PERVANE, Sinan Pervane

(d. 1866 / ö. 1941)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Sinan olan âşığın mahlası Pervane’dir. Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt mahallesinde, 1866 yılında doğmuştur. Öğrenim görmemiştir. Genç yaşta şiir söylemeye başlamış, zamanla kendini kabul ettirip yörenin en sevilen âşıklarından biri olmuştur. Çocukluğu çobanlıkla geçen âşık, genç yaşta iç güveyisi olarak evlenmiştir. Geçim sıkıntısının yükünü hayatı boyunca omuzlarında taşıyan âşık, çalışmak için sık sık Çukurova’ya gitmiştir. Pervane, oğlu Cafer’in ölüm acısına dayanamayıp 1941 yılında vefat etmiştir (Kazancı vd. 1993: 149).

Pervane’nin eldeki şiirleri genellikle 11 heceli koşma biçiminde söylenmiştir. Bu şiirlerde hece vezni yer yer aksamakla birlikte, genel olarak âşığın başarılı olduğu görülmektedir. Ahengin oluşturulması için tam ve yarım kafiye kullanımı ağırlıktadır. Ayrıca bu noktada redife de devamlı surette başvurulmaktadır. Şiirlerinde aşk, güzellik gibi tüm âşıkların işlediği temaların yer aldığı görülür. Tasavvufla ilgisi olduğu belirtilen Pervane’nin (Kazancı vd. 1993: 149) eldeki şiirlerinde doğrudan tasavvufi remizlere pek rastlanmamakla birlikte, Hz. Muhammed (sav) için söylediği koşma şeklindeki iki güzellemede dinî motiflerin yoğun biçimde kullanıldığı görülmekte olup âşığın Sünni bir çizgide olduğu anlaşılmaktadır. "Gönül" başlığıyla yayımlanan bir şiirinde de tasavvufî bakımdan ele almaya çok müsait olan bu kavramı dahi oldukça dünyevî ve âşık edebiyatı kalıplarına bağlı bir üslupta işlemiştir. Yaşlılık devri şiirlerinde yalnızlıktan ve vücutça zayıf düşmekten şikâyet eden âşık, toplumsal sıkıntılar noktasında da duyarlıdır. Yöresinde yaşanan kıtlık, adaletsizlik gibi sorunları ele alan şiirler söylemiştir.

Kaynakça

Kazancı, Osman, Mehmet Yardımcı (1993). Hekimhan Folkloru ve Hekimhanlı Halk Şairleri. Malatya: Açıksöz Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Yayın Tarihi: 08.04.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEHMÎ, Fehmi Gürd. 1914 - ö. 07.03.1982Doğum YeriGörüntüle
2(BALABANLI) ÖMER, Ömer Torunoğlud. 1881 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ABDULLAH YURTSEVERd. 1920 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4EFKARÎ, Nebid. 1866 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
5RÂMî, Rızad. 1866 - ö. 1921Doğum YılıGörüntüle
6KEMAL/HAFIZ MİKDAT, Mikdatd. 01.01.1866 - ö. 01.01.1941Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Hadi Maksudid. 1868 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
8HACI EMİNE/ŞEM'Î'NİN GÜLÜ/ŞEM'Î'NİN BÜLBÜLÜ, Emined. 1824/1845/1846 ? - ö. 1934/1941?Ölüm YılıGörüntüle
9HÜSEYN SALHANOVd. 1890 - ö. 1941Ölüm YılıGörüntüle
10NİHAT, Nihat Koçakd. 01.01.1972 - ö. 20.03.2013MeslekGörüntüle
11NEVRUZ ALİ, Ali Nevruz Çiçekd. 07.07.1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
12YUSİF MUSA OĞLU YUSİFOVd. 1909 - ö. 1980MeslekGörüntüle
13MEYİTTÎ/SIRRİ, Süleyman Özdolapd. 1894 - ö. 1963Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İZHARÎ, Mehmet Ayıkd. 1914 - ö. 1983Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EYÜP SARIOĞLUd. 1941 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MAHZÛNÎ/MAHZÛNÎ ŞERİF, Şerif Cırıkd. 17.11.1939 - ö. 17.05.2002Madde AdıGörüntüle
17YAHŞÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İSA OĞUZd. 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle