Madde Detay
MURÂD, Şeyh Hacı Mehmed Murâd
(d. 1203/1788 - ö. 1264/1847)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Eski Uygur)
ISBN: 978-9944-237-86-4
1203/1788 yılında İstanbul'da doğdu. Şeyh Hacı Mehmed Murâd Efendi diye tanındı. Nakşî şeyhlerinden Abdülhalîm Efendi'nin oğludur. Öğrenimini İstanbul'da tamamladı. Hafız oldu. Babasının vefatından sonra İstanbul'da Çarşamba Pazarı'nda Murâd Molla Tekkesi'nde pederinin yerine şeyhlik yaptı. Ömrünün sonuna kadar bu görevini sürdürdü. Selâtîn-i İzâm Hazerâtı camileri meşayihi zümresine dâhil oldu. Sultan Ahmed Câmii'inde müderrislik yaptı, vaazlar verdi. Farsçadaki bilgisi genişti. Önce dergâhta daha sonra tekkesinin yanında bir Dârulmesnevî yaptırarak burada Mesnevî okuttu. Devrinde etkili bir mutasavvıf idi. 1264/1847 yılında İstanbul'da vefat etti. Bu tekkenin ve Murâd Molla Kütüphanesi'nin yanındaki Dârulmesnevî'ye defnedildi.
Hepsi Dâru'l-Mesnevî Kütüphanesi'nde bulunan eserleri şunlardır:
1. Dîvân: Yazma hâlindedir. Osmanlı Müellifleri'nde (Bursalı Mehmed Tahir 1333:169) Dîvân'ı basılmış olarak gösteriliyorsa da bu Dîvân Molla Murâd'a ait olmalıdır.
2. Hulâsatu'ş-Şurûh: Altı ciltlik Mesnevî şerhidir. Yazma hâlindedir.
3. Şerh-i Tuhfe-i Şâhidî El-Müsemmâ Bi-Müzîlü'l-Hafâ: Şâhidî'nin Tuhfe adlı sözlüğünün şerhidir. Yazma hâlindedir.
4. Risâletü's-Sekaleyn: Yazma hâlindedir.
5. Mu'înü'l-Vâ'izîn: Yazma hâlindedir.
6. Mâ-Hazar: Ferîdüddîn-i Attâr'ın Pendnâme'sinin muhtasar şerhidir. Dokuz defa basılmıştır. İlk baskısı 267 sayfa hâlinde 1252 yılında İstanbul'da, son baskısı da Kitâb-ı Mâ-Hazar Şerh Alâ Pend-i Attâr adıyla 406 sayfa hâlinde 1328 yılında yine İstanbul'da basılmıştır.
7. Şevket-i Buhârî'nin Bir Kasidesinin Şerhi: Şevket-i Buhârî'nin "Ez-bes ki rîht cünûn ber-serem hevâ" mısraıyla başlayan kasidesinin şerhidir, yazma hâlindedir.
8. Şerh-i Kavâ'id-i Fârisiyye: Yazma hâlindedir.
Kaynakça
Ahmed Rif‘at (1300). Lugât‑ı Târîhiyye ve Coğrâfiyye. C. VI. İstanbul.
Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. I. İstanbul.
Cunbur, Müjgan (2006). "Murad". Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. VI. Ankara: AKM Yay.
Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul.
Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ'ilî Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.
Şemseddîn Sâmî. Kâmûsü'l‑A‘lâm (1316). C. VI. İstanbul.
Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Murad Mehmed Efendi". C. VI. İstanbul: Dergah Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLANYayın Tarihi: 11.06.2014Güncelleme Tarihi: 30.11.2020Eserlerinden Örnekler
Gazel
Senindir cümleten mülk-i hidâyet yâ Resûlallâh
Beni râh-ı savâba kıl delâlet yâ Resûlallâh
Hudâ'nın arş-ı a'lâsı turâb-ı zıll-i pâyinden
Şeb-i isrâda kesb itdi şerâfet yâ Resûlallâh
Benim cürmüm nihâyet tutmaz inkâra mecâlim yok
Senin de lutfuna yok hadd ü gâyet yâ Resûlallâh
Beni Leylî-i dünyâ aldayup Mecnûn-sıfat oldum
Cünûnumdan kerem kıl ver ifâkat yâ Resûlallâh
Murâd-ı derd-mendin cümleten ahvâli ma'lûmun
Anı takrîr ü tahrîre ne hâcet yâ Resûlallâh
(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 374.)
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 11.06.2014Güncelleme Tarihi: 30.11.2020Eserlerinden Örnekler
Gazel
Senindir cümleten mülk-i hidâyet yâ Resûlallâh
Beni râh-ı savâba kıl delâlet yâ Resûlallâh
Hudâ'nın arş-ı a'lâsı turâb-ı zıll-i pâyinden
Şeb-i isrâda kesb itdi şerâfet yâ Resûlallâh
Benim cürmüm nihâyet tutmaz inkâra mecâlim yok
Senin de lutfuna yok hadd ü gâyet yâ Resûlallâh
Beni Leylî-i dünyâ aldayup Mecnûn-sıfat oldum
Cünûnumdan kerem kıl ver ifâkat yâ Resûlallâh
Murâd-ı derd-mendin cümleten ahvâli ma'lûmun
Anı takrîr ü tahrîre ne hâcet yâ Resûlallâh
(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 374.)
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020Eserlerinden Örnekler
Gazel
Senindir cümleten mülk-i hidâyet yâ Resûlallâh
Beni râh-ı savâba kıl delâlet yâ Resûlallâh
Hudâ'nın arş-ı a'lâsı turâb-ı zıll-i pâyinden
Şeb-i isrâda kesb itdi şerâfet yâ Resûlallâh
Benim cürmüm nihâyet tutmaz inkâra mecâlim yok
Senin de lutfuna yok hadd ü gâyet yâ Resûlallâh
Beni Leylî-i dünyâ aldayup Mecnûn-sıfat oldum
Cünûnumdan kerem kıl ver ifâkat yâ Resûlallâh
Murâd-ı derd-mendin cümleten ahvâli ma'lûmun
Anı takrîr ü tahrîre ne hâcet yâ Resûlallâh
(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 374.)
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Gazel
Senindir cümleten mülk-i hidâyet yâ Resûlallâh
Beni râh-ı savâba kıl delâlet yâ Resûlallâh
Hudâ'nın arş-ı a'lâsı turâb-ı zıll-i pâyinden
Şeb-i isrâda kesb itdi şerâfet yâ Resûlallâh
Benim cürmüm nihâyet tutmaz inkâra mecâlim yok
Senin de lutfuna yok hadd ü gâyet yâ Resûlallâh
Beni Leylî-i dünyâ aldayup Mecnûn-sıfat oldum
Cünûnumdan kerem kıl ver ifâkat yâ Resûlallâh
Murâd-ı derd-mendin cümleten ahvâli ma'lûmun
Anı takrîr ü tahrîre ne hâcet yâ Resûlallâh
(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l‑Eş‘âr. İstanbul. 374.)
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | RESMÎ, Çukadar-zâde Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1783-84 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | BAHÂEDDÎN, Zîver Paşa-zâde Yûsuf | d. 1851 - ö. 1916 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | HAYRÎ, Müderris-zâde Ahmed Hayrî Efendi | d. ? - ö. 1851 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | TÂLİB, Seyyid Mustafa Tâlib Efendi | d. 1788 - ö. 1853 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | NAZÎF, Süleymân Nazîf Efendi | d. 6 Eylül 1788 - ö. 1832 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | NABİ, Hacı Nabi Bey | d. 1788 - ö. 1856 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | SEYFÎ, Osmân Bey | d. ? - ö. 1847/48 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | PERİ | d. 1811 - ö. 1847 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | SAFVET, Mustafa Efendi | d. ? - ö. 1847 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | ÇÂRESİZ, Şeyh İlyas, Sakızlı İlyas Efendi | d. 1592-93 - ö. 1706-07 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | SÜLEYMAN, Şeyh Seyyid Süleyman Efendi | d. ? - ö. 15 Nisan 1654 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | NECÎBÂ (NECÎB), Eşref-zâde Seyyid Hacı Abdülkadir Necîb Efendi | d. 1703-04 - ö. 30 Ocak 1788 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | ENÎS, Selanikli | d. ? - ö. 1873 ds. | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | ZEYNÎ | d. ? - ö. 19. Yüzyıl ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | ABDÎ, Abdülkerîm Abdî Efendi | d. ? - ö. 19. yy. | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Bey | d. 1829 - ö. 1900 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | MEHMED, Müstakim-zâde Mehmed Efendi | d. ? - ö. Aralık 1750 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | EROĞLU NÛRİ | d. ? - ö. 1603 | Madde Adı | Görüntüle |