Madde Detay
AZMİ, Abdullah Yamanoğlu
(d. 1905 / ö. 20.10.1949)
Bıçakçı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Abdullah Yamanoğlu, Tokat’ın Tepe mahallesinde 1905’te dünyaya gelmiştir. Babası İmamoğullarından bıçakçı Nuri diye anılır. Şiirlerinde Azmi mahlasını kullanır. Dördüncü sınıfa kadar mahalle mektebinde okur, sonra babasının yanında bıçakçılığa başlar. Evli olan âşığın 1934’te Muhiddin Suphi adını verdiği bir oğlu dünyaya gelir. Askerlik görevini yaptıktan sonra hastalanıncaya kadar bir süre Turhal Şeker Fabrikasında çalışmış, sonra çeşitli meslekleri denemiştir. Şoförlük, ciltçilik, kahvecilik, şarapçılık yapmış bir süre su işlerinde çalışmış, Yeşilırmak'a bir su arkı yapılırken mühendislerin başına şemsiye tutmakla görevlendirilmiş, şair gönlü bu durumu bir şiirinde dile getirir: “Azmî dehr zâlim bahtımız alil/ Kaderin cilvesi olmuyor tekmil/ Elime bir şemsiye vermedi değil/ Lâkin ben tuttum da el gölgelendi”. Bahtsızlığını bu olay üzerinden dizelere döker (Cunbur 1968: 392-393). Âzmî de âşıklık geleneğine uyarak gurbete çıkar, İstanbul’a gider fakat alışamadan memleketine geri döner. 1942’te tekrar İstanbul’a gider. Burada alkole alışan âşık, 20 Ekim 1949 tarihinde alkol zehirlenmesinden Cerrahpaşa Hastanesinde vefat etmiş, Topkapı'ya gömülmüştür (Cunbur 1968: 393).
Azmî’nin ilk şiirleri aruz vezniyledir. Şeker fabrikasından ayrıldıktan sonra hece vezniyle yazmaya başlar. Tokatlı Âşık Nurî’yi Azmî’nin bu yoldaki ustası sayabiliriz. Onu asıl olduran Yunus Emre’dir. Şair, kültürünü kendi kendine artırır. Halk şairleri üzerine incelemeler yaptığı Erzurumlu Emrah hakkında yayımladığı kitaptan anlaşılmaktadır. Müjgan Cunbur, âşığın Azmî mahlasıyla yazdığı birkaç şiirine çalışmasında yer verir. Yer yer Arapça Farsça tamlamalar kullanan âşığın dili genel olarak sade ve anlaşılırdır (Cunbur 1968: 392-394). Erzurumlu Emrah adlı eserine tesadüf edilememiştir.
Kaynakça
Cunbur, Müjgân (1968). Başakların Sesi. Ankara: Şark Matbaası.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | DERMANÎ, Ahmet Biteker | d. 01.03.1951 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | TAL'AT, Zileli | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | Mustafa Necati Sepetçioğlu | d. 1932 - ö. 8 Temmuz 2006 | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | Cevat Fehmi Başkut | d. 1905 - ö. 15 Mart 1971 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | Suat Derviş | d. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972 | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | NEVRUZ, Ali Askeroğlu | d. 1905 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | Cevat Fehmi Başkut | d. 1905 - ö. 15 Mart 1971 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | Suat Derviş | d. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | NEVRUZ, Ali Askeroğlu | d. 1905 - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | Cevat Fehmi Başkut | d. 1905 - ö. 15 Mart 1971 | Meslek | Görüntüle |
11 | Suat Derviş | d. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972 | Meslek | Görüntüle |
12 | NEVRUZ, Ali Askeroğlu | d. 1905 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
13 | Cevat Fehmi Başkut | d. 1905 - ö. 15 Mart 1971 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | Suat Derviş | d. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | NEVRUZ, Ali Askeroğlu | d. 1905 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | Cevat Fehmi Başkut | d. 1905 - ö. 15 Mart 1971 | Madde Adı | Görüntüle |
17 | Suat Derviş | d. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972 | Madde Adı | Görüntüle |
18 | NEVRUZ, Ali Askeroğlu | d. 1905 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |