Nurettin Artam

T. İ., Toplu İğne, M. N., Ar-Tam, Mehmet Nurettin, Yelkovan, Çuvaldız, Cımbız
(d. 1900 / ö. 26 Ekim 1958)
Şair, yazar, hikâyeci, gazeteci, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul'da doğdu. Tam adı Mehmet Nurettin Artam'dır. Yazılarında "T. İ., M. N., Toplu iğne, Ar-Tam, Mehmet Nurettin, Yelkovan, Çuvaldız, Cımbız" imzalarını da kullandı. I. Dünya Savaşı'nda ihtiyat zabit vekili rütbesi ile Amman'da bulundu. 1918'de Şam'da esir düştü, Mısır'da esir hayatı yaşadı (1919-20). 1920'de İstanbul'a döndü. Yirmi yılı aşkın süre İstanbul ve Ankara liselerinde İngilizce ve edebiyat öğretmenliği yaptı.

Gazeteciliğe Vakit gazetesinde başladı. 1933'te İstanbul'dan Ankara'ya taşındı. Ankara Lisesi'nde İngilizce öğretmeni olarak görev yaparken Yurt gazetesini ve Demiryollar Mecmuası'nı çıkardı, daha sonra Ulus gazetesinde yazmaya başladı. Il. Dünya Savaşı başlarında Basın Yayın Genel Müdürlüğü'ne geçti ve uzunca bir zaman burada görev yaptı. Türk Dil Kurumunun yönetiminde yer aldı. Ankara Radyosunda 12 Ekim 1940'tan itibaren on yıl boyunca "Radyo Gazetesi" adlı programı hazırlayıp sundu. Ankara'da öldü.

Nurettin Artam, bir gazelini on üç yaşındayken İzmir'de yayımlanan Âhenk gazetesinde neşrederek edebiyat hayatına atıldı. İlk gençlik döneminde tasavvufî tarzla gazeller neşreden Nurettin Artam, 1918 yılından sonra hece ölçüsüyle şiirler yazmaya ve yayımlamaya başladı. 1922 yılından itibaren çeşitli gazetelerde fıkralarını yayımladı. İnci mecmuasında şiirlerini, Servet-i Fünun'da, Vakit ve Son Saat gazetelerinde hikâyelerini çıkarmaya devam etti. Vakit gazetesinde "Mısır Çöllerinde Türk Çocukları" başlığı altında esaret hatıralarını ve 1928'de gerçekleştirdiği Londra-Tep seyahatinin notlarını tefrika etti. Ulus gazetesinde "Yankılar" başlığı ve 'T.İ." ve "M. N." imzası ile devamlı olarak yayımladığı fikraları ile tanındı. Artam'ın şiirlerinde lirik ve mistik bir hava görülür. Bununla birlikte Nurettin Artam'ın edebiyat tarihimizde daha çok sade bir dil ve üslupla kaleme aldığı fıkralarıyla ön plana çıktığı söylenebilir.

Kaynakça

Levend, Agâh Sırrı (1958). "Artam'ın Ardından, Nurettin Artam ve Seccade'si". Türk Dili. C. VIII. S. 87. 153-159.

Necatigil, Behçet (1980). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü. 10. Baskı. İstanbul: Varlık Yay.

Türk Dili (1958). "Artam'ın Hal Tercümesi". Türk Dili. C.VIII. S.87. 155-156

Yazar, Mehmet Behçet (1941). "Mehmet Nurettin Artam". Yedigün. C.17. S.418 (10.3.1941). 15.

Yalçın, Murat (Ed. ) (2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). C. 1. ss. 123-124, İstanbul: Yapı Kredi Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NECATİ TONGA
Yayın Tarihi: 17.05.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Eski Yazıdan Yeni YazıyaSuhulet Kitabhanesi / ?1928Diğer
Avrupa ÇocuklarıAhmet Halit Kitaphanesi / İstanbul1931Çeviri
Boş Saatlerdeİnkılâp Kitaphanesi / İstanbul1933Mensur Şiir
Varım Yoğumİnkılâp Kitaphanesi / İstanbul1933Şiir
Öz Dilimizle SınangılarVakit Matbaası / İstanbul1934Araştırma
Cengel KitabıUlus Basımevi / Ankara1936Çeviri
Plevne Müdafasında Bir İngiliz Zabitinin HatıralarıUlus Basımevi / Ankara1938Çeviri
Şekspir'den HikâyelerUlus Basımevi / Ankara1938Çeviri
Bayrağıma TaziyetUlus Basımevi / Ankara1939Deneme
Nurettin Artam'ın 21/7/1941 Tarihinde Ankara Halk Evinde Montrö Günü Münasebetile Verdiği KonferansDevlet Matbaası / Ankara1941Diğer
Hayır, Paşa Hazretleri!Nebioğlu Yay. / İstanbul1945Fıkra
SeccadeYüksel Yayınevi (Hüseyin Kozazgil Matbaası) / İstanbul1946Şiir
Müslüman Çocuğun KitabıMillî Eğitim Basımevi / İstanbul1948Diğer
Avrupa'daki SavaşımızAkra Kitabevi Yay. / İstanbul1949Çeviri
Müslüman Türkler Ayrılıktan Kaçının!Ulus Basımevi / Ankara1953Deneme
Türkçe SözlükYeni Matbaa / Ankara1955Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EM‘ÂNÎ, Em‘ânî Mehmed Efendid. ? - ö. 1720-21Doğum YeriGörüntüle
2SABÎH, Ali Ağad. ? - ö. Nisan-Mayıs 1722Doğum YeriGörüntüle
3İlknur Demircid. 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4TURAN YILMAZd. 1900 - ö. 1982Doğum YılıGörüntüle
5Ekrem Reşit Reyd. Ekim 1900 - ö. 13 Temmuz 1959Doğum YılıGörüntüle
6NECEF AĞKİLSELİ, Necef Almemmed Helil Oğlud. 1900 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ruhi Naci Sağdıçd. 1895 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
8Cemil Cahit Cemd. 1909 - ö. 1958Ölüm YılıGörüntüle
9AĞLAR BABA/BAKİ/BAKİ BABA/AĞLAR/AĞLAR GÜLMEZ/İRŞÂDÎ, İrşâdîd. 1879 - ö. 18.07.1958Ölüm YılıGörüntüle
10Elçin Efendioğlud. 13 Mayis 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Aysel Kaymazd. 09 Mart 1970 - ö. ?MeslekGörüntüle
12SA’ÎD, Kîlârî Hızrağa-zâde Sa’îd Bey, Hızrağa-zâde Enderûnî/Enderûnlu Sa’îd Beyd. ? - ö. 1837MeslekGörüntüle
13Necdet Rüştü Efed. 1900 - ö. 24 Eylül 1969Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yahya Saim Ozanoğlud. 1894 (1898) - ö. 3 Temmuz 1962Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HOVSEP VARTANYAN (VARTAN PAŞA)d. 28 Mart 1813 - ö. 28 Mart 1879Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mehmet Zaman Saçlıoğlud. 23 Şubat 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BABA SALİM, Mehmet Salim Öğütçend. 15.03.1887 - ö. 29.12.1956Madde AdıGörüntüle
18Nurettin Uytund. 13 Temmuz 1924 - ö. 18 Ağustos 2020Madde AdıGörüntüle