yaptı.” (Akt. Tan, 2003: 2). Çok yönlü bir insan olan Demirtaş Ceyhun Adana, İstanbul, İzmit, Ankara gibi çeşitli illerde mimarlık görevini sürdürmüşse de yaşamının büyük kısmını edebi çalışmaları kaplar. Yazarın yaşamında aldığı bir çok ödülden bazıları; TRT Roman Başarı Ödülü (1970), Sait Faik Hikâye Ödülü (1972), Türk Dil Kurumu Öykü Ödülü (1975) ve Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü (2006) verilebilir. Araştırma kitapları, öyküleri ve romanlarının yanında geride birçok eser bırakan Demirtaş Ceyhun 29 Temmuz 2009 tarihinde İstanbul’da Zatürre tedavisi gördüğü Alman hastanesinde yaşama gözlerini yumdu. Kabri Aşiyan mezarlığındadır.

Demirtaş Ceyhun Anı, Öykü, Roman, İnceleme, Gezi Yazısı, Çocuk Kitapları ve deneme türünde eserler vermiştir. Okurla buluşan ilk eseri Etie ile başlayan yazın serüveninin başlarında bireysel izleklerin yoğun yer aldığı ve bireyin iç dünyasına odaklandığı görülür. "Tanrıgillerden Biri" adlı öykü kitabının tümünde görülen cinsellik sorunu yazarın gözardı edildiğini düşündüğü bir konu olması sebebiyle irdelediği bir problem olarak karşımıza çıkar. Eserlerinde tespitin ötesinde toplumun yaşadığı problemler hakkında bilinçlenme üzerinde de sıklıkla duran Ceyhun'un ilk öykü kitabı bu minvalde değerlendirilebilir. Takip eden öykü kitaplarında bu konudan uzaklaşan yazar ağırlıklı olarak dönemin içerisinde gelişen toplumsal olayları ve bireyin iç dünyasında yer edinen çatışmaları sıklıkla işler. Yazarlığının ilerleyen sürecinde toplumcu bir çizgide karar kılacak olan Ceyhun, eserlerinde yer alan çatışmaların gelişiminde ve karakter yaratımında yetiştiği Çukurova ve anadolu atmosferinden yoğun olarak beslenir. Toplumcu çizginin etkisiyle feodalite-birey çatışması, insan hakları ve bireyin yaşam mücadelesi gibi konular üzerinde oldukça etkili bir üslup yakalayan yazar'ın "Asya" romanı tarihsel gerçekliklerin kurguya aktarımı ve toplumcu gerçekçilik öğelerinin başarıyla uygulandığı bir romandır. Cumhuriyet tarihinden büyük oranda faydalandığı romanın karakterleri de Anadolu'nun yoksul, mücadeleci ve çilekeş yönünü öne çıkarır. "Cadı Fırtınası" romanında Adana'nın mekan-insan ilişkisi üzerine yoğun katmanlı bir anlatı geliştiren Ceyhun, köy-kent ve adaptasyon problemlerinin yanısıra insani zaafları ve çıkmazları da eserde yöreye özgü haliyle irdeler. Edebi ilerleyişi süresince toplumu ve toplumsal konuları ön plana alır.