BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendi

(d. ?/? - ö. 2 Şevval 1191/3 Kasım 1777)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Musul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Ali’dir. Seyyid Abdullah Neşatî Efendi’nin oğludur. Müftü Fahreddin Efendi’nin akrabasıdır. Bu yüzden Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendi olarak tanındı. Irak medreselerinde ilim tahsil etti. 1171/1757-58 yılında İstanbul’a geldi. Ragıb Paşa’nın himmetiyle müderris oldu. Bir ara Haremeyn müfettişliği de yaptı. Müderrislik yaparken 2 Şevval 1197/31 Ağustos 1783’te vefat etti. Vefatına Sürûrî “ Merkad-i Behcet Efendi nûr ola” mısraı ile tarih düşürdü (Çınarcı 2007:35). Mezarı Eyüp’tedir. Vefat tarihi Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 363)’de 2 Şevval 1191/3 Kasım 1777 olarak kayıtlıdır. Kardeşi Mehmed Esad Efendi de şair olup Bağdat’ta Ömer Paşa’ya divan kâtipliği yaptı.

Ali Behcet Efendi üç dilde nazım ve nesir yazmada ustaydı. Arapça, Farsça ve Türkçe şiirleri vardır. Gazellerinin bir kısmı İstanbul Millet Ktp. AE Mec. 717 numaralı mecmuadadır (Ünver 2002: 200).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.)(1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî, C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 363.

Çınarcı, M. Nuri (hzl.)(2007). Şeyhülislam Ârif Hikmet Beyin Tezkiretü’ş- Şu‘arâsı ve Transkripsiyonlu Metni. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi. 33-34.

Erdem, Sadık (hzl.)(1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yay. 46-47.

Ünver, Niyazi (2002). “Behcet”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 2. Ankara: AKM Yay. 200.

Kılıç, Filiz (hzl.) (yty.). Şefkat Tezkîre-i Şu‘arâ-yı Şefkat-i Bagdâdî.http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10742,metinsbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 11.04.2014]. 14-15.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tufhe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 109.

Oğraş, Rıza (hzl.) (2001). Esad Mehmed Efendi ve Bağçe-i Safâ-Endûz’u İnceleme-Metin. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10734,bahcepdf.pdf?0 [erişim tarihi: 11.04.2014]. 73.

Silahdar-zâde Mehmed Emin. Tezkire-i Şuara. İstanbul Üniversitesi Ktp. T 2557. vr. 12a.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). “Behcet (Musullu Ali)”. C. 1.İstanbul: Dergâh Yay. 376.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 15.04.2014
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Harf-i sıdka gûş-ı cânı sa‘y edip ferzâne tut

İster isen kâ’ilin âkil gerek dîvâne tut

 

Tek hemân etme efendim câm-ı peymânı şikest

Sonra mest-i kanzil ol destinde var peymâne tut

 

Eyleme agyâra karşı âşıka arz-ı melâl

Kıssa-i aşkı hakîkat bil gerek efsâne tut

 

Yine senden gayrı mahrem yok dil-i dîvâneye

Sen dilersen âşinâ add et gerek bîgâne tut

 

Kûy-ı dil-ber gibi olmaz bir hevâ-yı sâzkâr

Sen de âşık dil gibi var anda gizli hâne tut

 

Gûşuna girmez yine feryâdın ey bülbül senin

Var dilersen şâh-ı gülde hâr u hasda lâne tut

 

Meyl-i zenle olma çâk-endâz ceyb-i ismete

Behcetâ bir tıfl-ı şûhun dâmenin merdâne tut

(Kılıç, Filiz (hzl.) (yty.). Şefkat Tezkîre-i Şu‘arâ-yı Şefkat-i Bagdâdî.http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10742,metinsbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 11.04.2014]. 15.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÂLİH, Yunus Beyzâde Sâlih Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ES'AD, Fahrî-zâde Es'ad Efendid. ? - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
3NÂTIKÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SÂLİH, Yunus Beyzâde Sâlih Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ES'AD, Fahrî-zâde Es'ad Efendid. ? - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
6NÂTIKÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SÂLİH, Yunus Beyzâde Sâlih Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ES'AD, Fahrî-zâde Es'ad Efendid. ? - ö. 1881Ölüm YılıGörüntüle
9NÂTIKÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SÂLİH, Yunus Beyzâde Sâlih Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11ES'AD, Fahrî-zâde Es'ad Efendid. ? - ö. 1881MeslekGörüntüle
12NÂTIKÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13SÂLİH, Yunus Beyzâde Sâlih Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ES'AD, Fahrî-zâde Es'ad Efendid. ? - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NÂTIKÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂLİH, Yunus Beyzâde Sâlih Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ES'AD, Fahrî-zâde Es'ad Efendid. ? - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
18NÂTIKÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle