Madde Detay

Ankara’da dünyaya geldi. İlk ve ortaöğrenimini Ankara’da tamamlayan Turhan Doyran, Ankara Atatürk Lisesi’nden 1943'te mezun oldu. Liseden sonra eğitim hayatına Ankara’da devam ederek Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ne kaydoldu. Fakat öğrenimini kısa bir süre sonra yarıda bırakıp Fransa’ya gitme kararı aldı. Fransa’da Grenoble Üniversitesi’nde sinema ve tiyatro üzerine tahsil gören Doyran, resim ve fotoğraf sanatıyla da yakından ilgilendi. Paris’te Paris-Graphies isimli bir sergi açtı, bu serginin temsilî bir örneğini önce Ankara'da daha sonra ise 22 Kasım-7 Aralık 1984 tarihleri arasında İstanbul’da sergiledi. Türkiye’de Kaynak, Yeditepe, Varlık ve Yenilik gibi muhtelif dergilerde hem şiir hem tiyatro hem de sinema üzerine yazılar yayımladı. 1 Mart 2004 tarihinde vefat etti.

Partir adlı Fransızca kitabı ile Roma'da Uluslararası Şiir Yarışması'nda armağan kazanmış, böylece Leonardo Da Vinci Akademisi'ne üye seçilen ilk Türk sanatçısı olmuştur (Necatigil 2016: 137). Yurt dışında şiir, sinema ve tiyatro gibi türlerde başarısını kanıtlayan Turhan Doyran, 1955'te Şiirler, 1959’da Şehir, 1962’de Geçilmez, 1967’de Ağaç, 1975’te Yol ve Ayna, 1986’da Buluttan Önce Yağmur adlı eserlerini yayımlar. Genellikle kısa şiirler yazmayı tercih eder ve şiirlerinde söz ve kelime tekrarlarını sıklıkla kullanır. Yaşamak, Derde Dair, Gözyaşları, Çok, Kader gibi şiirleri, söz sanatlarından tekririn en yoğun olduğu metinlere örnektir. Sözün etkisini güçlendirmek için şairin başvurduğu bu yöntem, hem anlamı pekiştirmek hem de sessel bütünlük sağlamak amacı taşır. Çoğu zaman şiirlerin başlıklarına metnin içerisinde de yer veren şair, şiirlerini kimi zaman serbest nazım tekniğiyle kimi zaman ise kafiye düzenine bağlı kalarak yazar. Günümüz Türkçesiyle yazdığı şiirlerinde sade, açık ve anlaşılır bir üslup kullanan Turhan Doyran, yalnızlık, hüzün, ayrılık, hasret, ölüm, sevgi ve aşk gibi konuları özellikle ele alıp tematik yönelimine bu doğrultuda yön verir.

Şiir hakkındaki düşüncelerini 1947 ve 1970 yılları arasında Kaynak, Varlık, ve Yeditepe isimli dergilerde kaleme alan Turhan Doyran, adı geçen dergilerde diğer anlatı türlerinin de sanat içindeki yeri ve önemi üzerine yazılar yayımlar. Tiyatro, sinema ve resim sanatıyla da yakından ilgilenen yazar, bu türler hakkındaki fikirlerine Yenilik isimli derginin haftalık çıkan sayılarında yer verir.