MEHMET/KOCATÜRK, Mehmet Kocatürk

(d. 1929 / ö. 2005)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mehmet Kocatürk, 1929'da Niğde’nin şimdilerde kasaba olan Aşlama köyünde doğmuştur. Şiirlerinde kimi zaman adını kimi zaman ise soyadını mahlas olarak kullanan âşığın babası çiftçilikle uğraşan Hacı Osman Bey, annesi ise halı dokuyarak ev ekonomisine katkı sağlayan Fatma Hanım'dır. Aşlama köyü ilkokulunda üçüncü sınıfa kadar okuyan âşık, daha sonra dışardan sınava girerek ilkokul diploması almaya hak kazanır. Köyde çiftçilik ve sobacılık yaparak geçimini sağlayan âşık, kendi köyünden Hatice (Akartürk) adlı bir kızla evlenir ve bu evlilikten dört kız ve dört erkek çocuğu dünyaya gelir. Kocatürk, 2005'te vefat etmiştir (Özmen 2009: 739; Bakırcı 2017: 43-44).

Mehmet Kocatürk, ilk şiirini 1966'da yazar, fakat âşığın destan türündeki bu ilk şiiri kaybolmuştur. Türkü dinlemeyi ve şiir okumayı çok seven âşık, İsmail Özmen'e verdiği mülakatta "Türküleri ve oyunları çok sevdiğini, diğer illerden gelen halk şairleriyle atıştığını, Refik Başaran'ı küçükken gördüğünü, sonra Nevşehir'de evinde onu ziyaret ettiğini, onun tam bizim anlayacağımız bir sanatkâr olduğunu, içinden geldiği gibi söylediğini, kendisinin de içinden geldiği gibi söylediğini (Özmen 2009: 739) ifade ederek hem türkülere merakını hem türkü okuyan ve kaynak kişi olan Refik Başaran'a olan sevgisini hem de şiirlerini içinden geldiği gibi söyleyip yazdığını belirtir.

Daha çok destan tarzında yazan âşık, yazdığı destanlarını satarak geçimini sağlar. Özellikle Kıbrıs çıkartması, Kore savaşı gibi toplumsal olaylar ve deprem gibi felaketler onun destan yazmasına ilham vermiştir. Kocatürk, şiirlerini halk şiiri geleneğine uygun olarak yazar. Şiirlerinde 7, 8, 11'li hece ölçüsünü kullanan Kocatürk, şiirlerinde ölçü ve kafiyeye dikkat etmez. Yazdığı şiirlerin pek çoğunda hece kusurları göze çarpar. Kocatürk, şiirlerinde dini, millî ve sosyal konuların yanı sıra Niğde'nin tarihî ve doğal güzelliklerini işler. Ayrıca Bosna Hersek savaşı ve Karabağ'ın işgalini anlatan destanları sözlü tarih açısından önemlidir. Âşık, mahlasını kendisi seçmiş ve şiirlerinde Âşık Mehmet, Âşık Kocatürk ve Âşık Mehmet Kocatürk'ü kullanmıştır. Âşığın şiirleri, Adana Çukurova ve Niğde'nin Sesi gazetelerinde yayımlanmış olup şiirleri kitap olarak basılmamıştır.

Kaynakça

Bakırcı, Nedim (2017). 19. Yüzyıl Âşıklarından Niğdeli Âşık Tâhirî. Konya: Kömen Yay.

Özmen, İsmail (2009). Niğdeli Şair ve Yazarlar. Niğde: Niğde Valiliği Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. NEDİM BAKIRCI
Yayın Tarihi: 03.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EDÎB, Mehmed Edîb Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ALİ ERCANd. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3OZAN, Ali Ozand. 1887 - ö. 1976Doğum YeriGörüntüle
4Fakir Baykurtd. 15 Haziran 1929 - ö. 11 Ekim 1999Doğum YılıGörüntüle
5Tahir Özçelikd. 14 Mayıs 1929 - ö. 9 Kasım 1995Doğum YılıGörüntüle
6KEMAL, Kemal Ozanoğlud. 1929 - ö. 2007Doğum YılıGörüntüle
7Vasilisa Tukand. 1950 - ö. 2005Ölüm YılıGörüntüle
8Raif Aybard. 1915 - ö. 8 Ocak 2005Ölüm YılıGörüntüle
9ALİ GÜRBÜZ/GÜRBÜZ/ALİ, Ali Gürbüzd. 1924 - ö. 21.07.2005Ölüm YılıGörüntüle
10ZÂİDÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11TÜRKMENOĞLU, Bahri Durbilmezd. 01.07.1944 - ö. 14.05.1998MeslekGörüntüle
12TATLI, Hasand. 1677/1678 - ö. ?MeslekGörüntüle
13CEMİLE NARCIOĞLUd. 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CİHANSIZ, Behzat Cand. 08.05.1951 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ERYİĞİT, Ali Ertürkd. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BULALİ, Mevlüt Yazıcıd. 1919 - ö. 1985Madde AdıGörüntüle
17HİDECİ, Hâkim Hacı Molla Muhammedd. 1853 - ö. 1928Madde AdıGörüntüle
18GAZİ, Gazi Aksoyd. 1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle