Madde Detay
Tarık Mümtaz Göztepe
(d. 1893 / ö. 24 Ocak 1977)
Asker, Gazeteci, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbul’da doğan Tarık Mümtaz Göztepe (Yazganalp) Bahriye Miralayı Mümtaz Bey’in oğludur. (Payas-Duman, 2014: 969). Harbiye’yi bitirdikten sonra Teğmen olarak Osmanlı Ordusu’na katıldı. Göztepe, 1924'te Damat Ferit Paşa’nın yaverliğini yapmak ve Kuva-yı İnzibatiye’ye dâhil olmak sebepleriyle 150’likler listesine eklendi. 1927'de vatandaşlıktan çıkarıldı (Halıcı, 1998: 92). Mütarekeden sonra çıkardığı Ümit gazetesind ve çeşitli dergilerde Ulusal Kurtuluş Hareketi aleyhine yazdığı yazılar da bu listeye dâhil edilmesinde önemli rol oynadı (Karaca, 2004: 63). Göztepe, önce Silistre’ye, daha sonra Berlin’e ve nihayetinde Padişah Vahdettin’in bulunduğu San Remo’ya geçerek Vahdettin’in ölümüne kadar (1926) burada ikamet etti (Halıcı, 1998: 63).Vahdettin’in ölümünden sonra Şam’a geçen Göztepe, burada Çerkesce, Arapça, Türkçe ve Fransızca’dan oluşan Març, Hamra gibi gazetelerle, Musavver Sahra isimli haftalık edebî bir dergi yayınladı. Bir süre sonra Antakya gazetesinin başına geçti daha sonra Karagöz adlı gazeteyi çıkardı. Bu yayın faaliyetlerinin ilk dönemlerinde TBMM aleyhine yazılar yazan Göztepe, daha sonra tam tersi bir tutum takınarak Antakya’nın Türkiye’ye katılmasını destekleyen yazılar kaleme aldı (Halıcı, 1998: 95). 28 Haziran 1938'de TBMM tarafından çıkan aftan sonra yurda dönen Göztepe, Modern Türkiye dergisinde, Yeni Sabah, Zafer, Yeni İstanbul, Tasvir ve Yeni Köylü gibi gazetelerde çalıştı. Bu tarihten sonra Hatay’da Hacivat-Karagöz, İskenderun’da Ayyıldız ve Ankara’da Kadı Emmi gazetelerinde yazılar yazdı. (Payas-Duman, 2014: 972). 24 Ocak 1977’de İstanbul’da öldü.
Padişah Vahdettin hakkında iki eser, Gazi Osman Paşa'yı anlatan bir eser ve İmam Şamil'in efsanevi hayatı hakkında önce tefrika hâlinde yayınlanan bir eser kaleme alan yazar, 1933 yılından sonra Milli Mücadeleyi destekleyenler safında yer almış özellikle Çizgiler ve Bilgiler adlı güncesinde, Hatay Albümü adlı eserinde bu tavrını kesin olarak göstermiştir (Payaslı-Duman,2014: 967). Yazarın İstanbul'un Fikir ve İşadamları adlı eserinin ise bazı kaynaklarda adı geçmesine rağmen baskısı bulunamamaktadır.
Kaynakça
Halıcı, Şaduman (1998). Yüzellilikler. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
Karaca, Emin (2004). 150’likler. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
Payaslı, Volkan- Olcay, Özkaya Duman (2014). “Bir Yüzelliliğin Halep Gezi Notlarından Günceler: Tarık Mümtaz Yazganalp (Göztepe), Turkish Studies. Volume 9/4. Ankara. 967-983.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ATLIYayın Tarihi: 17.05.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 17.05.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Çizgiler ve Bilgiler | - / Halep | 1936 | Gezi Yazısı |
| Hatay Albümü | Ülkü Matbaa / İstanbul | 1940 | Hatıra |
| Gazi Osman Paşa İstanbul Kollarında | Sinan Matbaası / İstanbul | 1946 | Biyografi |
| Osmanoğullarının Son padişahı Vahideddin Gurbet Cehenneminde | Sebil Yayınları / İstanbul | 1968 | Hatıra |
| Dağıstan Aslanı İmam Şamil | Sebil Yayınları / İstanbul | 1969 | Biyografi |
| Osmanoğullarının Son Padişahı Vahideddin Mütareke Gayyasında | Sebil Yayınları / İstanbul | 1969 | Hatıra |
| Ulu Camilerimiz | Bedir Yayınevi / Ankara | 1973 | İnceleme |
| İstanbul\'un Fikir ve İş Adamları | - / - | - | İnceleme |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ŞÂKİR, Hâfız Mehmed Şâkir | d. 1829 - ö. 1911 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Mehmet Akif Ersoy | d. Kasım/Aralık 1873 - ö. 27 Aralık 1936 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Sara Şahinkanat | d. 1 Ocak 1966 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ŞİFAÎ/TABİBÎ, Ramazan Akça | d. 1892-1893 - ö. 1955 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Melek Hiç | d. 1893? - ö. 6 Ocak 1964 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | HUMAY ESGEROV | d. 1893 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Ali Dehri Dilçin | d. 1901 - ö. 17 Kasım 1977 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | İbrahim Aşkî Tanık | d. 1873 - ö. 25 Ocak 1977 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | M.Akil Koyuncu | d. 1886 - ö. 8 Mart 1977 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Safiye Gölbaşı | d. 30 Ekim 1982 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Cumali Ünaldı | d. 29 Ekim 1949 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Elif Şafak | d. 25 Ekim 1971 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Peyami Safa | d. 2 Nisan 1899 - ö. 15 Haziran 1961 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Yakup Kadri Karaosmanoğlu | d. 27 Mart 1889 - ö. 13 Aralık 1974 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Muallim Naci | d. 1850 - ö. 13 Nisan 1893 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | A. Mümtaz İdil | d. 11 Temmuz 1952 - ö. 15 Mayıs 2017 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | M. Turhan Tan (M. Samih Fethi) | d. 1885 - ö. 25 Aralık 1939 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Mümtaz Zeki Taşkın | d. 15 Temmuz 1915 - ö. 2001 | Madde Adı | Görüntüle |