AHMED, Şâmî-zâde Üsküdârî Ahmed Efendi

(d. ?/? - ö. 1151/1738-39)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

 İstanbul’un Zeyrek-zâde Mahallesi’nde Altıay Çeşmesi yakınında doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Ahmed’dir. Şâmî-zâde Üsküdârî Ahmed Efendi olarak tanındı. Adını mahlas olarak kullandı. Sâlim Tezkiresi (İnce 2005: 203)’ne göre Sâ’ib, Kelîm ve Selîm Efendi’den edebiyata dair dersler aldı. Medrese öğrenimi gördü. Muharrem 1132/Kasım-Aralık 1719’da Yenişehirli Abdullah Efendi’den mülâzım oldu. Üsküdar’a geçerek mahkeme kâtipliği yaptı. Burada başkâtipliğe kadar yükseldi. Kırk akçelik medresede müderrisliğe başladı. Daha sonra müderrislik görevine çeşitli medreselerde devam etti. Diyarbakır’da kadılık görevinde iken 1151/1738-39 yılında vefat etti.

Kaynaklarda (Erdem 1994: 27; Çapan 2005: 94), şiir ve inşası ile ahlâkının güzelliği bakımlarından övülmüştür. Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat Râmiz (Erdem 1994: 27), Sâlim (İnce 2005: 203-204), Safâyî (Çapan 2005: 94-95) tezkirelerinde şiirlerinden örnekler yer almaktadır.

Kaynakça

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 94-95.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 27.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936-1945). “Ahmed (Üsküdarlı, Şâmîzade)”. Türk Şairleri. C. 1. İstanbul: Bozkurt Matbaası. 359-360.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 202-204.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.  17.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 15.

Mermer, Ahmed (2002). “Ahmed”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 1. Ankara: AKM Yay. 153. 

Oğraş, Rıza (hzl.) (2001). Esad Mehmed Efendi ve Bağçe-i Safâ-Endûz’u İnceleme-Metin. Burdur: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10734,bahcepdf.pdf?0 [erişim tarihi: 05.05.2014]. 22-23.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). “Ahmed Şamizâde”. C. 1. İstanbul: Dergâh Yay. 75. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 08.05.2014
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Nazm

Sâgar-ı sahbâ-yı dest-i sâkî-i gül-rûdan al

Rûyı âl ammâ ki la‘li gonce-i hoş-bûdan al

 

Çek kenâr-ı bûseye işretde ol nev-resteyi

Bâde-i gül-fâma nukli tâze şeftâlûdan al

 

Sûret-i âyîne-i âlem-nümâdır aks eden

Sîne-i billûrını gör hikmet-i Ristodan al

 

Dikkat eyle vasf iderken mû-miyân-ı dil-beri

Eyleme teksîr-i ma‘nâ nükteyi bir mûdan al

 

Gûyiyâ setr eylemiş gül-gûn şafak-tâb-ı mehi

Âl ü âlânı eyâ meh-pâre lutf it rûdan al

 

İnkişâf-ı hüsn-i eşyâ zıddına mevkûfdur

Hûy-ı nîki vaz‘-ı nâ-hem-vâre-i bed-hûdan al

 

Bezm-i meyde anla ey sûfî girân-cân oldıgın

Eyleme vâbeste-i tasrîh çîn ebrûdan al

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 27.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Doğum YeriGörüntüle
2Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Doğum YılıGörüntüle
5Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Ölüm YılıGörüntüle
8Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980MeslekGörüntüle
11Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
12AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Madde AdıGörüntüle
17Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18AHSEN/HÂFIZ, Hâfız İbrâhim Edhem Efendid. 1810 - ö. ?Madde AdıGörüntüle