İbrahim Hilmi Çığıraçan

Tüccarzade
(d. 1880 / ö. 12 Haziran 1963)
Yayımcı, kitapçı, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Aslen Kazanlı olan İbrahim Hilmi Çığıraçan, 1880'de Romanya'nın Tulça kasabasında dünyaya gelmiştir. 1883'te ailesiyle birlikte İstanbul'un Sarıgüzel semtine taşınmıştır. İlköğrenimini de burada tamamlayan İbrahim Hilmi, ailesinin ekonomik sıkıntıları nedeniyle öğrenimini devam ettirememiş ve ilk işi olan demir dökümhanesi çıraklığına başlamıştır. Çığıraçan, on beş yaşında iken İkdam gazetesinin abone memuru olarak basın hayatına ilk adımını atmıştır. Kütüphanecilik, yayımcılık gibi birçok alanda faaliyette bulunan İbrahim Hilmi Çığıraçan, 12 Haziran 1963’te hayata gözlerini yummuş ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir (TDV İslam Ansiklopedisi 1993: 299-300;Erşahin 2004:10-19).

Tüccarzade İbrahim Hilmi, 21 ocak 1896'da Bab-ı Ali'de Kitabhane-i İslam adıyla kitapçılık işine girer. Askeri yayın ve cep atlasları yayımlayan yazar, okul kitapçılığına da girişerek bu alanda Avrupa standartlarında kitaplar yayımlar. İlk defa elifba ve kıraat kitaplarına canlı varlık koyma girişiminde bulunur. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra resimli ilk günlük gazete olan Millet’i çıkarır. Tüccarzade İbrahim Hilmi, Kur'an-ı Kerim'in bazı bölümlerini çocukların anlayabileceği şekilde cüzler haline getirerek yazar. Türk edebiyatına Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Refik Halit Karay, Abdülhak Şinasi gibi isimleri kazandırır. 1946'da yayıncılık hayatının 50. yılını devirir ve bu olay 21 Ocak 1946'daTürk Editörler Derneği'nde kutlanır(Albayrak 1993: 299-300;Erşahin 2004:10-19). Tüccarzade İbrahim Hilmi, zaman zaman döneminin talihsizliklerine uğramış bir yazar olsa da ülkesine, milletine ve edebiyatına olan bağlılığını kaybetmeden bu yolda değerli eserler vücuda getirir. Döneminin eksikliklerine bilinçli bir şekilde yaklaşarak önemli ve gerekli tespitlerde bulunur. Yazarın 83 yıllık ömrüne sığdırdığı değerli külliyatı günümüzde de önemini korumaya devam eder.

Kaynakça

Albayrak, Nurettin. "ÇIĞIRAÇAN, İbrahim Hilmi", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/cigiracan-ibrahim-hilmi (01.03.2019).

Erşahin, İsmail (2004). "Tüccarzade İbrahim Hilmi Çığıraçan Hayatı ve Eğitim Görüşleri".Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BÜŞRA GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 28.03.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Aşk mı? Zafer mi? Yakub ile RuziyeMatbaa-i Hayriye ve Şürekâsı / İstanbul1911Tiyatro
Zavallı Millet : Felaketlerimizin EsbabıMatbaa-i Hayriye ve Şürekâsı / İstanbul1913Diğer
Fihrist-i Kitabhane-i Askerî Eski Kitabhâne-i İslâm ve Askerî : Umum kitabların isimleriYeni Matbaa / İstanbul1924Diğer
Türk Çocuğunun Din KitabıOrhaniye Matbaası / İstanbul1927Diğer
Resimli Millet AlfabesiDevlet Matbaası / İstanbul1929Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ebülbehzatd. 1880-1890 arası - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
2Mecit Gafurid. 01 Ağustos 1880 - ö. 28 Ekim 1934Doğum YılıGörüntüle
3NAĞI YEHYA OĞLUd. 1880? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4Hayriye Melek Huncd. 1896 - ö. 25 Ekim 1963Ölüm YılıGörüntüle
5Raşit Duranoğlud. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Ölüm YılıGörüntüle
6Nazım Hikmet Rand. 20 Kasım 1901 - ö. 3 Haziran 1963Ölüm YılıGörüntüle
7Nezihe Meriçd. 28 Şubat 1924 - ö. 18 Ağustos 2009MeslekGörüntüle
8Rıfat Mertoğlud. 20 Ocak 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Metin Kayahan Özgüld. 30 Nisan 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Ahmet Remzi Akyürekd. 1872 - ö. 6 Kasım 1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Fazıl Ahmet Aykaçd. 1884 - ö. 5 Aralık 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Hasan Cemil Çambeld. 1879 - ö. Aralık 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HAKKI, İbrahim Hakkıd. 1876 - ö. 1906Madde AdıGörüntüle
14HİLMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ŞEYHÎ, La'lî-zâde Şeyh Mehmed Efendi b. La'lî-zâde İbrahim Efendid. 1640-41 - ö. Ağustos-Eylül 1706Madde AdıGörüntüle