AZMİ, Abdullah Yamanoğlu

(d. 1905 / ö. 20.10.1949)
Bıçakçı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Abdullah Yamanoğlu, Tokat’ın Tepe mahallesinde 1905’te dünyaya gelmiştir. Babası İmamoğullarından bıçakçı Nuri diye anılır. Şiirlerinde Azmi mahlasını kullanır. Dördüncü sınıfa kadar mahalle mektebinde okur, sonra babasının yanında bıçakçılığa başlar. Evli olan âşığın 1934’te Muhiddin Suphi adını verdiği bir oğlu dünyaya gelir. Askerlik görevini yaptıktan sonra hastalanıncaya kadar bir süre Turhal Şeker Fabrikasında çalışmış, sonra çeşitli meslekleri denemiştir. Şoförlük, ciltçilik, kahvecilik, şarapçılık yapmış bir süre su işlerinde çalışmış, Yeşilırmak'a bir su arkı yapılırken mühendislerin başına şemsiye tutmakla görevlendirilmiş, şair gönlü bu durumu bir şiirinde dile getirir: “Azmî dehr zâlim bahtımız alil/ Kaderin cilvesi olmuyor tekmil/ Elime bir şemsiye vermedi değil/ Lâkin ben tuttum da el gölgelendi”. Bahtsızlığını bu olay üzerinden dizelere döker (Cunbur 1968: 392-393). Âzmî de âşıklık geleneğine uyarak gurbete çıkar, İstanbul’a gider fakat alışamadan memleketine geri döner. 1942’te tekrar İstanbul’a gider. Burada alkole alışan âşık, 20 Ekim 1949 tarihinde alkol zehirlenmesinden Cerrahpaşa Hastanesinde vefat etmiş, Topkapı'ya gömülmüştür (Cunbur 1968: 393).

Azmî’nin ilk şiirleri aruz vezniyledir. Şeker fabrikasından ayrıldıktan sonra hece vezniyle yazmaya başlar. Tokatlı Âşık Nurî’yi Azmî’nin bu yoldaki ustası sayabiliriz. Onu asıl olduran Yunus Emre’dir. Şair, kültürünü kendi kendine artırır. Halk şairleri üzerine incelemeler yaptığı Erzurumlu Emrah hakkında yayımladığı kitaptan anlaşılmaktadır. Müjgan Cunbur, âşığın Azmî mahlasıyla yazdığı birkaç şiirine çalışmasında yer verir. Yer yer Arapça Farsça tamlamalar kullanan âşığın dili genel olarak sade ve anlaşılırdır (Cunbur 1968: 392-394). Erzurumlu Emrah adlı eserine tesadüf edilememiştir.

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (1968). Başakların Sesi. Ankara: Şark Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERMANÎ, Ahmet Bitekerd. 01.03.1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2TAL'AT, Zilelid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Mustafa Necati Sepetçioğlud. 1932 - ö. 8 Temmuz 2006Doğum YeriGörüntüle
4Cevat Fehmi Başkutd. 1905 - ö. 15 Mart 1971Doğum YılıGörüntüle
5Suat Dervişd. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972Doğum YılıGörüntüle
6NEVRUZ, Ali Askeroğlud. 1905 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Cevat Fehmi Başkutd. 1905 - ö. 15 Mart 1971Ölüm YılıGörüntüle
8Suat Dervişd. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972Ölüm YılıGörüntüle
9NEVRUZ, Ali Askeroğlud. 1905 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Cevat Fehmi Başkutd. 1905 - ö. 15 Mart 1971MeslekGörüntüle
11Suat Dervişd. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972MeslekGörüntüle
12NEVRUZ, Ali Askeroğlud. 1905 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Cevat Fehmi Başkutd. 1905 - ö. 15 Mart 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Suat Dervişd. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NEVRUZ, Ali Askeroğlud. 1905 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Cevat Fehmi Başkutd. 1905 - ö. 15 Mart 1971Madde AdıGörüntüle
17Suat Dervişd. 1905 - ö. 23 Temmuz 1972Madde AdıGörüntüle
18NEVRUZ, Ali Askeroğlud. 1905 - ö. ?Madde AdıGörüntüle